Σαρωτικές αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις δρομολογούνται με το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας, το οποίο μπαίνει στην τελική του φάση. Με βασικό στόχο την απλοποίηση της εργατικής νομοθεσίας και την ενίσχυση των όρων υγιεινής και ασφάλειας στους χώρους εργασίας, οι προτάσεις φέρνουν μαζί τους ένα τελείως νέο τοπίο, με περισσότερη «ευελιξία» για τις επιχειρήσεις – και αβεβαιότητα για τους εργαζόμενους.
Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, ανοίγει νέο κύκλο διαβουλεύσεων με τους κοινωνικούς εταίρους, σε μια προσπάθεια να χτιστεί συναίνεση γύρω από το σχέδιο νόμου με τίτλο «Απλοποίηση εργατικής νομοθεσίας, ενίσχυση εργαζομένων και υγείας και ασφάλειας στην εργασία».
Η αρχή γίνεται με τη ΓΣΕΕ, και θα ακολουθήσουν συζητήσεις με εκπροσώπους των εργοδοτικών οργανώσεων – ΣΕΒ, ΕΣΕΕ, ΓΣΕΒΕΕ, ΣΕΤΕ και ΣΒΕ.
Ας δούμε όμως ποιες είναι οι βασικές αλλαγές που φέρνει αυτό το νομοσχέδιο που θα συζητηθεί έντονα το επόμενο διάστημα:
Εβδομαδιαίο ωράριο «λάστιχο»
Οι επιχειρήσεις θα αποκτούν τη δυνατότητα να ρυθμίζουν το εβδομαδιαίο ωράριο των εργαζομένων ανάλογα με τις ανάγκες παραγωγής. Δηλαδή, ο εργοδότης – πάντα με τη σύμφωνη γνώμη του εργαζόμενου – θα μπορεί να μεταβάλλει το ωράριο κάθε εβδομάδα. Η υπάρχουσα νομοθεσία προβλέπει κάτι αντίστοιχο, αλλά σε περίοδο έξι μηνών.
Απολύσεις και προσλήψεις με… ένα κλικ, 24/7
Το νέο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ δίνει απόλυτη ευελιξία στους εργοδότες να αλλάζουν τη σύνθεση του προσωπικού τους οποιαδήποτε ώρα, κάθε μέρα – ακόμα και Σαββατοκύριακα και αργίες. Με λίγα λόγια, ένας εργαζόμενος μπορεί να προσληφθεί το πρωί και να απολυθεί το βράδυ.
⏳ Περίοδος δοκιμής έξι μηνών
Προβλέπεται ότι οι εργοδότες θα μπορούν να προσλαμβάνουν εργαζομένους σε δοκιμαστική φάση για έως έξι μήνες, χωρίς πλήρη εργασιακά δικαιώματα, επιτρέποντας ευκολότερη διακοπή της συνεργασίας εάν δεν υπάρξει αμοιβαία ικανοποίηση.
Δουλειά για… δύο αφεντικά
Θεσμοθετείται η δυνατότητα για νόμιμη παράλληλη εργασία σε περισσότερους του ενός εργοδότες, με την προϋπόθεση πως το συνολικό ωράριο δεν θα ξεπερνά τις 13 ώρες ημερησίως. Πρόκειται για σημαντική αλλαγή, που δημιουργεί νέα δεδομένα για την έννοια της «μερικής απασχόλησης».
Μέσα στον όμιλο, εύκολα και οι μετακινήσεις
Επιτρέπεται πλέον η υπογραφή συμβάσεων μεταξύ εργαζομένων και διαφορετικών εταιρειών του ίδιου επιχειρηματικού ομίλου, ανοίγοντας τον δρόμο για εσωτερικές μετακινήσεις ανάλογα με τις ανάγκες κάθε δραστηριότητας.
Περισσότερες εξαιρέσεις από τις αυξήσεις
Οι επιχειρήσεις θα μπορούν να εξαιρεθούν από τις μισθολογικές αυξήσεις που προβλέπονται στις συλλογικές συμβάσεις, όχι μόνο όταν εμφανίζουν ζημιές – όπως ισχύει σήμερα – αλλά και με βάση νέα κριτήρια που θα οριστούν. Το τι ακριβώς θα θεωρείται «δυσκολία» μένει να αποσαφηνιστεί.
Χρονική «ασυλία» για τις κάρτες εργασίας
Η ψηφιακή κάρτα εργασίας παραμένει, αλλά εισάγεται «νεκρός χρόνος» προσέλευσης και αποχώρησης – ένα περιθώριο 10 λεπτών ή και περισσότερο, ανάλογα με τον κλάδο, ώστε να αποφεύγονται πρόστιμα σε τυχαίες καθυστερήσεις.
Απλοποιούνται οι συλλογικές συμβάσεις
Το ποσοστό συμμετοχής των εργοδοτών που απαιτείται για να υπογραφεί ή να επεκταθεί μια κλαδική σύμβαση μειώνεται κάτω από το 50%+1. Αυτό σημαίνει ότι λιγότεροι εργοδότες θα μπορούν να καθορίζουν όρους για όλους.
Νέοι όροι για τις υποχρεωτικές συμβάσεις
Αναπροσαρμόζονται οι προϋποθέσεις για την κήρυξη μιας συλλογικής σύμβασης ως γενικώς υποχρεωτικής, επηρεάζοντας το πώς επεκτείνεται η ισχύς της σε όλους τους εργαζομένους ενός κλάδου.
Αναδιάρθρωση των συνδικαλιστικών μητρώων
Αναθεωρείται ο τρόπος λειτουργίας των Μητρώων Συνδικαλιστικών και Εργοδοτικών Οργανώσεων, σε μια κίνηση που πιθανώς θα επηρεάσει τον βαθμό εκπροσώπησης των εργαζομένων και τη δυνατότητα συλλογικής διεκδίκησης.
Τέλος το Ε4 για εργασία εκτός έδρας
Καταργείται το υποχρεωτικό έντυπο Ε4 για τις περιπτώσεις εργαζομένων που απασχολούνται εκτός της έδρας της επιχείρησης – άλλη μία προσπάθεια μείωσης της γραφειοκρατίας.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να περάσει το μήνυμα της «ευελιξίας» και του «εκσυγχρονισμού», όμως η συζήτηση αναμένεται θυελλώδης. Από τη μία πλευρά, οι εργοδότες ζητούν λιγότερα εμπόδια στη διαχείριση του προσωπικού. Από την άλλη, οι εργαζόμενοι φοβούνται πως η επόμενη μέρα θα είναι γεμάτη αστάθεια και ανασφάλεια.
Η μεγάλη ερώτηση είναι: πρόκειται για εκσυγχρονισμό ή για ξήλωμα βασικών εργασιακών κεκτημένων; Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν.
