Η κυβέρνηση ετοιμάζει ένα μίνι ασφαλιστικό νομοσχέδιο που υπόσχεται να αλλάξει ριζικά το τοπίο της επαγγελματικής ασφάλισης. Στόχος του Υπουργείου Εργασίας είναι να ενισχύσει τη λειτουργία των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) και να κάνει πιο ελκυστική τη συμμετοχή εργαζομένων και εργοδοτών.
Το νομοσχέδιο αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση το φθινόπωρο και βασίζεται σε τρεις πυλώνες: περισσότερη ευελιξία για τους ασφαλισμένους, ισχυρότερα φορολογικά κίνητρα και καλύτερη πληροφόρηση.
Τι αλλάζει με το νέο πλαίσιο
-
Μεταφορά δικαιωμάτων χωρίς εμπόδια
Για πρώτη φορά θα γίνει ευκολότερη η «φορητότητα» ασφαλιστικών δικαιωμάτων. Αυτό σημαίνει ότι ένας εργαζόμενος που αλλάζει εταιρεία ή ΤΕΑ δεν θα χάνει τις αποταμιεύσεις και τα δικαιώματά του. Επιπλέον, θα μπορεί να μεταφέρει κεφάλαια ακόμη και από ομαδικά ασφαλιστήρια προς τα ΤΕΑ. -
Φορολογικές ανάσες για τα Ταμεία
Η λειτουργία και διαχείριση των Ταμείων μέχρι σήμερα συνοδευόταν από σημαντικό κόστος. Το νέο νομοσχέδιο προβλέπει φοροελαφρύνσεις, με στόχο να μειωθεί το λειτουργικό βάρος και να μείνουν περισσότερα χρήματα διαθέσιμα για επενδύσεις και αποδόσεις υπέρ των μελών. -
Διαφάνεια με μία πλατφόρμα για όλους
Οι ασφαλισμένοι θα έχουν πρόσβαση σε ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα, όπου θα μπορούν να παρακολουθούν τις εισφορές τους, τις αποδόσεις και να συγκρίνουν παροχές. Έτσι, κάθε πολίτης θα γνωρίζει τι πραγματικά αποταμιεύει και τι θα λάβει.
Η σημερινή εικόνα
Παρά τα οφέλη, τα ΤΕΑ στην Ελλάδα παραμένουν σχετικά περιορισμένα σε μέγεθος:
-
Μόλις το 1,8% των επιχειρήσεων απασχολεί πάνω από 50 εργαζόμενους, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα δημιουργίας μεγάλων ταμείων.
-
Το 72% των εργοδοτών απασχολεί 1–4 άτομα, ενώ η αυτοαπασχόληση αγγίζει το 27,9% της απασχόλησης (έναντι μόλις 13,3% στην ΕΕ).
-
Σήμερα λειτουργούν 33 ΤΕΑ (29 προαιρετικά και 4 υποχρεωτικά) με περίπου 222.000 μέλη, δηλαδή λιγότερο από το 5% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού.
-
Το συνολικό ενεργητικό τους στο τέλος του 2024 έφτασε τα 2,46 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 15,2% σε ετήσια βάση.
Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για το πρώτο τρίμηνο του 2025 δείχνουν ότι το ενεργητικό τους αυξήθηκε περαιτέρω στα 2,54 δισ. ευρώ. Η πλειονότητα επενδύεται σε χρεωστικούς τίτλους (1,14 δισ.), αμοιβαία κεφάλαια (843 εκατ.) και μετοχές/λοιπά μέσα (423 εκατ.).
⚖️ Το φορολογικό καθεστώς σήμερα
Οι εισφορές προς ΤΕΑ ή ομαδικά συνταξιοδοτικά συμβόλαια δεν μπορούν να ξεπερνούν:
-
20% των ακαθάριστων αποδοχών για μισθωτούς.
-
20.000 ευρώ ετησίως για μη μισθωτούς (ποσό που αναπροσαρμόζεται με βάση τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή).
Όσον αφορά τις παροχές, φορολογούνται με 10% για συντάξεις και έως 20% για εφάπαξ, με αυξήσεις αν γίνει πρόωρη ρευστοποίηση ή αν η εγγραφή πραγματοποιηθεί μετά τα 55 έτη.
Ο στρατηγικός στόχος
Με το νέο πλαίσιο, το Υπουργείο Εργασίας φιλοδοξεί να ανοίξει τον δρόμο για πολλά, μικρότερα ΤΕΑ. Αυτό θα τα κάνει πιο προσιτά σε μικρές επιχειρήσεις αλλά και σε χιλιάδες αυτοαπασχολούμενους.
Η κυβέρνηση θέλει να πολλαπλασιάσει τη συμμετοχή των εργαζομένων, ώστε ολοένα και περισσότεροι να αποκτήσουν έναν «δεύτερο κουμπαρά» δίπλα στην κύρια σύνταξή τους. Αυτός ο κουμπαράς θα ενισχύει όχι μόνο τη μελλοντική τους ασφάλεια, αλλά και την τρέχουσα φορολογική τους ελάφρυνση.
Γιατί μας αφορά όλους
Η πρόταση δεν είναι απλώς ένα τεχνικό νομοσχέδιο. Αποτελεί εργαλείο για να κλείσει η Ελλάδα το χάσμα με την υπόλοιπη Ευρώπη στην επαγγελματική ασφάλιση. Σε μια χώρα όπου η αυτοαπασχόληση παραμένει πολύ υψηλή, τα νέα ΤΕΑ μπορούν να λειτουργήσουν ως δίχτυ ασφαλείας για εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους που μέχρι σήμερα στηρίζονταν αποκλειστικά στο Δημόσιο σύστημα.
Αν οι αλλαγές εφαρμοστούν σωστά, οι εργαζόμενοι θα αποκτήσουν μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη, οι επιχειρήσεις θα έχουν ισχυρό κίνητρο να συμμετάσχουν και η οικονομία θα επωφεληθεί από τα αυξημένα αποθεματικά που θα επενδύονται παραγωγικά.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν το νέο νομοσχέδιο θα καταφέρει να ξεπεράσει τις αγκυλώσεις του παρελθόντος και να δώσει πραγματική ώθηση στην επαγγελματική ασφάλιση. Το μόνο σίγουρο είναι ότι το φθινόπωρο θα ανοίξει μια συζήτηση που μας αφορά όλους — γιατί το μέλλον της σύνταξής μας ίσως ξεκινά από αυτόν τον «δεύτερο κουμπαρά».
