Σε μια περίοδο που ο κλάδος της κτηνοτροφίας δοκιμάζεται σκληρά από επιζωοτίες, η κυβέρνηση ενεργοποιεί ένα πακέτο μέτρων που αλλάζει τα δεδομένα για όσους είδαν τα κοπάδια τους να πλήττονται από την ευλογιά ή την πανώλη των μικρών μηρυκαστικών. Με τον νέο νόμο 5251/2025, ο οποίος διαβιβάστηκε στις αρμόδιες υπηρεσίες από την ΑΑΔΕ, θεσπίζεται ένα σύστημα οικονομικής στήριξης που όχι μόνο επιταχύνει τις διαδικασίες, αλλά προσφέρει και πλήρη φορολογική προστασία στους δικαιούχους. Το έγγραφο, υπογεγραμμένο από τον διοικητή της Αρχής Γιώργο Πιτσιλή, λειτουργεί ως οδηγός για την εφαρμογή των μέτρων, διευκρινίζοντας με ακρίβεια ποιος δικαιούται τι και με ποιους όρους.
Ένα από τα βασικά στοιχεία του νέου πλαισίου αφορά τις ενισχύσεις που είχαν ανακοινωθεί τον Αύγουστο του 2025 για τους παραγωγούς που βρίσκονται στη δίνη της κρίσης. Σύμφωνα με τις διατάξεις του πρώτου άρθρου, τα ποσά αυτά θεωρούνται πλέον «θωρακισμένα» από κάθε είδους φορολογική επιβάρυνση ή διοικητική παρέμβαση. Με πιο απλά λόγια: ούτε εφορία, ούτε τράπεζες, ούτε οποιοσδήποτε τρίτος μπορεί να παρακρατήσει μέρος των χρημάτων. Ακόμη και αν ο δικαιούχος έχει οφειλές, το ποσό θα καταβάλλεται ακέραιο. Πρόκειται για ένα μέτρο που αποσκοπεί στο να φτάσει η ενίσχυση στα χέρια του παραγωγού χωρίς καθυστερήσεις και χωρίς να «εξατμιστεί» καθ’ οδόν. Για έναν κτηνοτρόφο που δικαιούται, για παράδειγμα, 5.000 ευρώ, αυτό μεταφράζεται σε καταβολή ολόκληρου του ποσού – καμία παρακράτηση, κανένα χαρτομάνι, καμία δυσάρεστη έκπληξη.
Ακόμη πιο κρίσιμες είναι οι προβλέψεις του δεύτερου άρθρου, που αφορούν άμεσα τους ανθρώπους των οποίων τα κοπάδια υπέστησαν ζημιές από τις πρόσφατες ασθένειες. Η ευλογιά και η πανώλη των μικρών μηρυκαστικών έχουν προκαλέσει σοβαρά πλήγματα σε πολλές περιοχές της χώρας, αφήνοντας πίσω τους οικονομική καταστροφή και σημαντικό κόστος επανασύστασης του ζωικού κεφαλαίου. Εδώ ο νόμος έρχεται να δώσει άμεσες λύσεις, προβλέποντας αποζημιώσεις για κάθε ζώο που χάθηκε, αλλά και για τα επιπλέον έξοδα στα οποία υποχρεώθηκαν οι κτηνοτρόφοι κατά τη διάρκεια της επιζωοτίας.
Το ύψος της αποζημίωσης θα καθορίζεται με βάση την εμπορική αξία των ζώων και τα τεκμηριωμένα έξοδα που προέκυψαν από την κρίση. Έτσι, κάποιος που έχασε π.χ. 30 ζώα θα λάβει ένα ποσό που αντανακλά την πραγματική οικονομική ζημιά. Ωστόσο, ο νόμος βάζει και «κόκκινες γραμμές»: οι παραγωγοί που δεν συμμορφώθηκαν με τους κανόνες βιοασφάλειας ή προχώρησαν σε παράνομες πρακτικές, όπως μη εγκεκριμένους εμβολιασμούς, αποκλείονται από τις ενισχύσεις. Με αυτόν τον τρόπο, το κράτος επιχειρεί να επιβραβεύσει τη σωστή τήρηση των πρωτοκόλλων και, ταυτόχρονα, να αποθαρρύνει συμπεριφορές που μπορούν να εντείνουν τον κίνδυνο εξάπλωσης των ασθενειών.
