Από την 1η Ιανουαρίου 2026, πάνω από 1,2 εκατομμύρια ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες θα δουν τις ασφαλιστικές τους εισφορές να αυξάνονται, σε μια εξέλιξη που συνδέεται άμεσα με τον πληθωρισμό του 2025. Η αναπροσαρμογή, που εκτιμάται στο 2,6%, μεταφράζεται σε νέες μηνιαίες και ετήσιες επιβαρύνσεις, σε μια περίοδο που η συντριπτική πλειονότητα των μη μισθωτών ήδη δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις τρέχουσες υποχρεώσεις της.
Η χαμηλότερη ασφαλιστική εισφορά για τους ελεύθερους επαγγελματίες αυξάνεται από τα 244,65 ευρώ στα 251,26 ευρώ τον μήνα. Σε ετήσια βάση, αυτό σημαίνει επιπλέον κόστος 79,27 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται οι παράλληλες αυξήσεις στις εισφορές υγειονομικής περίθαλψης, επικουρικής ασφάλισης και εφάπαξ παροχής. Οι αυξήσεις αυτές θα αποτυπωθούν για πρώτη φορά στα ειδοποιητήρια του ΕΦΚΑ που θα αναρτηθούν στο τέλος Φεβρουαρίου 2026.
Πώς και πότε θα επιλεγούν οι νέες κατηγορίες
Οι μη μισθωτοί θα κληθούν έως τις 31 Ιανουαρίου 2026 να επιλέξουν μία από τις έξι διαθέσιμες ασφαλιστικές κατηγορίες. Αν δεν προβούν σε επιλογή, θα παραμείνουν αυτόματα στην κατηγορία που βρίσκονταν το προηγούμενο έτος. Η επιλογή αυτή έχει κρίσιμη σημασία, καθώς καθορίζει όχι μόνο το ύψος της μηνιαίας επιβάρυνσης, αλλά και το επίπεδο των μελλοντικών συνταξιοδοτικών παροχών.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, η μηνιαία αύξηση στις κύριες εισφορές κυμαίνεται από 5 έως 16 ευρώ για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους. Για όσους καταβάλλουν εισφορές επικουρικής ασφάλισης, η επιβάρυνση ανέρχεται σε 1 έως 2 ευρώ τον μήνα, ενώ για τον κλάδο εφάπαξ παροχών η αύξηση κυμαίνεται από 0,70 έως 1,10 ευρώ. Αντίστοιχα, οι αγρότες θα δουν μηνιαίες αυξήσεις από 3,5 έως και 10 ευρώ, ανάλογα με την ασφαλιστική κατηγορία.
Οι νέες εισφορές για ελεύθερους επαγγελματίες
Η αναπροσαρμογή επηρεάζει και τις έξι ασφαλιστικές κατηγορίες. Ενδεικτικά:
-
Η 1η κατηγορία ανεβαίνει από 244,65 ευρώ στα 250,53 ευρώ.
-
Η 2η κατηγορία από 293,59 ευρώ διαμορφώνεται στα 300,64 ευρώ.
-
Η 3η κατηγορία αυξάνεται από 351,84 ευρώ σε 360,28 ευρώ.
-
Η 4η κατηγορία από 422,90 ευρώ φτάνει τα 433,05 ευρώ.
-
Η 5η κατηγορία διαμορφώνεται στα 518,95 ευρώ από 506,78 ευρώ.
-
Η 6η και υψηλότερη κατηγορία αυξάνεται από 659,39 ευρώ σε 675,21 ευρώ.
Παράλληλα, αυξήσεις καταγράφονται και στην επικουρική ασφάλιση, με την 1η κατηγορία να διαμορφώνεται στα 46,52 ευρώ και την 3η να φτάνει τα 66,81 ευρώ, καθώς και στον κλάδο εφάπαξ παροχών, όπου η 1η κατηγορία ανέρχεται πλέον στα 31,02 ευρώ.
Τι αλλάζει για τους αγρότες
Οι αγρότες, που ασφαλίζονται στον πρώην ΟΓΑ, δεν μένουν εκτός της αναπροσαρμογής. Η χαμηλότερη κατηγορία αυξάνεται από 145,63 ευρώ στα 149,13 ευρώ, ενώ στην 6η κατηγορία η εισφορά φτάνει τα 404,43 ευρώ από 394,94 ευρώ. Και εδώ, η αύξηση συνδέεται άμεσα με τον πληθωρισμό και επηρεάζει το σύνολο των ασφαλισμένων.
Γιατί οι περισσότεροι μένουν στην 1η κατηγορία
Παρά το γεγονός ότι οι υψηλότερες ασφαλιστικές κατηγορίες οδηγούν σε σημαντικά μεγαλύτερες συντάξεις –στις 5η και 6η κατηγορία οι παροχές μπορεί να είναι έως και διπλάσιες– η πραγματικότητα δείχνει ότι η πλειονότητα των μη μισθωτών δεν έχει τη δυνατότητα να επιλέξει κάτι παραπάνω από την ελάχιστη εισφορά.
Τα επίσημα στοιχεία της πρώτης απογραφής του ΕΦΚΑ είναι αποκαλυπτικά: από τους 1.258.211 μη μισθωτούς με δραστηριότητα άνω των πέντε ετών, οι 972.261, δηλαδή το 77,2%, βρίσκονται στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία. Από αυτούς, 637.208 είναι ελεύθεροι επαγγελματίες και 335.053 αγρότες. Αντίθετα, μόλις 1 στους 10 επιλέγει την 6η και ακριβότερη κατηγορία.
Η μηνιαία εισφορά σύνταξης στην πρώτη κατηγορία ανέρχεται στα 180,58 ευρώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες και στα 106,02 ευρώ για τους αγρότες, ποσά που εξηγούν γιατί η συγκεκριμένη επιλογή θεωρείται «μονόδρομος» για χιλιάδες επαγγελματίες.
Το δίλημμα των εισφορών και η επόμενη μέρα
Η αύξηση των εισφορών από το 2026 επαναφέρει στο προσκήνιο το διαχρονικό δίλημμα των μη μισθωτών: χαμηλότερη μηνιαία επιβάρυνση σήμερα ή υψηλότερη σύνταξη στο μέλλον. Με τα εισοδήματα να πιέζονται και το κόστος ζωής να παραμένει υψηλό, η πλειονότητα επιλέγει την πρώτη λύση, ακόμη κι αν γνωρίζει ότι αυτή θα οδηγήσει σε χαμηλότερες συνταξιοδοτικές παροχές.
Το βέβαιο είναι ότι το νέο έτος ξεκινά με αυξημένα βάρη για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες, οι οποίοι καλούνται ξανά να προσαρμόσουν τον οικογενειακό και επαγγελματικό τους προϋπολογισμό σε μια πραγματικότητα με ακριβότερη κοινωνική ασφάλιση.
