Σημαντική ανατροπή στο κόστος του νερού για νοικοκυριά και επιχειρήσεις προετοιμάζεται το επόμενο διάστημα, με αλλαγές που μεταβάλλουν τη φιλοσοφία της τιμολόγησης και εισάγουν σταθερές επιβαρύνσεις για όλους τους καταναλωτές. Η πρόταση της διοίκησης της ΕΥΔΑΠ, η οποία βρίσκεται ήδη σε διαδικασία διαβούλευσης στη ΡΑΑΕΥ, προβλέπει αύξηση των παγίων και νέες χρεώσεις, ανεξάρτητα από το πόσο νερό καταναλώνει κανείς.
Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκεται το μηνιαίο πάγιο ύδρευσης, το οποίο προτείνεται να διπλασιαστεί, αυξάνοντας από 1 ευρώ στα 2 ευρώ τον μήνα. Παράλληλα, για πρώτη φορά εισάγεται πάγιο αποχέτευσης ύψους 1 ευρώ μηνιαίως. Με απλά λόγια, κάθε καταναλωτής θα επιβαρύνεται με τουλάχιστον 3 ευρώ τον μήνα σε σταθερές χρεώσεις, πριν καν υπολογιστεί η κατανάλωση νερού.
Σταθερό κόστος για όλους, ανεξαρτήτως κατανάλωσης
Η βασική αλλαγή δεν αφορά μόνο το ύψος των χρεώσεων, αλλά και τη λογική τους. Μέχρι σήμερα, ο λογαριασμός νερού συνδεόταν σε μεγάλο βαθμό με τα κυβικά μέτρα κατανάλωσης. Με το νέο μοντέλο, ένα σημαντικό μέρος του κόστους γίνεται πάγιο, γεγονός που σημαίνει ότι ακόμη και τα νοικοκυριά με χαμηλή χρήση θα βλέπουν αυξημένους λογαριασμούς.
Αυτό πρακτικά περιορίζει το οικονομικό όφελος της εξοικονόμησης, καθώς η μείωση της κατανάλωσης δεν οδηγεί πλέον σε αντίστοιχη μείωση του συνολικού ποσού. Το νερό παύει να είναι ένας λογαριασμός που «ελέγχεται» εύκολα μέσω περιορισμού της χρήσης και αποκτά μόνιμο κόστος.
Ποιοι εξαιρούνται από τα πάγια
Από τις νέες πάγιες χρεώσεις προβλέπονται συγκεκριμένες εξαιρέσεις, με κοινωνικά κριτήρια. Δεν θα επιβαρυνθούν με τα πάγια:
-
οι δικαιούχοι του Κοινωνικού Τιμολογίου
-
οι πολύτεκνοι
-
άτομα άνω των 75 ετών με ετήσιο εισόδημα έως 8.000 ευρώ
Οι συγκεκριμένες ομάδες απαλλάσσονται από την καταβολή των παγίων, ωστόσο για τη μεγάλη πλειονότητα των καταναλωτών οι αυξήσεις θεωρούνται δεδομένες, εφόσον εγκριθεί η πρόταση.
Αυξήσεις και πέρα από τα νοικοκυριά
Οι αλλαγές δεν σταματούν στα οικιακά τιμολόγια. Σημαντικές αναπροσαρμογές προβλέπονται και για επαγγελματίες, επιχειρήσεις και βιομηχανίες, με αυξήσεις στη χρέωση ανά κυβικό μέτρο νερού. Συγκεκριμένα:
-
για κατανάλωση έως 1.000 κυβικά μέτρα, η τιμή αυξάνεται από 0,83 ευρώ σε 1,10 ευρώ
-
για κατανάλωση άνω των 1.000 κυβικών, η χρέωση ανεβαίνει από 0,98 ευρώ σε 1,30 ευρώ
Οι αυξήσεις αυτές αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα το λειτουργικό κόστος επιχειρήσεων, ειδικά σε κλάδους με υψηλή κατανάλωση νερού, μεταφέροντας ενδεχομένως μέρος του κόστους και στις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.
Γιατί αλλάζουν τα τιμολόγια
Η ΕΥΔΑΠ αιτιολογεί τις προτεινόμενες αυξήσεις επικαλούμενη μια σειρά από πιέσεις που, όπως υποστηρίζει, καθιστούν αναπόφευκτη την αναπροσαρμογή. Στην εισήγηση γίνεται λόγος για:
-
αυξανόμενο κίνδυνο λειψυδρίας
-
σημαντική μείωση των υδατικών αποθεμάτων
-
ανάγκη χρηματοδότησης μεγάλων έργων υποδομής
Τα στοιχεία που παρατίθενται είναι ενδεικτικά: από το 2022 τα αποθέματα νερού έχουν μειωθεί κατά περίπου 250 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, οι βροχοπτώσεις εμφανίζουν πτώση της τάξης του 25%, ενώ η κατανάλωση έχει αυξηθεί κατά 6% και η εξάτμιση κατά 15%. Παράλληλα, η Ελλάδα κατατάσσεται πλέον ψηλά στη διεθνή λίστα χωρών που αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο λειψυδρίας.
Τα μεγάλα έργα που σχεδιάζονται
Κεντρικό ρόλο στο σχεδιασμό παίζει ένα μεγάλο υδροδοτικό έργο για την Αττική, το οποίο χαρακτηρίζεται «εξαιρετικά επείγον». Περιλαμβάνει τη μερική εκτροπή των ποταμών Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη προς τον Εύηνο, με ορίζοντα ολοκλήρωσης περίπου τεσσάρων ετών και στόχο την κάλυψη των αναγκών της περιοχής για τις επόμενες τρεις δεκαετίες.
Παράλληλα, εξετάζεται η ενεργοποίηση γεωτρήσεων σε περιοχές όπως τα Μαυροσούβαλα, τα Οινόφυτα και ο Βοιωτικός Κηφισός, καθώς και έργα αφαλάτωσης και ενίσχυσης του εξωτερικού υδροδοτικού συστήματος.
Τι αλλάζει για τον καταναλωτή
Για τον μέσο πολίτη, το μήνυμα είναι σαφές: το νερό παύει να θεωρείται φθηνό και εισέρχεται σε περίοδο διαρκών ανατιμήσεων. Το σταθερό κόστος αυξάνεται, οι λογαριασμοί γίνονται βαρύτεροι σε μόνιμη βάση και η εξοικονόμηση δεν αποδίδει πλέον τα ίδια οικονομικά οφέλη.
Με φόντο την κλιματική κρίση και τις αυξημένες επενδυτικές ανάγκες, οι σημερινές αλλαγές δεν φαίνεται να είναι οι τελευταίες. Αντίθετα, προμηνύουν ένα νέο τοπίο στη διαχείριση και τιμολόγηση του νερού, με τον καταναλωτή να καλείται να προσαρμοστεί σε μια νέα, πιο ακριβή πραγματικότητα.
