Τον Νοέμβριο αναμένεται να δοθεί η εφάπαξ ενίσχυση των 250 ευρώ σε χιλιάδες συνταξιούχους, ως μέτρο στήριξης απέναντι στην ακρίβεια που στραγγαλίζει τα νοικοκυριά. Ωστόσο, πίσω από τις κυβερνητικές εξαγγελίες κρύβεται μια σκληρή πραγματικότητα: οι αυστηροί «κόφτες» σε εισοδήματα και περιουσία αφήνουν εκτός ενίσχυσης μεγάλη μερίδα συνταξιούχων, ακόμη και εκείνους που ζουν στα όρια.
Τα φίλτρα που αφήνουν τους πιο αδύναμους εκτός
Το επίδομα δεν θα δοθεί οριζόντια σε όλους τους χαμηλοσυνταξιούχους. Το υπουργείο Οικονομικών λαμβάνει υπόψη τόσο το συνολικό εισόδημα όσο και την περιουσιακή κατάσταση. Αυτό σημαίνει ότι συνταξιούχοι με πενιχρή κύρια σύνταξη, οι οποίοι όμως έχουν ένα μικρό συμπληρωματικό εισόδημα ή ένα ακίνητο με υψηλή αντικειμενική αξία, θεωρούνται «εκτός παιχνιδιού».
Έτσι, άτομα που ζουν με 500 ή 600 ευρώ τον μήνα χάνουν το βοήθημα επειδή κληρονόμησαν ένα μικρό διαμέρισμα. Άλλοι αποκλείονται επειδή φιλοξενούνται από συγγενείς, παρόλο που αδυνατούν να καλύψουν βασικά έξοδα διαβίωσης. Ακόμη και όσοι βρίσκονται οριακά πάνω από το εισοδηματικό όριο, καλούνται να τα βγάλουν πέρα χωρίς την παραμικρή ενίσχυση.
Με λίγα λόγια, η «γραμμή» που βάζει το κράτος αφήνει εκτός χιλιάδες πραγματικά αδύναμους.
250 ευρώ… και τέλος
Ακόμη και για όσους πληρούν τα κριτήρια, το επίδομα των 250 ευρώ μοιάζει περισσότερο με σταγόνα στον ωκεανό. Ο πληθωρισμός στα τρόφιμα, τα καύσιμα, τα ενοίκια και τους λογαριασμούς ρεύματος έχει εκτινάξει το κόστος ζωής σε δυσθεώρητα επίπεδα. Μια τέτοια εφάπαξ παροχή δεν επαρκεί ούτε για να καλύψει τις αυξήσεις ενός μόνο μήνα.
Για παράδειγμα, μια τετραμελής οικογένεια όπου οι γονείς είναι συνταξιούχοι χρειάζεται πάνω από 150 ευρώ περισσότερα κάθε μήνα μόνο για σούπερ μάρκετ, σε σχέση με πέρυσι. Το βοήθημα, λοιπόν, εξαφανίζεται πριν καν γίνει αισθητό.
Η κυβέρνηση το παρουσιάζει ως «ανάσα ανακούφισης», όμως η πραγματικότητα δείχνει ότι πρόκειται για μια πρόσκαιρη ένεση, χωρίς καμία διάρκεια.
Ο αντίκτυπος στην κοινωνία
Το μέτρο, αντί να δώσει αίσθηση δικαιοσύνης, προκαλεί αντιδράσεις. Συνδικαλιστικές οργανώσεις και ενώσεις συνταξιούχων κάνουν λόγο για «φιλοδώρημα με αποκλεισμούς». Τονίζουν ότι η πολιτεία θα έπρεπε να επενδύσει σε μόνιμες λύσεις, όπως:
-
αναπροσαρμογή των συντάξεων με βάση τον πληθωρισμό,
-
κατάργηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης,
-
θεσμοθέτηση σταθερών επιδομάτων για τους χαμηλοσυνταξιούχους.
Πολλοί μάλιστα μιλούν για αδικία: δύο συνταξιούχοι με ίδια αγοραστική δύναμη μπορεί να αντιμετωπίζονται διαφορετικά, επειδή ο ένας διαθέτει ένα παλιό ακίνητο και ο άλλος όχι. Αυτή η «ανισότητα κριτηρίων» δημιουργεί εύλογη αγανάκτηση.
Πίσω από τις λέξεις, μια επικοινωνιακή κίνηση;
Δεν είναι λίγοι εκείνοι που βλέπουν το έκτακτο βοήθημα περισσότερο ως επικοινωνιακό εργαλείο παρά ως ουσιαστική κοινωνική πολιτική. Η κυβέρνηση προβάλλει την παροχή ως «μέριμνα για τους πιο αδύναμους», ωστόσο ο πραγματικός κοινωνικός αντίκτυπος είναι περιορισμένος.
Η ουσία είναι πως οι χαμηλοσυνταξιούχοι, που έχουν υποστεί επανειλημμένες περικοπές την τελευταία δεκαετία, εξακολουθούν να ζουν με συντάξεις πείνας. Η περιστασιακή χορήγηση ενός μικρού ποσού δεν μπορεί να αντιστρέψει την εικόνα.
Τι ζητούν οι συνταξιούχοι
Οι ίδιοι οι συνταξιούχοι τονίζουν ότι δεν χρειάζονται «δώρο Χριστουγέννων» που έρχεται και φεύγει, αλλά μια σταθερή βάση αξιοπρεπούς διαβίωσης. Ζητούν:
-
μόνιμη αύξηση των χαμηλών συντάξεων,
-
προστασία από την ακρίβεια,
-
μέτρα που δεν θα στηρίζονται σε αυθαίρετα φίλτρα και εισοδηματικούς κόφτες.
Η αγωνία τους είναι καθημερινή: πώς θα πληρώσουν τους λογαριασμούς, πώς θα γεμίσουν το ψυγείο, πώς θα αγοράσουν φάρμακα. Το βοήθημα των 250 ευρώ, όσο ευπρόσδεκτο κι αν είναι, δεν απαντά σε κανένα από αυτά τα ερωτήματα.
Συμπέρασμα
Η ενίσχυση των 250 ευρώ μπορεί να δημιουργεί αρχικά την εντύπωση ότι η κυβέρνηση στηρίζει τους πιο αδύναμους. Στην πράξη, όμως, πρόκειται για ένα μέτρο με τόσο αυστηρά κριτήρια που τελικά περιορίζει τους δικαιούχους και αφήνει ακάλυπτους τους περισσότερους.
Ο συνδυασμός χαμηλής αγοραστικής δύναμης, υψηλού πληθωρισμού και περιστασιακών «δώρων» δεν προσφέρει λύση. Αντίθετα, βαθαίνει το αίσθημα αδικίας και εντείνει τη δυσπιστία απέναντι στην πολιτεία.
Οι χαμηλοσυνταξιούχοι ζητούν κάτι απλό: σταθερή και δίκαιη στήριξη. Όσο αυτή δεν έρχεται, κάθε εφάπαξ βοήθημα θα μοιάζει περισσότερο με παγίδα παρά με πραγματική ανακούφιση.
