Μια μικρή επανάσταση έρχεται για χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση – και φυσικά και στην Ελλάδα. Από την 1η Ιανουαρίου 2025, αλλάζει ριζικά το τοπίο όσον αφορά τον ΦΠΑ για όσους έχουν χαμηλό ετήσιο τζίρο, καθώς θεσπίζεται η δυνατότητα απαλλαγής από τον φόρο για συναλλαγές που δεν ξεπερνούν τα 100.000 ευρώ!
Η νέα ρύθμιση περιλαμβάνεται σε πολυνομοσχέδιο που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, και ενσωματώνει με καθυστέρηση μια ευρωπαϊκή οδηγία που θα έπρεπε ήδη να ισχύει – καθυστέρηση που μάλιστα ανάγκασε την Κομισιόν να χτυπήσει «καμπανάκι» με επίσημη προειδοποιητική επιστολή προς την Ελλάδα.
Τι προβλέπει η νέα οδηγία – Ποιους αφορά
Η ρύθμιση βασίζεται στην Οδηγία 2020/285 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία φέρνει «ανάσα» σε χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις που πασχίζουν να σταθούν όρθιες μέσα στο δύσκολο οικονομικό περιβάλλον. Με βάση την Οδηγία, οι επιχειρήσεις με τζίρο έως 100.000 ευρώ σε όλη την Ε.Ε. μπορούν να εξαιρεθούν πλήρως από την υποχρέωση απόδοσης ΦΠΑ – υπό προϋποθέσεις.
Μάλιστα, η αλλαγή δεν αφορά μόνο το κάθε κράτος ξεχωριστά, αλλά λειτουργεί διασυνοριακά: μια μικρή επιχείρηση μπορεί να κάνει χρήση του καθεστώτος απαλλαγής σε περισσότερες από μία χώρες της Ε.Ε., φτάνει να μην ξεπερνά τα θεσπισμένα όρια τόσο συνολικά όσο και ανά χώρα.
Πώς ορίζεται η «μικρή επιχείρηση» – Ποιοι κερδίζουν
Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο, ως «μικρή επιχείρηση» χαρακτηρίζεται αυτή που πραγματοποιεί συνολικά (ενδοκοινοτικές) συναλλαγές αγαθών ή υπηρεσιών που δεν ξεπερνούν σε ετήσια βάση τα 100.000 ευρώ.
Ωστόσο, κάθε κράτος μέλος έχει τη δυνατότητα να ορίζει και ένα εσωτερικό όριο κάτω από το οποίο παρέχει την απαλλαγή από τον ΦΠΑ. Στην Ελλάδα το όριο αυτό είναι εξαιρετικά χαμηλό – μόλις 10.000 ευρώ – σε αντίθεση με άλλες χώρες της Ε.Ε. όπου τα όρια είναι πολύ υψηλότερα:
-
Ολλανδία και Βέλγιο: 25.000 ευρώ
-
Πολωνία, Λετονία, Εσθονία: 40.000 ευρώ
-
Λιθουανία: 55.000 ευρώ
-
Ιταλία, Ρουμανία, Τσεχία: έως 85.000 ευρώ (το μέγιστο δυνατό)
Έτσι, μια ελληνική επιχείρηση μπορεί να ζητήσει απαλλαγή στο εξωτερικό, ακόμα και αν στην Ελλάδα παραμένει εκτός καθεστώτος.
Πρακτικά τι σημαίνει αυτό – Η διαδικασία
Αν μια ελληνική επιχείρηση ενδιαφέρεται να ενταχθεί στο νέο απαλλακτικό πλαίσιο σε άλλη χώρα της Ε.Ε., θα μπορεί να το κάνει μέσω της ΑΑΔΕ. Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά και περιλαμβάνει στοιχεία που αποδεικνύουν ότι δεν ξεπερνά τα αντίστοιχα όρια.
Η ΑΑΔΕ στη συνέχεια διαβιβάζει το αίτημα στις αντίστοιχες φορολογικές διοικήσεις των κρατών-μελών. Η επιχείρηση μπορεί να αιτηθεί απαλλαγή ακόμα κι αν στην Ελλάδα είναι στο «κανονικό» καθεστώς ΦΠΑ.
Ωστόσο, υπάρχει ένα σημαντικό trade-off: Επιλέγοντας την απαλλαγή, η επιχείρηση παραιτείται από το δικαίωμα να εκπέσει τον ΦΠΑ που καταβάλλει για τις δικές της αγορές και έξοδα που σχετίζονται με τις παραδόσεις που δεν υπάγονται πλέον σε ΦΠΑ.
Ενδεικτικά παραδείγματα – Τι ισχύει στην πράξη
-
Ελληνική επιχείρηση με μικρό τζίρο: Ας υποθέσουμε ότι μια επιχείρηση στην Ελλάδα έχει ετήσιες συναλλαγές 9.000 ευρώ στη χώρα και άλλες 20.000 ευρώ στη Γερμανία. Μπορεί να ενταχθεί στο καθεστώς απαλλαγής στη Γερμανία (αν πληροί τα τοπικά όρια) ακόμα κι αν δεν δικαιούται απαλλαγή εντός Ελλάδας.
-
Ξένη επιχείρηση που θέλει απαλλαγή στην Ελλάδα: Μια γαλλική εταιρεία που ήδη απολαμβάνει απαλλαγή στη Γαλλία, μπορεί να ζητήσει το ίδιο και στην Ελλάδα – αρκεί να μην ξεπερνά το ελληνικό εσωτερικό όριο των 10.000 ευρώ για συναλλαγές που πραγματοποιεί στη χώρα.
Τι σημαίνει για την ελληνική επιχειρηματικότητα
Η αλλαγή αυτή φέρνει σημαντικές ευκαιρίες – αλλά και ευθύνες. Από τη μια, χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις μπορούν να γλιτώσουν από τη «γραφειοκρατία» του ΦΠΑ και να έχουν ένα καθαρότερο φορολογικό πλαίσιο για να κινηθούν εντός και εκτός Ελλάδας. Από την άλλη, η χώρα μας παραμένει σε πιο «σφιχτό» καθεστώς σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές αγορές, διατηρώντας χαμηλότερα όρια απαλλαγής, κάτι που μπορεί να αποβεί ανταγωνιστικό μειονέκτημα.
Τι πρέπει να προσέξετε
Αν είστε μικρομεσαίος επιχειρηματίας που δραστηριοποιείται και στο εξωτερικό, καλό είναι να:
-
Ελέγξετε αν πληροίτε τα νέα κριτήρια απαλλαγής
-
Συγκρίνετε τα όρια κάθε κράτους μέλους που σας αφορά
-
Συμβουλευτείτε τον λογιστή σας για να προετοιμαστείτε για τις αιτήσεις απαλλαγής από το 2025
Η φορολογική αλλαγή μπορεί να μοιάζει τεχνική, αλλά η σωστή αξιοποίησή της μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά στο καθαρό σας κέρδος.
