Η αντίστροφη μέτρηση για τον νέο κύκλο του ΕΝΦΙΑ έχει ήδη ξεκινήσει και περίπου επτά εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων θα βρεθούν αντιμέτωποι με τα νέα εκκαθαριστικά στις αρχές Μαρτίου 2026. Το συνολικό ποσό που θα βεβαιωθεί αγγίζει τα 2,3 δισ. ευρώ, με την αποπληρωμή να «απλώνεται» σε 12 μηνιαίες δόσεις, έως και τον Φεβρουάριο του 2027.
Παρότι ο συνολικός «λογαριασμός» παραμένει υψηλός, η εικόνα για σημαντική μερίδα φορολογουμένων εμφανίζεται βελτιωμένη. Περισσότεροι από 2,3 εκατομμύρια ιδιοκτήτες εκτιμάται ότι θα δουν μειωμένα ποσά, χάρη σε στοχευμένες εκπτώσεις και απαλλαγές που ενεργοποιούνται για το 2026.
Οι βασικοί «κερδισμένοι»
Στο επίκεντρο των ελαφρύνσεων βρίσκονται όσοι έχουν ασφαλίσει τα ακίνητά τους έναντι φυσικών καταστροφών, όπως σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα. Για περίπου 400.000 φορολογουμένους προβλέπονται εκπτώσεις από 10% έως 20%, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της ασφάλισης.
Παράλληλα, σχεδόν 900.000 ιδιοκτήτες με χαμηλά εισοδήματα και περιορισμένη ακίνητη περιουσία αναμένεται να ωφεληθούν από μειώσεις που φθάνουν έως και το 50%, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις προβλέπεται πλήρης απαλλαγή, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ρύθμιση που αφορά ιδιοκτήτες κύριας κατοικίας σε μικρούς οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, εκτός Περιφέρειας Αττικής (με εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων). Για αυτούς προβλέπεται μείωση 50% στον ΕΝΦΙΑ του 2026 και πλήρης απαλλαγή από το 2027, υπό την προϋπόθεση ότι η φορολογητέα αξία της κύριας κατοικίας δεν ξεπερνά τις 400.000 ευρώ.
Η στόχευση είναι σαφής: ενίσχυση της περιφέρειας και ανακούφιση ευάλωτων νοικοκυριών, με ταυτόχρονη επιβράβευση της ασφαλιστικής κάλυψης των ακινήτων σε μια περίοδο αυξημένων φυσικών κινδύνων.
Τα λάθη που «φουσκώνουν» τον φόρο
Ωστόσο, η τελική επιβάρυνση δεν εξαρτάται μόνο από τα μέτρα ελάφρυνσης. Καθοριστικό ρόλο παίζει η ακρίβεια των στοιχείων που έχουν δηλωθεί στο Ε9. Ακόμη και μικρές ανακρίβειες – σε τετραγωνικά μέτρα, όροφο, ποσοστό συνιδιοκτησίας, βοηθητικούς χώρους ή έτος κατασκευής – μπορεί να οδηγήσουν σε αισθητή διαφοροποίηση του φόρου.
Εάν ο φορολογούμενος έχει ήδη υποβάλει οριστική δήλωση και εντοπίσει σφάλμα, η διόρθωση δεν μπορεί να γίνει άμεσα. Θα πρέπει πρώτα να ολοκληρωθεί η εκκαθάριση και να εκδοθεί η πράξη διοικητικού προσδιορισμού του φόρου. Στη συνέχεια, θα έχει τη δυνατότητα να υποβάλει τροποποιητική δήλωση για να επανυπολογιστεί ο ΕΝΦΙΑ.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν, κατά την ανάρτηση της πράξης, εμφανίζεται μήνυμα ότι ο υπολογισμός βασίστηκε σε ελλιπή ή ανεπαρκή στοιχεία. Σε αυτή την περίπτωση, η υποβολή τροποποιητικής δήλωσης δεν αποτελεί επιλογή αλλά αναγκαιότητα, προκειμένου να αποφευχθούν υπερβολικές ή λανθασμένες χρεώσεις.
