Σημαντικές αλλαγές στο φορολογικό τοπίο φέρνει το νέο νομοσχέδιο που βρίσκεται προ των πυλών, με βασικό «κερδισμένο» εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενους χαμηλών εισοδημάτων. Από το 2026, κατά την υποβολή των δηλώσεων για τα εισοδήματα του 2025, τα τεκμήρια διαβίωσης μειώνονται δραστικά, ενώ παράλληλα η διαδικασία υποβολής και εκκαθάρισης των δηλώσεων περνά σε ακόμη πιο αυτοματοποιημένη εποχή.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περίπου 477.000 μισθωτοί, συνταξιούχοι και αυτοαπασχολούμενοι αναμένεται να δουν αισθητή μείωση των φορολογικών τους επιβαρύνσεων ή ακόμη και πλήρη μηδενισμό φόρου. Πρόκειται για φορολογούμενους που μέχρι σήμερα «πλήρωναν τα τεκμήρια», καθώς η Εφορία τους καταλόγιζε φόρο με βάση τεκμαρτά εισοδήματα πολύ υψηλότερα από αυτά που πραγματικά δήλωναν.
Τι αλλάζει στα τεκμήρια διαβίωσης
Ο πυρήνας της μεταρρύθμισης βρίσκεται στη σημαντική μείωση των τεκμηρίων για κατοικίες, Ι.Χ. αυτοκίνητα και σκάφη αναψυχής. Οι μειώσεις αυτές δεν είναι οριζόντιες, αλλά διαφοροποιούνται ανάλογα με την αξία, την παλαιότητα και τα χαρακτηριστικά των περιουσιακών στοιχείων.
Για τις κατοικίες, τα τεκμήρια περιορίζονται κατά 30% στις περιοχές με αντικειμενικές αξίες έως 2.799 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Σε ακριβότερες ζώνες, όπου μέχρι σήμερα ίσχυαν υψηλές προσαυξήσεις, τα ποσοστά αυτών μειώνονται αισθητά, οδηγώντας σε συνολική ελάφρυνση που φτάνει έως και το 35%. Το αποτέλεσμα είναι ότι χιλιάδες ιδιοκτήτες κύριας κατοικίας θα φορολογηθούν πλέον με πιο ρεαλιστικά δεδομένα.
Ακόμη πιο εντυπωσιακές είναι οι αλλαγές στα Ι.Χ. αυτοκίνητα. Το νέο σύστημα εγκαταλείπει τον αποκλειστικό υπολογισμό με βάση τα κυβικά εκατοστά και ευθυγραμμίζεται με τη λογική των τελών κυκλοφορίας, λαμβάνοντας υπόψη τις εκπομπές CO₂ για οχήματα που έχουν ταξινομηθεί από τον Νοέμβριο του 2010 και μετά. Η μεταβολή αυτή οδηγεί σε μειώσεις τεκμηρίων που, σε ορισμένες περιπτώσεις, φτάνουν έως και το 73,7%, εξομοιώνοντας ουσιαστικά τα νεότερα αυτοκίνητα με εκείνα άνω της δεκαετίας.
Αντίστοιχα, τα τεκμήρια για σκάφη αναψυχής περιορίζονται κατά 30% για τα νεότερα σκάφη, ενώ διατηρούνται οι γενναίες μειώσεις για ιστιοφόρα και παραδοσιακά ξύλινα ελληνικά σκάφη, τα οποία εξακολουθούν να υπολογίζονται με έκπτωση 50%.
Σημαντική κοινωνική παρέμβαση θεωρείται και η εξαίρεση των εξαρτώμενων τέκνων με δικό τους εισόδημα από το ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ, ρύθμιση που μειώνει άδικες επιβαρύνσεις σε οικογένειες.
Λιγότερος φόρος ή και καθόλου
Οι παραπάνω αλλαγές σημαίνουν πρακτικά ότι τα τεκμαρτά εισοδήματα που θα προσδιορίζει η Εφορία το 2026 θα είναι αισθητά χαμηλότερα. Σε αρκετές περιπτώσεις θα υποχωρούν κάτω από τα δηλωθέντα εισοδήματα, ενώ στις περισσότερες θα τα προσεγγίζουν. Αυτό μεταφράζεται σε μικρότερο φόρο, λιγότερη εισφορά αλληλεγγύης και – για χιλιάδες φορολογούμενους – μηδενικό εκκαθαριστικό.
Δηλώσεις «έτοιμες» από την ΑΑΔΕ
Παράλληλα με τις ελαφρύνσεις, η ΑΑΔΕ επιταχύνει τον ψηφιακό μετασχηματισμό της διαδικασίας υποβολής δηλώσεων. Ο στόχος για το 2026 είναι τουλάχιστον 2 εκατομμύρια δηλώσεις – πάνω από το 30% του συνόλου – να είναι πλήρως προσυμπληρωμένες και προεκκαθαρισμένες. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται πλέον και φορολογούμενοι με εισοδήματα από ακίνητα, με αυτόματη συμπλήρωση των εντύπων Ε1 και Ε2 βάσει των στοιχείων μισθώσεων στο TAXISnet.
Η επιδίωξη είναι ένα μεγάλο μέρος των δηλώσεων να έχει υποβληθεί και εκκαθαριστεί έως τα μέσα Απριλίου 2026, ώστε περισσότεροι φορολογούμενοι να επωφεληθούν από τη μέγιστη έκπτωση φόρου.
Σταθερό χρονοδιάγραμμα και εκπτώσεις φόρου
Το νέο πλαίσιο προβλέπει σταθερή περίοδο υποβολής δηλώσεων από 15 Μαρτίου έως 15 Ιουλίου, χωρίς παρατάσεις. Παράλληλα, θεσπίζεται κλιμακωτή έκπτωση φόρου για όσους εξοφλούν εφάπαξ τον φόρο τους έως το τέλος Ιουλίου: 4% για έγκαιρη υποβολή έως 30 Απριλίου, 3% έως τα μέσα Ιουνίου και 2% έως τη λήξη της προθεσμίας.
Για όσους δεν επιλέξουν την εφάπαξ πληρωμή, ο φόρος θα εξοφλείται σε οκτώ μηνιαίες δόσεις, από τον Ιούλιο του 2026 έως και τον Φεβρουάριο του 2027.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: το 2026 δεν θα είναι απλώς άλλη μία φορολογική χρονιά, αλλά ένα σημείο καμπής, με χαμηλότερα τεκμήρια, λιγότερο φόρο και δηλώσεις που θα γίνονται σχεδόν… αυτόματα.
