Μία σημαντική αλλαγή στη διακίνηση του ελαιολάδου φαίνεται να βρίσκεται προ των πυλών, καθώς ο Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Τυποποιήσεως Ελαιολάδου (ΣΕΒΙΤΕΛ) τάσσεται υπέρ της απαγόρευσης του 16κιλου τενεκέ. Η συγκεκριμένη θέση ευθυγραμμίζεται με την πρόταση της Επιστημονικής Εταιρίας Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4Ε), που επιδιώκει να διαμορφώσει ένα νέο θεσμικό πλαίσιο για την αγορά του ελαιολάδου.
Σύμφωνα με τους κανόνες εμπορίας που έχουν θεσπιστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Κανονισμός ΕΕ 29/2012), η διακίνηση του ελαιολάδου επιτρέπεται μόνο σε συσκευασίες έως 5 λίτρα. Παρόλα αυτά, η εφαρμογή αυτού του μέτρου στην πράξη παρουσιάζει προκλήσεις, ιδιαίτερα αν προκριθεί η λύση ενός «5λιτρου του παραγωγού».
Ζητήματα που προκύπτουν από την πεντάλιτρη συσκευασία
Η πρόταση για τη διάθεση ελαιολάδου από παραγωγούς σε πεντάλιτρες συσκευασίες δημιουργεί σειρά προβληματισμών που ο ΣΕΒΙΤΕΛ επισημαίνει ως κρίσιμα ζητήματα που χρειάζονται ξεκάθαρες απαντήσεις:
- Αδειοδότηση ελαιοτριβείων: Εάν οι παραγωγοί επιθυμούν να διακινούν το προϊόν τους σε πεντάλιτρες συσκευασίες, θα πρέπει να αποκτήσουν άδεια τυποποίησης, η οποία προϋποθέτει αυστηρές προδιαγραφές και ελέγχους. Ανακύπτει, λοιπόν, το ερώτημα με ποιο νομικό πλαίσιο θα γίνει υποχρεωτική αυτή η αδειοδότηση.
- Ευθύνη για την ποιότητα του προϊόντος: Ο καθορισμός του υπευθύνου για την ποιότητα του ελαιολάδου είναι επίσης ασαφής. Θα είναι ο ελαιοπαραγωγός ή το ελαιοτριβείο υπεύθυνο για την τελική ποιότητα, την ταξινόμηση (εξαιρετικό παρθένο, παρθένο) και την τήρηση των προτύπων ασφαλείας (όπως η απουσία φυτοφαρμάκων);
- Φορολογική διαχείριση: Με ποια παραστατικά θα γίνεται η πώληση και διακίνηση του προϊόντος και πώς θα αποδίδεται ο ΦΠΑ ώστε να αποφευχθεί η φοροδιαφυγή;
Η ανάγκη για ένα νέο θεσμικό πλαίσιο
Ο ΣΕΒΙΤΕΛ υπογραμμίζει ότι για να αποφευχθεί η δημιουργία μιας ανεξέλεγκτης «παράλληλης αγοράς» ελαιολάδου, είναι απαραίτητη η θέσπιση ενός αυστηρού νομοθετικού πλαισίου. Ένα τέτοιο πλαίσιο πρέπει να διασφαλίζει τόσο την ποιότητα του προϊόντος όσο και την προστασία του καταναλωτή, ενώ παράλληλα θα πρέπει να αποτρέπει τον αθέμιτο ανταγωνισμό εις βάρος των τυποποιημένων ελαιολάδων.
Γιατί πρέπει να σταματήσει η κυκλοφορία του 16κιλου τενεκέ
Η διακίνηση ελαιολάδου σε 16κιλα δοχεία είναι ένα ζήτημα που απασχολεί τον ΣΕΒΙΤΕΛ εδώ και δεκαετίες. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, η μη ελεγχόμενη πώληση σε μεγάλες, ανώνυμες συσκευασίες δημιουργεί σοβαρά προβλήματα, όπως:
- Ποιοτική υποβάθμιση: Η ανοιχτή διάθεση του ελαιολάδου χωρίς τις απαραίτητες εγγυήσεις ποιότητας αυξάνει τον κίνδυνο αλλοίωσης του προϊόντος.
- Νοθεία και παραπλάνηση του καταναλωτή: Η έλλειψη αυστηρών ελέγχων στη διακίνηση των 16κιλων τενεκέδων ευνοεί την πρακτική της νοθείας, καθώς δεν υπάρχει επαρκής εποπτεία για το περιεχόμενο αυτών των συσκευασιών.
- Φοροδιαφυγή: Η πώληση ελαιολάδου χωρίς κατάλληλη τυποποίηση και τα απαραίτητα παραστατικά ευνοεί τη φοροδιαφυγή, ζημιώνοντας τόσο το κράτος όσο και τους νόμιμους επαγγελματίες του κλάδου.
- Αθέμιτος ανταγωνισμός: Οι παραγωγοί και οι επιχειρήσεις που ακολουθούν τους κανονισμούς περί τυποποίησης και διακίνησης του ελαιολάδου πλήττονται από τον αθέμιτο ανταγωνισμό της ανεξέλεγκτης αγοράς του χύμα ελαιολάδου.
Ψηφιακή καταγραφή και νέες διαδικασίες από το 2025
Σε μια προσπάθεια να βάλει τέλος στη χαοτική κατάσταση της ανεξέλεγκτης διακίνησης ελαιολάδου, από την 1η Απριλίου 2025 θα τεθεί σε ισχύ η υποχρεωτική έκδοση ψηφιακού δελτίου αποστολής μέσω του συστήματος myDATA. Η νέα διαδικασία θα επιτρέπει την πλήρη ιχνηλασιμότητα του προϊόντος, μειώνοντας τη φοροδιαφυγή και αυξάνοντας τη διαφάνεια στην αγορά.
Ο ΣΕΒΙΤΕΛ εκφράζει την αισιοδοξία του ότι τέτοιες πρωτοβουλίες, σε συνδυασμό με τη διαρκή πίεση προς την Πολιτεία, θα συμβάλουν στην οριστική επίλυση του προβλήματος της ανεξέλεγκτης διακίνησης του ελαιολάδου. Οι αλλαγές που έρχονται αναμένεται να προστατεύσουν τόσο τους καταναλωτές όσο και τον ελαιοκομικό τομέα, εξασφαλίζοντας μια δίκαιη και διαφανή αγορά για το ελληνικό ελαιόλαδο.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
