Παρά τον έντονο θόρυβο που προκλήθηκε τις τελευταίες εβδομάδες γύρω από τα επιδόματα ανεργίας, ένα βασικό συμπέρασμα προκύπτει ξεκάθαρα: το επίδομα μακροχρόνιας ανεργίας εξακολουθεί να καταβάλλεται κανονικά και δεν έχει τεθεί –τουλάχιστον προς το παρόν– θέμα κατάργησής του. Οι φήμες που κυκλοφόρησαν συνδέθηκαν κυρίως με τη συζήτηση για το νέο πιλοτικό επίδομα ανεργίας, δημιουργώντας σύγχυση σε χιλιάδες δικαιούχους που ανησύχησαν για το εισόδημά τους.
Η αλήθεια είναι ότι το νέο πιλοτικό σχήμα, το οποίο εφαρμόζεται ήδη σε περίπου 15.000 ανέργους, αποτελεί μια παράλληλη πολιτική και όχι αντικατάσταση των υφιστάμενων παροχών. Κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων για τη γενικευμένη εφαρμογή του, εξετάστηκαν διάφορα σενάρια, ανάμεσά τους και η αναμόρφωση παλαιότερων επιδομάτων. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, καμία απόφαση δεν έχει ληφθεί που να οδηγεί σε διακοπή του επιδόματος μακροχρόνιας ανεργίας, το οποίο συνεχίζει να ισχύει με τους ίδιους όρους.
Τι είναι το επίδομα μακροχρόνιας ανεργίας
Το επίδομα μακροχρόνιας ανεργίας αποτελεί μια στοχευμένη κοινωνική ενίσχυση που χορηγείται από τη ΔΥΠΑ σε άτομα που έχουν μείνει εκτός αγοράς εργασίας για μεγάλο χρονικό διάστημα. Απευθύνεται τόσο σε Έλληνες πολίτες όσο και σε πολίτες κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ηλικίας από 20 έως και 66 ετών, υπό την προϋπόθεση ότι είναι ασφαλισμένοι κατά της ανεργίας.
Βασικό κριτήριο είναι η συνεχής ανεργία άνω των 12 μηνών, μετά την πλήρη εξάντληση της 12μηνης τακτικής επιδότησης ανεργίας. Με άλλα λόγια, το συγκεκριμένο επίδομα λειτουργεί ως «δίχτυ ασφαλείας» για όσους δεν κατάφεραν να επανενταχθούν στην εργασία μετά το τέλος της κανονικής επιδότησης.
Οι βασικές προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται
Για να εγκριθεί η παροχή, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να καλύπτει σωρευτικά μια σειρά από προϋποθέσεις. Πρώτον, απαιτείται να έχει ολοκληρωθεί η λήψη της 12μηνης τακτικής επιδότησης ανεργίας, ακόμη και αν αυτή καταβλήθηκε σε διαστήματα και όχι συνεχόμενα.
Δεύτερον, ο άνεργος οφείλει να παραμένει αδιάλειπτα εγγεγραμμένος στα μητρώα ανέργων της ΔΥΠΑ για τουλάχιστον έναν χρόνο. Η συνέπεια στην ανανέωση της κάρτας ανεργίας αποτελεί κρίσιμο στοιχείο, καθώς οποιαδήποτε διακοπή μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια του δικαιώματος.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το εισοδηματικό κριτήριο. Το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ, με προσαύξηση 586,08 ευρώ για κάθε ανήλικο παιδί. Στον υπολογισμό λαμβάνονται υπόψη τα εισοδήματα του προ-προηγούμενου φορολογικού έτους του δικαιούχου, του ή της συζύγου και των ανήλικων τέκνων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν συνυπολογίζονται επιδόματα ανεργίας, ασθενείας, μητρότητας ή το ίδιο το επίδομα μακροχρόνιας ανεργίας, ενώ εξαιρούνται και οι αποζημιώσεις απόλυσης. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αρκετοί άνεργοι που φοβούνται ότι «κόβονται» λόγω παλαιότερων παροχών, στην πραγματικότητα παραμένουν εντός των ορίων.
Πώς και πότε γίνεται η αίτηση
Η διαδικασία υποβολής της αίτησης είναι συγκεκριμένη και συνοδεύεται από αυστηρή προθεσμία. Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να καταθέσει αίτηση εντός δύο μηνών από τη λήξη της τακτικής επιδότησης ανεργίας. Σε ειδικές περιπτώσεις, η προθεσμία ξεκινά από τη συμπλήρωση 12 συνεχόμενων μηνών εγγραφής ως άνεργος.
Η αίτηση μπορεί να υποβληθεί είτε ηλεκτρονικά, μέσω των ψηφιακών υπηρεσιών της ΔΥΠΑ, είτε με φυσική παρουσία σε ΚΕΠ. Μαζί με την αίτηση απαιτούνται βασικά δικαιολογητικά, όπως το εκκαθαριστικό σημείωμα φόρου εισοδήματος, πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης (εφόσον υπάρχει οικογενειακή κατάσταση που επηρεάζει το εισόδημα) και ΙΒΑΝ τραπεζικού λογαριασμού, στον οποίο πρώτος δικαιούχος είναι ο αιτών.
Ποιο είναι το ποσό και πόσο διαρκεί
Το ύψος του επιδόματος μακροχρόνιας ανεργίας ανέρχεται στα 200 ευρώ μηνιαίως. Το ποσό καταβάλλεται προσωπικά στον δικαιούχο και δεν αυξάνεται με βάση οικογενειακά κριτήρια, ούτε μεταβιβάζεται σε άλλο πρόσωπο.
Η διάρκεια της επιδότησης συνδέεται με τη συνεχιζόμενη εγγραφή του ανέργου στα μητρώα της ΔΥΠΑ και μπορεί να φτάσει έως και τους 12 μήνες, χωρίς δυνατότητα υπέρβασης. Πρόκειται, δηλαδή, για μια περιορισμένη χρονικά αλλά κρίσιμη οικονομική ανάσα για όσους βρίσκονται σε παρατεταμένη αδυναμία εύρεσης εργασίας.
Τι πρέπει να κρατήσουν οι άνεργοι
Παρά τα σενάρια και τις φήμες, το μήνυμα είναι σαφές: το επίδομα μακροχρόνιας ανεργίας δεν έχει καταργηθεί και συνεχίζει να χορηγείται με το ισχύον πλαίσιο. Οι άνεργοι που πληρούν τις προϋποθέσεις δεν έχουν λόγο να ανησυχούν, αρκεί να τηρούν τις προθεσμίες και τις υποχρεώσεις τους.
Σε μια περίοδο που οι αλλαγές στην κοινωνική πολιτική συζητούνται έντονα, η σωστή ενημέρωση παραμένει το ισχυρότερο εργαλείο για την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών.
