Η αντίστροφη μέτρηση για μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα έχει ξεκινήσει, καθώς από την 1η Ιανουαρίου 2027 περισσότεροι από 671.000 συνταξιούχοι αναμένεται να δουν για πρώτη φορά ολόκληρες τις ετήσιες αυξήσεις να περνούν στην τσέπη τους, ανεξάρτητα από το αν εξακολουθούν να έχουν υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς.
Η εξέλιξη αφορά κυρίως τους παλαιούς συνταξιούχους που αποχώρησαν πριν από την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου και οι οποίοι τα τελευταία χρόνια έβλεπαν τις αυξήσεις να «εξαφανίζονται» μέσω του μηχανισμού συμψηφισμού με την προσωπική διαφορά.
Σύμφωνα με τα σενάρια που εξετάζονται, το 2027 σηματοδοτεί μια νέα εποχή για τις συντάξεις, με τρεις βασικές παρεμβάσεις που αλλάζουν τα δεδομένα για εκατοντάδες χιλιάδες δικαιούχους.
Η μεγάλη αλλαγή: Οι αυξήσεις περνούν ολόκληρες στη σύνταξη
Το σημαντικότερο μέτρο αφορά την πλήρη απόδοση των ετήσιων αυξήσεων στους συνταξιούχους με προσωπική διαφορά.
Με βάση τις σημερινές εκτιμήσεις για αύξηση περίπου 2,6% το 2027, οι δικαιούχοι αναμένεται να δουν πραγματικές αυξήσεις που θα κυμαίνονται από 20 έως και πάνω από 50 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης και τα έτη ασφάλισης.
Μέχρι σήμερα, μεγάλο μέρος των αυξήσεων χρησιμοποιούνταν για να μειώνεται σταδιακά η προσωπική διαφορά που δημιουργήθηκε μετά τον επανυπολογισμό των συντάξεων με τον νόμο 4387/2016. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα χιλιάδες συνταξιούχοι να μην λαμβάνουν ουσιαστική αύξηση στο πληρωτέο ποσό.
Από το 2027, ο μηχανισμός αυτός αναμένεται να σταματήσει να λειτουργεί, επιτρέποντας στις ετήσιες αναπροσαρμογές να καταβάλλονται στο 100%.
Τι θα γίνει με την προσωπική διαφορά
Παρότι ο συμψηφισμός καταργείται, το ποσό της προσωπικής διαφοράς δεν εξαφανίζεται.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι θα συνεχίσει να καταβάλλεται ως ξεχωριστό τμήμα της σύνταξης, παραμένοντας όμως «παγωμένο» στα επίπεδα που θα διαμορφωθούν έως το τέλος του 2026.
Μάλιστα εξετάζεται ακόμη και η αλλαγή της ονομασίας του, ώστε να μην αναφέρεται πλέον ως προσωπική διαφορά αλλά ως «ποσό νόμου 4387/2016».
Έτσι, ένας συνταξιούχος θα λαμβάνει:
- Την εθνική σύνταξη
- Την ανταποδοτική σύνταξη
- Το παγωμένο ποσό της πρώην προσωπικής διαφοράς
- Τις ετήσιες αυξήσεις χωρίς συμψηφισμό
Στην πράξη, οι συνταξιούχοι θα συνεχίσουν να εισπράττουν το ίδιο ποσό προσωπικής διαφοράς, αλλά επιπλέον θα βλέπουν κάθε νέα αύξηση να προστίθεται κανονικά στη σύνταξή τους.
Νέος τρόπος υπολογισμού των κρατήσεων
Η δεύτερη σημαντική αλλαγή αφορά τις κρατήσεις υπέρ υγείας και την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ).
Το παγωμένο ποσό της προσωπικής διαφοράς δεν θα επιβαρύνεται με κρατήσεις ασθένειας ή ΕΑΣ, όπως συμβαίνει και σήμερα.
Οι ασφαλιστικές εισφορές θα εξακολουθήσουν να υπολογίζονται αποκλειστικά πάνω στο άθροισμα της εθνικής και της ανταποδοτικής σύνταξης.
Αντίθετα, η προσωπική διαφορά θα θεωρείται φορολογητέο εισόδημα και θα συνυπολογίζεται μόνο για την παρακράτηση φόρου εισοδήματος.
Αυτό σημαίνει ότι το ποσό που λαμβάνουν οι συνταξιούχοι θα παραμένει προστατευμένο από πρόσθετες ασφαλιστικές επιβαρύνσεις.
Ποιοι είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις αναμένεται να καταγραφούν σε συνταξιούχους με υψηλότερες αποδοχές και περισσότερα χρόνια ασφάλισης.
Σε αρκετές περιπτώσεις οι αυξήσεις ξεπερνούν τα 40 ευρώ τον μήνα.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα:
- Συνταξιούχος ΔΕΗ με 31 έως 33 έτη ασφάλισης αναμένεται να δει αύξηση περίπου 40 ευρώ.
- Συνταξιούχος ΑΤΕ με 36 έως 37 έτη ασφάλισης εκτιμάται ότι θα λάβει επιπλέον 41 ευρώ.
- Συνταξιούχος Δημοσίου με 37 χρόνια ασφάλισης προβλέπεται να κερδίσει περίπου 34 ευρώ τον μήνα.
- Συνταξιούχος ΙΚΑ με 35 χρόνια ασφάλισης αναμένεται να δει αύξηση περίπου 32 ευρώ.
Σε ετήσια βάση, τα ποσά αυτά μεταφράζονται σε πρόσθετο εισόδημα αρκετών εκατοντάδων ευρώ.
Τι σημαίνει στην πράξη η κατάργηση του συμψηφισμού
Η ουσία των αλλαγών δεν είναι ότι εξαφανίζεται το ποσό της προσωπικής διαφοράς, αλλά ότι παύει να λειτουργεί ως «φρένο» στις αυξήσεις.
Μέχρι σήμερα, κάθε νέα αύξηση αφαιρούνταν από την προσωπική διαφορά πριν φτάσει στον συνταξιούχο. Από το 2027, οι αναπροσαρμογές θα καταβάλλονται αυτούσιες, χωρίς να μειώνουν το παγωμένο ποσό που εξακολουθεί να συνοδεύει τη σύνταξη.
Για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους αυτό μεταφράζεται σε πραγματική βελτίωση του μηνιαίου εισοδήματος, ύστερα από χρόνια περιορισμένων ή ανύπαρκτων αυξήσεων.
Εφόσον οι σχεδιασμοί υλοποιηθούν, το 2027 θα αποτελέσει έτος-σταθμό για όσους επηρεάστηκαν από τον επανυπολογισμό των συντάξεων του νόμου Κατρούγκαλου, ανοίγοντας τον δρόμο για αυξήσεις που πλέον θα καταλήγουν ολόκληρες στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων.
