Νέα δεδομένα για το επίδομα μητρότητας – Τι σχεδιάζει το υπουργείο Εργασίας
Σημαντικές ανατροπές φαίνεται πως έρχονται στο σύστημα χορήγησης του επιδόματος μητρότητας στην Ελλάδα, καθώς το υπουργείο Εργασίας επεξεργάζεται ένα νέο μοντέλο υπολογισμού και καταβολής των παροχών για τις εργαζόμενες μητέρες.
Οι αλλαγές αναμένεται να συμπεριληφθούν σε πολυνομοσχέδιο που θα αφορά συνολικά το πλαίσιο λειτουργίας των επαγγελματικών ταμείων. Σύμφωνα με πληροφορίες, το νομοσχέδιο αυτό εκτιμάται ότι θα κατατεθεί στη Βουλή μετά το Πάσχα, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα πιο ενιαίο σύστημα παροχών.
Ο βασικός στόχος της κυβέρνησης είναι να περιοριστούν οι μεγάλες ανισότητες που υπάρχουν σήμερα ανάμεσα σε διαφορετικές κατηγορίες ασφαλισμένων, καθώς το ισχύον πλαίσιο προβλέπει διαφορετικούς κανόνες για μισθωτές, ελεύθερες επαγγελματίες και εργαζόμενες σε ειδικούς κλάδους.
Τι αλλάζει στο επίδομα μητρότητας
Το νέο σχέδιο προβλέπει σημαντικές παρεμβάσεις στον τρόπο υπολογισμού του επιδόματος, με στόχο να δημιουργηθεί ένα πιο απλό και δίκαιο σύστημα.
Κεντρική ιδέα της μεταρρύθμισης είναι η καθιέρωση ενός ενιαίου τρόπου υπολογισμού των παροχών για όλες τις εργαζόμενες, ανεξάρτητα από τον κλάδο ή το επάγγελμα στο οποίο ανήκουν.
Με τη νέα διάταξη που εξετάζεται:
Θα εφαρμοστεί κοινό σύστημα υπολογισμού για όλες τις μισθωτές εργαζόμενες, συμπεριλαμβανομένων όσων απασχολούνται σε τράπεζες, ΔΕΚΟ και μέσα ενημέρωσης.
Ο πρώτος μήνας της άδειας μητρότητας θα καλύπτεται κατά 50% από τον ΕΦΚΑ και κατά 50% από τον εργοδότη.
Για τους επόμενους μήνες, ο ΕΦΚΑ θα συνεχίσει να καταβάλλει μέρος του επιδόματος, ενώ η ΔΥΠΑ θα συμμετέχει επίσης στην κάλυψη του ποσού.
Συγκεκριμένα, το σχέδιο προβλέπει ότι για τέσσερις μήνες ο ΕΦΚΑ θα καλύπτει το 50% του ασφαλιστέου μισθού, ενώ για τρεις μήνες το υπόλοιπο ποσό θα καταβάλλεται μέσω της ΔΥΠΑ.
Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να δημιουργηθεί ένα πιο σταθερό και προβλέψιμο σύστημα στήριξης για τις νέες μητέρες.
Τι θα ισχύσει για τις μη μισθωτές μητέρες
Μεγάλο μέρος των αλλαγών αφορά και τις γυναίκες που εργάζονται ως ελεύθερες επαγγελματίες, επιστήμονες ή αγρότισσες.
Σήμερα, πολλές από αυτές λαμβάνουν πολύ χαμηλά επιδόματα που δεν συνδέονται με το πραγματικό εισόδημά τους. Το νέο μοντέλο επιχειρεί να αλλάξει αυτή την κατάσταση.
Με βάση τον σχεδιασμό του υπουργείου:
Καταργούνται τα χαμηλά σταθερά ποσά που ισχύουν μέχρι σήμερα.
Το επίδομα μητρότητας θα συνδέεται πλέον με τον ασφαλιστέο μισθό της ασφαλιστικής κατηγορίας που έχει επιλέξει η ασφαλισμένη.
Αυτό σημαίνει ότι το ποσό της παροχής θα μπορεί να είναι υψηλότερο για όσες έχουν επιλέξει μεγαλύτερη ασφαλιστική κατηγορία, δημιουργώντας ένα πιο αναλογικό σύστημα.