Προσωρινό «κλείσιμο» της πλατφόρμας
Στο μεταξύ, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων έχει ήδη ξεκινήσει τις τεχνικές διαδικασίες για την εκκαθάριση του φόρου. Στο πλαίσιο αυτό, ενημέρωσε τους φορολογουμένους ότι η ηλεκτρονική εφαρμογή για την υποβολή δηλώσεων Στοιχείων Ακινήτων (Ε9) έτους 2026 δεν θα είναι διαθέσιμη από την Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου και μέχρι να ολοκληρωθεί η έκδοση και ανάρτηση των πράξεων διοικητικού προσδιορισμού.
Η προσωρινή αναστολή λειτουργίας της εφαρμογής είναι απαραίτητη ώστε να «κλειδώσουν» τα δεδομένα πάνω στα οποία θα βασιστεί ο υπολογισμός του φόρου. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας και το άνοιγμα της δυνατότητας για τροποποιητικές δηλώσεις, όσοι διαπιστώσουν λάθη θα μπορούν να προχωρήσουν σε διορθώσεις.
Πώς θα πληρωθεί ο φόρος
Η εξόφληση του ΕΝΦΙΑ 2026 θα γίνει σε 12 ισόποσες μηνιαίες δόσεις. Η πρώτη δόση αναμένεται να καταβληθεί εντός Μαρτίου, ενώ η τελευταία θα πρέπει να πληρωθεί έως τα τέλη Φεβρουαρίου του επόμενου έτους. Το μοντέλο των 12 δόσεων διευκολύνει τη διαχείριση της επιβάρυνσης, καθώς αποφεύγεται η συσσώρευση μεγάλου ποσού σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Για πολλούς ιδιοκτήτες, η μηνιαία κατανομή λειτουργεί ως «ανάσα» ρευστότητας, ιδίως σε συνδυασμό με άλλες φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις που τρέχουν ταυτόχρονα μέσα στο έτος.
Τι πρέπει να κάνουν τώρα οι ιδιοκτήτες
Το κρίσιμο βήμα αυτή τη στιγμή είναι ο έλεγχος των δηλωμένων στοιχείων. Όσοι δεν έχουν επανεξετάσει πρόσφατα το Ε9 τους καλό είναι να το πράξουν, ελέγχοντας:
-
τα τετραγωνικά κύριων και βοηθητικών χώρων,
-
τα ποσοστά συνιδιοκτησίας,
-
τη χρήση του ακινήτου (κύρια κατοικία, δευτερεύουσα, επαγγελματική στέγη),
-
την ύπαρξη τυχόν δικαιωμάτων ψιλής κυριότητας ή επικαρπίας.
Επιπλέον, όσοι διαθέτουν ασφαλιστήριο συμβόλαιο θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για την προβλεπόμενη έκπτωση.
Η εμπειρία προηγούμενων ετών δείχνει ότι οι περισσότερες «εκπλήξεις» προκύπτουν από παραλείψεις ή λανθασμένες καταχωρήσεις που παρέμειναν αδιόρθωτες για μεγάλο διάστημα. Με δεδομένο ότι η εκκαθάριση βρίσκεται προ των πυλών, ο προληπτικός έλεγχος μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός.
Το 2026 διαμορφώνεται ως μία χρονιά με πιο στοχευμένες ελαφρύνσεις, αλλά και με αυξημένη έμφαση στην ακρίβεια των στοιχείων. Για εκατομμύρια ιδιοκτήτες, το τελικό ποσό του ΕΝΦΙΑ δεν θα κριθεί μόνο από τα μέτρα πολιτικής, αλλά και από τη δική τους προσοχή στις λεπτομέρειες.
