Η κυβέρνηση φαίνεται να επεξεργάζεται μια κίνηση που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα για χιλιάδες συνταξιούχους. Το γνωστό επίδομα των 250 ευρώ, που είχε αρχικά ανακοινωθεί με συγκεκριμένα και αρκετά αυστηρά κριτήρια, μπαίνει ξανά στο μικροσκόπιο, με στόχο να το λάβουν περισσότεροι δικαιούχοι. Οι πληροφορίες κάνουν λόγο για πιο χαλαρά εισοδηματικά και ηλικιακά όρια, αλλά και για πιθανή αύξηση του ίδιου του ποσού.
Η συζήτηση αυτή συνδέεται άμεσα με το πακέτο οικονομικών μέτρων ύψους 1,5 δισ. ευρώ που αναμένεται να παρουσιάσει ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ. Το «πακέτο στήριξης» εστιάζει στη μεσαία τάξη και στις οικογένειες με παιδιά, όμως φαίνεται ότι θα έχει και ξεχωριστή διάσταση για τους συνταξιούχους, οι οποίοι το τελευταίο διάστημα έχουν εκφράσει έντονα την δυσαρέσκειά τους για τις ανισότητες που δημιούργησαν οι ισχύουσες διατάξεις.
Τι ισχύει μέχρι σήμερα
Με βάση τον νόμο που ψηφίστηκε τον Ιούλιο, το βοήθημα των 250 ευρώ επρόκειτο να καταβάλλεται κάθε χρόνο έως το τέλος Νοεμβρίου. Δικαιούχοι ήταν όσοι είχαν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους και δήλωναν ετήσιο εισόδημα έως 14.000 ευρώ. Για ζευγάρια, το εισοδηματικό όριο ανερχόταν στις 26.000 ευρώ, ενώ η αξία της ακίνητης περιουσίας δεν μπορούσε να ξεπερνά τις 200.000 ευρώ για τον άγαμο και τις 300.000 για τον έγγαμο.
Αν και η πρόβλεψη αυτή κάλυπτε αρκετούς συνταξιούχους, άφηνε εκτός σημαντικές κατηγορίες, δημιουργώντας αίσθημα αδικίας. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν όσοι αποχώρησαν από την εργασία τους στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης, αλλά και οι δικαιούχοι συντάξεων χηρείας που δεν υπάγονται σε συγκεκριμένο ηλικιακό όριο.
Πώς φτάσαμε στην αναθεώρηση
Η έντονη κριτική που δέχτηκε η κυβέρνηση από τις ενώσεις συνταξιούχων και κοινωνικούς φορείς φαίνεται πως έπαιξε καθοριστικό ρόλο για να ανοίξει ξανά το θέμα. Πολλοί μίλησαν για «παροχή δύο ταχυτήτων» που δεν αναγνώριζε ισότιμα τον κόπο και την προσφορά δεκαετιών εργασίας.
Ανταποκρινόμενη σε αυτές τις πιέσεις, η κυβέρνηση εξετάζει τώρα αλλαγές στα κριτήρια, με στόχο αφενός να διευρύνει τον αριθμό των δικαιούχων και αφετέρου να αποκαταστήσει τις ανισότητες που παρατηρήθηκαν. Όπως τονίζουν κυβερνητικά στελέχη, «στο τραπέζι βρίσκεται όχι μόνο η διεύρυνση των κριτηρίων, αλλά και η αύξηση του ίδιου του ποσού». Μάλιστα, δεν αποκλείεται η ενίσχυση να παρουσιαστεί με τη μορφή «μόνιμης 13ης σύνταξης», δίνοντας έτσι έναν πιο σταθερό χαρακτήρα στη στήριξη των συνταξιούχων.
Το πολιτικό μήνυμα
Δεν είναι μυστικό ότι η ΔΕΘ αποτελεί κάθε χρόνο το βήμα από το οποίο η εκάστοτε κυβέρνηση στέλνει πολιτικά μηνύματα και χαράζει την πορεία της για τους επόμενους μήνες. Έτσι, η πιθανή ανακοίνωση για το 250άρι δεν έχει μόνο οικονομική σημασία αλλά και ισχυρό πολιτικό συμβολισμό.
Η μεσαία τάξη και οι συνταξιούχοι αποτελούν κρίσιμα κοινά σε κάθε εκλογική αναμέτρηση. Επομένως, μια διόρθωση υπέρ τους μπορεί να λειτουργήσει και ως κίνηση κατευνασμού, αλλά και ως σήμα ότι «η κυβέρνηση ακούει». Η επιλογή μάλιστα να ενταχθεί το μέτρο στο γενικότερο πακέτο στήριξης δίνει την εικόνα μιας συνολικής στρατηγικής για την ανακούφιση των πιο πιεσμένων κοινωνικών ομάδων.
Τι σημαίνει στην πράξη για τους συνταξιούχους
Αν τελικά ισχύσει το σενάριο της διεύρυνσης, χιλιάδες άνθρωποι που μέχρι σήμερα ήταν αποκλεισμένοι θα δουν το έξτρα βοήθημα να μπαίνει στον λογαριασμό τους. Πρόκειται κυρίως για:
-
Συνταξιούχους που έφυγαν πρόωρα αλλά με πλήρη ασφαλιστικά δικαιώματα.
-
Δικαιούχους συντάξεων χηρείας.
-
Όσους βρίσκονται κοντά στο ηλικιακό όριο, αλλά δεν το είχαν πιάσει.
-
Οικογένειες με χαμηλά έως μεσαία εισοδήματα που έπεφταν λίγο πάνω από τα υφιστάμενα όρια.
Η ανακούφιση για αυτούς θα είναι διπλή: οικονομική, γιατί θα έχουν μια έξτρα στήριξη σε μια περίοδο ακρίβειας, αλλά και ψυχολογική, γιατί θα νιώσουν ότι δεν μένουν στο περιθώριο.
Το μεγάλο ερώτημα: Μόνιμη ή προσωρινή λύση;
Ενώ η συζήτηση για τα κριτήρια συνεχίζεται, η φράση «μόνιμη 13η σύνταξη» είναι αυτή που έχει ανάψει φωτιές. Αν η ενίσχυση δεν είναι απλώς ένα ετήσιο βοήθημα αλλά θεσμοθετηθεί ως σταθερό μέτρο, τότε η κυβέρνηση θα μπορεί να μιλήσει για ιστορική παρέμβαση.
Βέβαια, μένει να φανεί πώς θα ισορροπήσει η πολιτική βούληση με τα δημοσιονομικά περιθώρια. Το πακέτο των 1,5 δισ. είναι μεν σημαντικό, όμως η μόνιμη δέσμευση για μια «13η σύνταξη» απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Συμπέρασμα
Το σίγουρο είναι ότι βρισκόμαστε μπροστά σε εξελίξεις που μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά την καθημερινότητα των συνταξιούχων. Το επόμενο διάστημα θα κρίνει αν το 250άρι θα παραμείνει μια «έκτακτη ανάσα» ή θα μετατραπεί σε μόνιμη κατάκτηση. Σε κάθε περίπτωση, οι ανακοινώσεις στη ΔΕΘ αναμένονται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αφού ενδέχεται να κρύβουν εκπλήξεις που θα αλλάξουν τις ισορροπίες.