Η αλλαγή αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μέχρι σήμερα οι μη μισθωτές μητέρες λάμβαναν επιδόματα που σε πολλές περιπτώσεις ήταν ιδιαίτερα χαμηλά.
Τι θα γίνει με τις εργαζόμενες στο Δημόσιο
Σε αντίθεση με τις αλλαγές που εξετάζονται για τον ιδιωτικό τομέα, το πλαίσιο που ισχύει για τις εργαζόμενες στο Δημόσιο δεν φαίνεται να επηρεάζεται.
Συγκεκριμένα, για τις υπαλλήλους του Δημοσίου, των δήμων και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, η άδεια μητρότητας διάρκειας πέντε μηνών εξακολουθεί να καλύπτεται πλήρως από τον εργοδότη, δηλαδή το κράτος.
Με άλλα λόγια, οι δημόσιες υπάλληλοι θα συνεχίσουν να λαμβάνουν το σύνολο των αποδοχών τους κατά τη διάρκεια της άδειας, χωρίς αλλαγές στον τρόπο καταβολής.
Μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου αλλαγών
Οι παρεμβάσεις στο επίδομα μητρότητας δεν αποτελούν μεμονωμένη μεταρρύθμιση. Αντίθετα, εντάσσονται σε μια μεγαλύτερη προσπάθεια δημιουργίας ενός ενιαίου κανονισμού παροχών στο ασφαλιστικό σύστημα.
Ο νέος κανονισμός αναμένεται να καλύπτει και άλλες κοινωνικές παροχές, όπως:
επιδόματα ασθένειας
παροχές σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος
επιδόματα αναπηρίας
οικονομική ενίσχυση για έξοδα κηδείας
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πιο απλό και διαφανές πλαίσιο, το οποίο θα εφαρμόζεται ενιαία για όλους τους ασφαλισμένους.
Πώς λειτουργεί σήμερα το σύστημα
Το σημερινό καθεστώς επιδομάτων χαρακτηρίζεται από σημαντικές διαφοροποιήσεις, καθώς κάθε ασφαλιστικός κλάδος ακολουθεί διαφορετικούς κανόνες.
Για παράδειγμα:
Στους εργαζόμενους του πρώην ΙΚΑ, το επίδομα μητρότητας καλύπτεται κατά 50% από τον ΕΦΚΑ, κατά 40% από τη ΔΥΠΑ και κατά 10% από τον εργοδότη.
Στις τράπεζες, μέσω του πρώην ΤΑΥΤΕΚΩ, ο ΕΦΚΑ καλύπτει ολόκληρο το ποσό του μισθού.
Σε αρκετές ΔΕΚΟ, η καταβολή γίνεται εξ ολοκλήρου από τον εργοδότη.
Στα μέσα ενημέρωσης, ο ΕΦΚΑ καταβάλλει το 100% των αποδοχών για τέσσερις μήνες.
Αντίστοιχα μεγάλες διαφορές υπάρχουν και για τις μη μισθωτές μητέρες.
Σήμερα:
Οι ελεύθερες επαγγελματίες λαμβάνουν περίπου 150 ευρώ τον μήνα.
Οι επιστήμονες, όπως γιατροί, δικηγόροι και μηχανικοί, λαμβάνουν 200 ευρώ τον μήνα.
Οι αγρότισσες λαμβάνουν εφάπαξ ενίσχυση 486 ευρώ.
Οι μεγάλες αυτές αποκλίσεις είναι ένας από τους βασικούς λόγους που το υπουργείο προωθεί την αλλαγή του συστήματος.
Συμπέρασμα
Η σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση στο επίδομα μητρότητας φιλοδοξεί να φέρει περισσότερη ισορροπία και διαφάνεια στο σύστημα κοινωνικών παροχών. Αν τελικά υιοθετηθούν οι αλλαγές που εξετάζονται, πολλές εργαζόμενες μητέρες θα δουν διαφοροποίηση στον τρόπο υπολογισμού του επιδόματος τους.
Το επόμενο διάστημα θα είναι κρίσιμο, καθώς με την κατάθεση του σχετικού νομοσχεδίου στη Βουλή θα αποσαφηνιστούν πλήρως οι λεπτομέρειες για το πώς θα εφαρμοστεί το νέο πλαίσιο.
