Σημαντικές ανατροπές στα πρόστιμα της Εφορίας φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ανοίγοντας τον δρόμο για επιστροφές χρημάτων σε χιλιάδες επαγγελματίες, μικρές επιχειρήσεις και λογιστές που πλήρωσαν υψηλά ποσά για εκπρόθεσμες δηλώσεις.
Οι νέες ρυθμίσεις προβλέπουν γενναίες μειώσεις στα διοικητικά πρόστιμα που επιβάλλονται για καθυστερημένες δηλώσεις ΦΠΑ, παρακρατούμενων φόρων και άλλων φορολογικών υποχρεώσεων, ενώ για πρώτη φορά ενεργοποιείται και μηχανισμός αναδρομικής επιστροφής χρημάτων για όσους επιβαρύνθηκαν με μεγαλύτερα πρόστιμα από αυτά που θα ισχύουν πλέον.
Οι αλλαγές αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών, καθώς τα πρόστιμα για ακόμη και μικρές καθυστερήσεις είχαν μετατραπεί τα τελευταία χρόνια σε έναν από τους σημαντικότερους πονοκεφάλους της αγοράς.
«Κούρεμα» στα πρόστιμα για μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ
Μία από τις βασικότερες παρεμβάσεις αφορά τις εκπρόθεσμες μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ.
Μέχρι σήμερα, ακόμη και όταν δεν υπήρχε φόρος προς πληρωμή, οι επιχειρήσεις μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωπες με πρόστιμα ύψους 250 ή και 500 ευρώ, ανάλογα με το λογιστικό σύστημα που τηρούσαν.
Με τη νέα διάταξη, το πρόστιμο περιορίζεται πλέον στα 100 ευρώ, μειώνοντας αισθητά την οικονομική επιβάρυνση για χιλιάδες υπόχρεους.
Η αλλαγή αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της αναδρομικής ισχύος που προβλέπεται στο νομοσχέδιο. Όσοι πλήρωσαν υψηλότερα ποσά από τις 19 Απριλίου 2024 και μετά, θα έχουν δικαίωμα επιστροφής της διαφοράς.
Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι επαγγελματίες που επιβαρύνθηκαν με πρόστιμα 250 ή 500 ευρώ για μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ θα μπορούν να διεκδικήσουν επιστροφή μέρους των χρημάτων που κατέβαλαν.
Τι αλλάζει στις δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων
Σημαντικές διαφοροποιήσεις έρχονται και στις εκπρόθεσμες δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων.
Με βάση το νέο πλαίσιο, δεν θα επιβάλλεται κανένα πρόστιμο όταν ο φόρος που προκύπτει προς καταβολή δεν ξεπερνά τα 100 ευρώ.
Η συγκεκριμένη αλλαγή αφορά πολλές μικρές επιχειρήσεις και επαγγελματίες που μέχρι σήμερα καλούνταν να πληρώσουν δυσανάλογα υψηλά πρόστιμα ακόμη και για πολύ μικρές φορολογικές υποχρεώσεις.
Παράλληλα, το μέτρο επεκτείνεται και σε εκπρόθεσμες δηλώσεις έμμεσων φόρων, τελών και εισφορών, με εξαίρεση τον ΦΠΑ και τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων, όταν και εκεί το ποσό της οφειλής παραμένει έως 100 ευρώ.
Και σε αυτές τις περιπτώσεις προβλέπεται επιστροφή ποσών που έχουν ήδη πληρωθεί από τις 19 Απριλίου 2024, εφόσον τα νέα μειωμένα πρόστιμα είναι χαμηλότερα από εκείνα που επιβλήθηκαν αρχικά.
Ανάσα για την αγορά και τους λογιστές
Οι αλλαγές αντιμετωπίζονται από την αγορά ως μία πρώτη προσπάθεια περιορισμού των υπερβολικών επιβαρύνσεων που προκαλούσε το υφιστάμενο σύστημα προστίμων.
Τα τελευταία χρόνια, λογιστές και επιχειρηματίες είχαν επανειλημμένα επισημάνει ότι ακόμη και μικρές καθυστερήσεις ή τυπικά λάθη μπορούσαν να οδηγήσουν σε υπέρογκες χρεώσεις, ανεξάρτητα από το αν υπήρχε πραγματική φορολογική ζημία για το Δημόσιο.
Ειδικά οι μικρές επιχειρήσεις, οι ατομικές δραστηριότητες και οι ελεύθεροι επαγγελματίες βρίσκονταν συχνά αντιμέτωποι με υψηλά πρόστιμα για καθυστερήσεις λίγων ημερών ή για δηλώσεις χωρίς φορολογική επιβάρυνση.
Με το νέο μοντέλο, το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο αναλογικό και πιο λειτουργικό πλαίσιο κυρώσεων, μειώνοντας τις ακραίες επιβαρύνσεις που προκαλούσαν έντονες αντιδράσεις.
Πώς θα γίνουν οι επιστροφές χρημάτων
Αν και οι τεχνικές λεπτομέρειες αναμένεται να καθοριστούν μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι οι επιστροφές θα αφορούν διαφορές ποσών που καταβλήθηκαν από τις 19 Απριλίου 2024 και μετά.
Οι φορολογούμενοι που πλήρωσαν μεγαλύτερα πρόστιμα από εκείνα που θα ισχύουν πλέον, θα μπορούν να λάβουν πίσω τη διαφορά, πιθανότατα μέσω συμψηφισμού ή άμεσης επιστροφής.
Το ενδιαφέρον είναι ιδιαίτερα μεγάλο, καθώς αφορά χιλιάδες περιπτώσεις επαγγελματιών και επιχειρήσεων που μέσα στο τελευταίο διάστημα επιβαρύνθηκαν με σημαντικά ποσά λόγω εκπρόθεσμων δηλώσεων.
Νέο πλαίσιο για τη συμμετοχή του Δημοσίου σε επιχειρήσεις
Πέρα από τα φορολογικά μέτρα, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και μία σημαντική θεσμική παρέμβαση σχετικά με τη συμμετοχή του Ελληνικού Δημοσίου σε στρατηγικές επιχειρήσεις.
Για πρώτη φορά δημιουργείται συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο που επιτρέπει στο Δημόσιο να συμμετέχει σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου εισηγμένων εταιρειών όπου διαθέτει ήδη ποσοστό συμμετοχής, είτε απευθείας είτε μέσω της Ελληνικής Εταιρείας Συμμετοχών και Περιουσίας (ΕΕΣΥΠ).
Σύμφωνα με όσα ανέφερε στη Βουλή ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, μέχρι σήμερα δεν υπήρχε ξεκάθαρος μηχανισμός που να διασφαλίζει την προστασία των ποσοστών του Δημοσίου σε επιχειρήσεις στρατηγικής σημασίας.
Η νέα ρύθμιση θεωρείται κρίσιμη για περιπτώσεις όπου απαιτούνται κεφαλαιακές ενισχύσεις ή αναπτυξιακές κινήσεις σε μεγάλες εταιρείες με συμμετοχή του κράτους.
Με το νέο νομοσχέδιο, το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί ταυτόχρονα να μειώσει τα φορολογικά βάρη για επιχειρήσεις και επαγγελματίες, αλλά και να ενισχύσει τον ρόλο του Δημοσίου σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας.
