Το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα – γνωστό παλαιότερα ως Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης – παραμένει το βασικότερο δίχτυ προστασίας για τις πιο ευάλωτες οικογένειες και τα άτομα που βρίσκονται στο όριο της φτώχειας. Περισσότερα από 200.000 νοικοκυριά το λαμβάνουν κάθε μήνα, εξασφαλίζοντας μια οικονομική ανάσα αλλά και πρόσβαση σε ένα σύνολο κοινωνικών υπηρεσιών.
Η φιλοσοφία του προγράμματος στηρίζεται σε τρεις άξονες:
-
Οικονομική ενίσχυση με συγκεκριμένα ποσά που καταβάλλονται μηνιαίως.
-
Σύνδεση με κοινωνικές δομές ώστε οι δικαιούχοι να έχουν φροντίδα, στήριξη και πρόσβαση σε παροχές.
-
Δράσεις ενεργοποίησης και απασχόλησης, με στόχο την επανένταξη στην αγορά εργασίας.
Αυξήσεις και παγωμένα σχέδια
Τον Δεκέμβριο του 2023 καταγράφηκε η πρώτη ουσιαστική αύξηση εδώ και χρόνια: το βασικό ποσό ανέβηκε κατά 8%. Έτσι, ένας μόνος ενήλικος λαμβάνει πλέον 216 ευρώ, κάθε επιπλέον ενήλικας προσθέτει 108 ευρώ και για κάθε παιδί δίνονται 54 ευρώ.
Ωστόσο, οι μεγαλόστομες εξαγγελίες του Σεπτεμβρίου 2024 για νέα αύξηση από τον Ιανουάριο του 2025 – με 250 ευρώ για τον βασικό δικαιούχο και 75 ευρώ για κάθε παιδί – έμειναν μέχρι σήμερα στα χαρτιά. Παρά τις κυβερνητικές υποσχέσεις, καμία επίσημη ανακοίνωση δεν έχει εκδοθεί και οι οικογένειες που περίμεναν τα «παραπάνω» βρίσκονται σε αναμονή.
Δεν είναι μόνο επίδομα – Είναι και δίκτυο κοινωνικής φροντίδας
Το πρόγραμμα δεν περιορίζεται στην απλή οικονομική ενίσχυση. Οι δικαιούχοι αποκτούν πρόσβαση σε μια σειρά από παροχές:
-
Δωρεάν περίθαλψη για όσους δεν έχουν ασφαλιστική κάλυψη.
-
Παραπομπή σε κοινωνικές υπηρεσίες που στηρίζουν ηλικιωμένους, παιδιά και οικογένειες.
-
Συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα σίτισης και βασικής βοήθειας (ΤΕΒΑ).
-
Έκπτωση σε κοινωνικά τιμολόγια (ρεύμα, νερό, δημοτικές υπηρεσίες).
Παράλληλα, όσοι είναι σε θέση να εργαστούν ενθαρρύνονται να συμμετάσχουν σε προγράμματα κατάρτισης, κοινωφελή εργασία ή ακόμα και σε Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας, ώστε να βρουν ξανά τον δρόμο προς την αγορά εργασίας.
Ποιοι δικαιούνται το επίδομα
Δικαιούχοι μπορούν να είναι:
-
Ενήλικοι που ζουν μόνοι.
-
Οικογένειες, ανεξάρτητα αν φιλοξενούνται σε άλλο σπίτι (εφόσον δηλώνονται στη φορολογική δήλωση).
-
Άστεγοι που έχουν καταγραφεί από κοινωνικές υπηρεσίες ή χρησιμοποιούν ξενώνες και υπνωτήρια.
Εισοδηματικά όρια – Παραδείγματα
Το συνολικό εισόδημα του νοικοκυριού για το εξάμηνο πριν την αίτηση δεν πρέπει να ξεπερνά το εξαπλάσιο του εγγυημένου ποσού.
Για παράδειγμα:
-
1 ενήλικος: έως 1.296 €
-
2 ενήλικοι: έως 1.944 €
-
2 ενήλικοι + 2 παιδιά: έως 2.592 €
-
2 ενήλικοι + 4 παιδιά: έως 3.240 €
Σε κάθε περίπτωση, το ανώτατο όριο είναι 5.832 ευρώ για οποιοδήποτε νοικοκυριό.
Τα «κόκκινα» περιουσιακά κριτήρια
Εκτός από το εισόδημα, υπάρχουν αυστηροί περιορισμοί και στην περιουσία:
-
Ακίνητα: μέγιστη αντικειμενική αξία 90.000 € για ένα άτομο, με προσαύξηση έως 150.000 € ανάλογα με τα μέλη.
-
Οχήματα: συνολική τεκμαρτή δαπάνη έως 6.000 €.
-
Καταθέσεις: από 4.800 € για ένα άτομο έως 14.400 € για μεγάλες οικογένειες.
Επιπλέον, αιτήσεις απορρίπτονται αν δηλωθεί φορολογία πολυτελείας, ιδιωτικά σχολεία, σκάφη αναψυχής ή οικιακό προσωπικό.
Πώς γίνεται η αίτηση
Η διαδικασία είναι ηλεκτρονική μέσω του gov.gr, με κωδικούς Taxisnet. Ο αιτών πρέπει να δηλώσει ΑΦΜ, ΑΜΚΑ, στοιχεία επικοινωνίας και IBAN. Για την τελική έγκριση απαιτείται επίσκεψη στον δήμο ή στο Κέντρο Κοινότητας με τα κατάλληλα δικαιολογητικά.
Στηρίζεται στο Σύνταγμα
Το δικαίωμα στο Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα δεν είναι απλώς ένα πρόγραμμα που μπορεί να κοπεί από τη μια μέρα στην άλλη. Βασίζεται στο Άρθρο 21 του Συντάγματος, που επιβάλλει στο κράτος την υποχρέωση να προστατεύει τους πολίτες και να διασφαλίζει αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης.
Συμπέρασμα
Το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα δεν είναι ένα απλό επίδομα, αλλά ένα πολυδιάστατο εργαλείο που συνδυάζει οικονομική στήριξη, κοινωνική αλληλεγγύη και προοπτικές απασχόλησης. Παρά τις βελτιώσεις του 2023, το μέλλον των υποσχόμενων αυξήσεων παραμένει αβέβαιο. Για χιλιάδες οικογένειες όμως, εξακολουθεί να είναι η τελευταία σανίδα σωτηρίας απέναντι στη φτώχεια.
