Χιλιάδες εργαζόμενοι ετοιμάζονται για τις καλοκαιρινές τους διακοπές, όμως πολλοί αγνοούν τι ακριβώς δικαιούνται σε αποδοχές και επίδομα άδειας. Ποια ποσά προβλέπει η νομοθεσία, πότε καταβάλλονται και τι συμβαίνει αν λήξει η εργασιακή σχέση πριν τη χορήγηση της άδειας
Με την έναρξη της θερινής περιόδου και τις πρώτες άδειες να έχουν ήδη προγραμματιστεί, το ενδιαφέρον χιλιάδων εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα στρέφεται στο επίδομα άδειας και στις αποδοχές που δικαιούνται κατά τη διάρκεια της κανονικής τους άδειας.
Η καλοκαιρινή άδεια δεν αποτελεί μόνο μια περίοδο ξεκούρασης, αλλά συνοδεύεται και από συγκεκριμένες οικονομικές παροχές που προβλέπονται από την εργατική νομοθεσία. Ωστόσο, αρκετοί εργαζόμενοι εξακολουθούν να έχουν απορίες σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των ποσών, τα χρονικά περιθώρια καταβολής τους και τις υποχρεώσεις των εργοδοτών.
Τι προβλέπει η νομοθεσία για τις αποδοχές άδειας
Κατά τη διάρκεια της ετήσιας κανονικής άδειας, ο εργαζόμενος διατηρεί πλήρως το δικαίωμα στις αποδοχές που θα λάμβανε εάν εργαζόταν κανονικά στην επιχείρηση. Με απλά λόγια, η άδεια δεν συνεπάγεται απώλεια εισοδήματος.
Οι αποδοχές άδειας υπολογίζονται με βάση τις λεγόμενες «συνήθεις αποδοχές», δηλαδή όλα τα ποσά που καταβάλλονται σταθερά και επαναλαμβανόμενα ως αντάλλαγμα της εργασίας.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται όχι μόνο ο βασικός μισθός, αλλά και πρόσθετες αμοιβές που έχουν μόνιμο χαρακτήρα και καταβάλλονται σε τακτική βάση.
Ποιες πρόσθετες αμοιβές υπολογίζονται
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, στον υπολογισμό των αποδοχών άδειας λαμβάνονται υπόψη:
- Οι αμοιβές για τακτική εργασία κατά τις Κυριακές και τις αργίες.
- Οι προσαυξήσεις για νυχτερινή απασχόληση όταν αυτή πραγματοποιείται συστηματικά.
- Οι αμοιβές που προκύπτουν από υπερεργασία, εφόσον παρέχονται σε σταθερή βάση.
- Οι αμοιβές για νόμιμη υπερωριακή απασχόληση που θα πραγματοποιούσε ο εργαζόμενος εάν δεν βρισκόταν σε άδεια.
Αντίθετα, υπάρχουν και ορισμένα ποσά που δεν προσμετρώνται στον υπολογισμό. Σε αυτά περιλαμβάνονται οι αποζημιώσεις για παράνομες υπερωρίες, καθώς και η αναλογία των επιδομάτων εορτών, δηλαδή των δώρων Χριστουγέννων και Πάσχα.
Το επίδομα άδειας αποτελεί ξεχωριστή παροχή
Πέρα από τις αποδοχές που αντιστοιχούν στις ημέρες άδειας, κάθε εργαζόμενος δικαιούται και επίδομα άδειας.
Το επίδομα αυτό αποτελεί αυτοτελή παροχή που συνδέεται άμεσα με το δικαίωμα της ετήσιας κανονικής άδειας και υπολογίζεται με παρόμοιο τρόπο όπως οι αποδοχές αδείας.
Η νομοθεσία, ωστόσο, θέτει συγκεκριμένα ανώτατα όρια για το ύψος του επιδόματος.
Για τους εργαζόμενους που αμείβονται με μηνιαίο μισθό, το επίδομα δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό που αντιστοιχεί στο μισό του μηνιαίου μισθού τους.
Από την άλλη πλευρά, για όσους αμείβονται με ημερομίσθιο, ωρομίσθιο ή με ποσοστά επί των πωλήσεων ή άλλων αποτελεσμάτων, το ανώτατο όριο αντιστοιχεί σε δεκατρία ημερομίσθια.
Πότε πρέπει να πληρωθεί το επίδομα άδειας
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία που συχνά αγνοούν οι εργαζόμενοι αφορά τον χρόνο καταβολής των χρημάτων.
Η εργατική νομοθεσία είναι ξεκάθαρη και δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Οι αποδοχές άδειας και το επίδομα άδειας πρέπει να καταβάλλονται πριν από την έναρξη της άδειας και όχι μετά την επιστροφή του εργαζομένου στην εργασία.
Στην πράξη, ο εργαζόμενος οφείλει να λάβει το σύνολο των ποσών που δικαιούται κατά την έναρξη της άδειάς του, ώστε να μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του κατά τη διάρκεια της περιόδου ανάπαυσης.
Η υποχρέωση αυτή βαρύνει αποκλειστικά τον εργοδότη και η μη τήρησή της μπορεί να δημιουργήσει εργατικές παραβάσεις.
Τι ισχύει αν ο εργαζόμενος αποχωρήσει από την εργασία
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το τι συμβαίνει όταν μια εργασιακή σχέση λήξει πριν ο εργαζόμενος προλάβει να κάνει χρήση της άδειάς του.
Είτε πρόκειται για παραίτηση είτε για απόλυση, ο εργαζόμενος δεν χάνει το δικαίωμά του στις αποδοχές και στο επίδομα που αντιστοιχούν στην άδεια που δεν έλαβε.
Σε αυτή την περίπτωση, ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει την αντίστοιχη αποζημίωση, σαν να είχε χορηγηθεί κανονικά η άδεια.
Πρόκειται για δικαίωμα που προστατεύεται από την εργατική νομοθεσία και δεν μπορεί να παρακαμφθεί λόγω λύσης της σύμβασης εργασίας.
Το δικαίωμα επιλογής του χρόνου άδειας
Οι εργαζόμενοι έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν αίτημα για τη χρονική περίοδο κατά την οποία επιθυμούν να λάβουν την ετήσια άδειά τους.
Από τη στιγμή που το αίτημα υποβληθεί, ο εργοδότης οφείλει να εξετάσει το αίτημα και να προχωρήσει στη χορήγηση της άδειας εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος.
Η νομοθεσία προβλέπει ότι η άδεια πρέπει να χορηγείται το αργότερο μέσα σε δύο μήνες από την ημερομηνία υποβολής του σχετικού αιτήματος.
Καθώς η θερινή περίοδος βρίσκεται προ των πυλών, οι εργαζόμενοι καλούνται να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους και να ελέγχουν ότι οι προβλεπόμενες αποδοχές και το επίδομα άδειας καταβάλλονται σωστά και έγκαιρα, σύμφωνα με όσα ορίζει η εργατική νομοθεσία.