Όπως και οι προηγούμενες ενισχύσεις, έτσι και αυτές οι αποζημιώσεις είναι πλήρως αφορολόγητες και ακατάσχετες. Η κυβέρνηση θέλει να διασφαλίσει ότι το σύνολο των χρημάτων θα καταλήξει εκεί που πρέπει: στους ανθρώπους που έχουν υποστεί πραγματικές ζημιές και χρειάζονται άμεση οικονομική ανάσα για να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους.
Σημαντικό κεφάλαιο του νέου νόμου αποτελεί επίσης το τρίτο άρθρο, το οποίο αφορά τις ομάδες εργαζομένων που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της μάχης κατά της επιζωοτίας. Κτηνίατροι, τεχνικά συνεργεία, υπάλληλοι υπηρεσιών που συμμετέχουν σε ελέγχους και σε επιχειρήσεις περιορισμού της νόσου εντάσσονται πλέον σε ειδικό καθεστώς αποζημίωσης. Η εργασία τους, απαιτητική και συχνά υψηλού κινδύνου, αναγνωρίζεται με οικονομική ενίσχυση που υπόκειται στους ίδιους προστατευτικούς κανόνες: μηδενική φορολόγηση, μηδενικές κατασχέσεις, καμία δυνατότητα συμψηφισμού με χρέη. Ένας κτηνίατρος που συμμετέχει σε επιχειρήσεις εντοπισμού ή θανάτωσης ζώων για τον περιορισμό της νόσου θα λάβει το σχετικό ποσό χωρίς καμία επιβάρυνση.
Η θεσμοθέτηση αυτού του πλαισίου δεν αποτελεί απλώς μία τεχνική ρύθμιση, αλλά μια προσπάθεια να σταλεί μήνυμα εμπιστοσύνης και υποστήριξης σε έναν κλάδο που αποτελεί βασικό πυλώνα της ελληνικής αγροτικής οικονομίας. Οι απώλειες ζωικού κεφαλαίου δεν είναι απλώς αριθμοί σε μια αναφορά· είναι το βιοποριστικό μέσο χιλιάδων οικογενειών. Η δυνατότητα να αποζημιωθούν άμεσα και δίκαια δίνει τη δυνατότητα στους παραγωγούς να ξαναχτίσουν την καθημερινότητά τους χωρίς τον φόβο της οικονομικής κατάρρευσης.
Ταυτόχρονα, η αναγνώριση της συμβολής των ειδικών επιστημόνων και συνεργείων που εργάζονται καθημερινά για την αντιμετώπιση της κρίσης στέλνει το μήνυμα ότι η πολιτεία δεν αγνοεί τις πραγματικές ανάγκες του συστήματος υγειονομικής προστασίας των ζώων. Χωρίς αυτούς, η επιζωοτία θα είχε απλώσει ακόμα περισσότερη καταστροφή.
Συνολικά, ο νέος νόμος διαμορφώνει ένα πλαίσιο που συνδυάζει άμεση οικονομική στήριξη, διαφάνεια και προστασία των δικαιούχων, δίνοντας έμφαση τόσο στους κτηνοτρόφους όσο και στο προσωπικό που στηρίζει την προσπάθεια αντιμετώπισης της νόσου. Πρόκειται για μια δέσμη μέτρων που στοχεύει όχι μόνο στη θεραπεία της τρέχουσας κρίσης, αλλά και στη θωράκιση του πρωτογενούς τομέα για το μέλλον.
