Η κυβέρνηση σχεδιάζει μια νέα ανάσα για τους ιδιοκτήτες ακινήτων: μείωση της φορολογίας στα εισοδήματα από ενοίκια. Την πρόθεση αυτή αποκάλυψε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας σε τηλεοπτική συνέντευξη στον ΣΚΑΪ, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο οι μειώσεις να τεθούν σε ισχύ από το 2026 — υπό μία βασική προϋπόθεση: να αυξηθούν τα δηλωμένα ενοίκια.
«Εφόσον δούμε άνοδο στις δηλώσεις εισοδημάτων από ενοίκια, είμαι έτοιμος να προχωρήσω σε μείωση της φορολογίας. Έτσι θα δημιουργηθεί ένας θετικός κύκλος συμμόρφωσης και τα χρήματα θα επιστρέψουν στην κοινωνία», ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός, προϊδεάζοντας για μια νέα εποχή διαφάνειας στην αγορά ακινήτων.
Το χρόνιο “αγκάθι” της υποδήλωσης ενοικίων
Η πραγματική εικόνα της αγοράς ακινήτων διαφέρει δραματικά από όσα δηλώνονται στην εφορία. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, το 2023 το μέσο δηλωθέν εισόδημα για κύρια ή φοιτητική κατοικία διαμορφώθηκε στα μόλις 255 ευρώ μηνιαίως.
Την ίδια στιγμή, η πλατφόρμα Spitogatos.gr δείχνει μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα:
Στο κέντρο της Αθήνας, το μέσο ζητούμενο ενοίκιο αγγίζει τα 10 ευρώ/τ.μ.,
ενώ στα νότια προάστια ξεπερνά τα 12 ευρώ/τ.μ..
Αυτό σημαίνει ότι ένα διαμέρισμα 80 τ.μ. κοστίζει περίπου 800 ευρώ τον μήνα στο κέντρο, ενώ στα νότια προάστια μπορεί να φτάσει ή και να ξεπεράσει τα 950 ευρώ. Οι πραγματικές τιμές, δηλαδή, είναι έως και τέσσερις φορές υψηλότερες από τα ποσά που εμφανίζονται στις φορολογικές δηλώσεις.
Η τεράστια αυτή απόκλιση αποδίδεται σε εκτεταμένη υποδήλωση ή ακόμη και μη δήλωση ενοικίων, πρακτική που συνεχίζεται εδώ και χρόνια. Πληρωμές “στο χέρι”, προφορικές συμφωνίες και απουσία επίσημων συμβολαίων έχουν οδηγήσει το κράτος να χάνει σημαντικά φορολογικά έσοδα.
Πώς κινήθηκαν τα δηλωμένα ποσά τα τελευταία χρόνια
Τα στοιχεία δείχνουν ότι, παρά την άνοδο στις τιμές ενοικίων, οι δηλώσεις των ιδιοκτητών κινούνται με αργούς ρυθμούς:
Το 2023, η μέση μηνιαία δαπάνη ενοικίου για κύρια κατοικία ήταν 211 ευρώ ανά φορολογούμενο.
Για φοιτητικές κατοικίες, το αντίστοιχο ποσό διαμορφώθηκε στα 173 ευρώ.
Το 2019, οι αντίστοιχες τιμές ήταν 186 ευρώ (κύρια κατοικία) και 150 ευρώ (φοιτητική).
Παρά τη σαφή αύξηση των ενοικίων στην αγορά, οι δηλώσεις παραμένουν “χαμηλές”, αποκαλύπτοντας την ανάγκη για νέα μέτρα που θα ενθαρρύνουν τη νομιμότητα.
Τι αλλάζει από το 2026 – Η νέα φορολογική κλίμακα
Η κυβέρνηση έχει ήδη ανακοινώσει ότι από το 2026 τίθεται σε εφαρμογή μια νέα φορολογική κλίμακα για τα εισοδήματα από μισθώσεις. Η μεταρρύθμιση αφορά περίπου 150.000 μικρούς ιδιοκτήτες, οι οποίοι θα δουν το πραγματικό όφελος ένα χρόνο αργότερα, το 2027, με την εκκαθάριση των φορολογικών τους δηλώσεων.
Η νέα κλίμακα προβλέπει:
Εισόδημα 0 – 12.000 ευρώ → 15% φόρος
Εισόδημα 12.001 – 24.000 ευρώ → 25% φόρος
Εισόδημα 24.001 – 35.000 ευρώ → 35% φόρος
Εισόδημα 35.001 ευρώ και άνω → 45% φόρος
Πρόκειται για μια ουσιαστική μείωση των φορολογικών συντελεστών σε σχέση με το σημερινό καθεστώς, η οποία αναμένεται να τονώσει τη συμμόρφωση και να περιορίσει τη φοροδιαφυγή.
Παράδειγμα: Πόσο μικρότερος θα είναι ο φόρος
Ας δούμε ένα πρακτικό παράδειγμα:
Ένας φορολογούμενος με εισόδημα 20.000 ευρώ από ενοίκια, σήμερα πληρώνει 4.600 ευρώ φόρο (ή 4.370 ευρώ μετά την έκπτωση 5%). Με τη νέα κλίμακα, ο φόρος πέφτει στα 3.800 ευρώ, και με την ίδια έκπτωση, διαμορφώνεται στα 3.610 ευρώ.
Το όφελος φτάνει τα 760 ευρώ — ένα σημαντικό ποσό για κάθε μικροϊδιοκτήτη, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που οι αυξήσεις στο κόστος ζωής πιέζουν τα νοικοκυριά.
Ο “κύκλος συμμόρφωσης” που θέλει η κυβέρνηση
Ο στόχος της κυβέρνησης είναι σαφής: να ενθαρρύνει τους ιδιοκτήτες να δηλώνουν τα πραγματικά ενοίκια. Αν αυξηθούν τα δηλωθέντα εισοδήματα, τότε θα δικαιολογείται και η περαιτέρω μείωση της φορολογίας.
Η στρατηγική αυτή στοχεύει στη δημιουργία ενός «θετικού κύκλου συμμόρφωσης» — δηλαδή ενός συστήματος όπου όσο περισσότεροι τηρούν τους κανόνες, τόσο περισσότερο ωφελούνται.
Η μείωση των συντελεστών δεν θεωρείται απλώς “δώρο”, αλλά κίνητρο για διαφάνεια. Με αυτόν τον τρόπο, τα έσοδα του Δημοσίου ενισχύονται χωρίς αύξηση φόρων, ενώ οι πολίτες βλέπουν απτά οφέλη από τη συνέπειά τους.
Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης διετίας
Το ερώτημα, βέβαια, είναι αν το μέτρο θα πετύχει. Η ελληνική αγορά ενοικίων χαρακτηρίζεται από χρόνια στρεβλώσεις και μια βαθιά ριζωμένη κουλτούρα «μαύρων ενοικίων». Αν όμως οι ιδιοκτήτες δουν ότι η ειλικρίνεια τους συμφέρει, ίσως αυτό να σηματοδοτήσει μια ιστορική αλλαγή.
Η επόμενη διετία θα είναι καθοριστική: η κυβέρνηση θα παρακολουθεί στενά τα δηλωμένα ποσά, και αν δει σημαντική αύξηση, τότε η μείωση φόρων θα “κλειδώσει” για το 2026.
Μέχρι τότε, οι ιδιοκτήτες καλούνται να επιλέξουν: συνέπεια και όφελος, ή ρίσκο και πρόστιμα.
