Οριστικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο ο e-ΕΦΚΑ θα ανακτά ποσά που καταβλήθηκαν εκ παραδρομής σε ασφαλισμένους και συνταξιούχους φέρνει νέα διάταξη του υπουργείου Εργασίας, η οποία περιλαμβάνεται στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο.
Η νέα ρύθμιση βάζει τέλος στην αβεβαιότητα που επικρατούσε μέχρι σήμερα σχετικά με την επιστροφή χρημάτων που είχαν δοθεί χωρίς να δικαιούνται οι δικαιούχοι, είτε λόγω λανθασμένων υπολογισμών σε συντάξεις και επιδόματα είτε ύστερα από ελέγχους που αποκάλυψαν διαφορές στα ποσά που είχαν καταβληθεί.
Το βασικό στοιχείο της νέας διαδικασίας είναι ότι καθιερώνεται για πρώτη φορά σταθερός μηχανισμός παρακράτησης από τις συντάξεις, με συγκεκριμένους κανόνες και ποσοστά.
Πώς θα γίνεται η παρακράτηση του 10%
Σύμφωνα με τη διάταξη, όταν διαπιστώνεται ότι ένας συνταξιούχος ή ασφαλισμένος έχει λάβει ποσό μεγαλύτερο από αυτό που δικαιούταν, ο e-ΕΦΚΑ θα μπορεί να προχωρά σε παρακράτηση μέρους της σύνταξής του μέχρι να εξοφληθεί η οφειλή.
Η μηνιαία παρακράτηση ορίζεται στο 10% της καθαρής σύνταξης, δηλαδή του ποσού που απομένει μετά την αφαίρεση όλων των νόμιμων κρατήσεων.
Παράλληλα, τίθεται και κατώτατο όριο παρακράτησης, καθώς η μηνιαία δόση δεν θα μπορεί να είναι μικρότερη από 50 ευρώ.
Με τον τρόπο αυτό το υπουργείο επιχειρεί να δημιουργήσει ένα ενιαίο και σαφές πλαίσιο αποπληρωμής, ώστε να αποφεύγονται ακραίες περιπτώσεις μεγάλων ή απρόβλεπτων κρατήσεων.
Ποιες περιπτώσεις αφορά το νέο μέτρο
Η διάταξη αφορά κυρίως περιπτώσεις όπου διαπιστώνονται αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά.
Αυτό μπορεί να συμβεί όταν:
- Υπολογίστηκε λανθασμένα η σύνταξη.
- Καταβλήθηκαν επιδόματα που δεν έπρεπε να δοθούν.
- Προέκυψαν διαφορές ύστερα από μεταγενέστερους ελέγχους.
- Εντοπίστηκαν σφάλματα σε ασφαλιστικά στοιχεία ή εισοδήματα.
Στις περιπτώσεις αυτές ο ασφαλιστικός φορέας θα μπορεί να ενεργοποιεί τη διαδικασία ανάκτησης των χρημάτων μέσω των μηνιαίων κρατήσεων.
Τι θα γίνει με τα αναδρομικά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για συμψηφισμό οφειλών με αναδρομικά ποσά που ενδεχομένως δικαιούται ο συνταξιούχος.
Εάν κάποιος έχει να λάβει αναδρομικά από τον ΕΦΚΑ και παράλληλα οφείλει χρήματα λόγω αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, τότε τα δύο ποσά θα μπορούν να συμψηφίζονται.
Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται ή ακόμη και μηδενίζεται το χρέος χωρίς να απαιτείται πολυετής παρακράτηση από τη σύνταξη.
Σε περίπτωση που μετά τον συμψηφισμό εξακολουθεί να υπάρχει υπόλοιπο οφειλής, η αποπληρωμή θα συνεχίζεται μέσω της παρακράτησης του 10%.
Δυνατότητα εφάπαξ εξόφλησης
Η νέα διάταξη δίνει παράλληλα τη δυνατότητα στους συνταξιούχους να εξοφλήσουν άμεσα ολόκληρο το ποσό της οφειλής τους.
Αυτό σημαίνει ότι όποιος διαθέτει την οικονομική δυνατότητα δεν είναι υποχρεωμένος να παραμένει στο καθεστώς των μηνιαίων παρακρατήσεων μέχρι να αποπληρωθεί το χρέος.
Η επιλογή αυτή αναμένεται να προτιμηθεί κυρίως σε μικρές οφειλές ή σε περιπτώσεις όπου οι συνταξιούχοι επιθυμούν να αποφύγουν τη μείωση των μηνιαίων αποδοχών τους για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Τι συμβαίνει αν διακοπεί η σύνταξη
Το νέο πλαίσιο προβλέπει και το ενδεχόμενο να διακοπεί η καταβολή της σύνταξης πριν ολοκληρωθεί η αποπληρωμή της οφειλής.
Σε αυτή την περίπτωση το χρέος δεν διαγράφεται.
Αντίθετα, το υπόλοιπο ποσό θα αναζητείται με βάση τις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων, δηλαδή με τον ίδιο τρόπο που εισπράττονται οφειλές προς το Δημόσιο.
Πρόκειται για μία ασφαλιστική δικλείδα που εξασφαλίζει ότι ο e-ΕΦΚΑ θα μπορεί να διεκδικήσει την επιστροφή των χρημάτων ακόμη και όταν δεν υπάρχει πλέον σύνταξη από την οποία να γίνονται παρακρατήσεις.
Αυξάνεται στα 300 ευρώ το επίδομα για χαμηλοσυνταξιούχους
Την ίδια στιγμή, το υπουργείο Οικονομικών προωθεί και αλλαγές στην οικονομική ενίσχυση που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο σε χαμηλοσυνταξιούχους και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Η ενίσχυση αυξάνεται από τα 250 στα 300 ευρώ, ενώ παράλληλα διευρύνονται τα εισοδηματικά κριτήρια, με αποτέλεσμα να αυξάνεται σημαντικά ο αριθμός των δικαιούχων.
Επιπλέον, σημαντική αλλαγή προβλέπεται και για τους δικαιούχους σύνταξης χηρείας, καθώς το επίδομα των 300 ευρώ θα μπορεί να χορηγείται από την ηλικία των 60 ετών αντί των 65 που ισχύει σήμερα.
Οι νέες παρεμβάσεις αναμένεται να επηρεάσουν χιλιάδες συνταξιούχους σε ολόκληρη τη χώρα, καθώς από τη μία πλευρά θεσπίζεται αυστηρότερο πλαίσιο επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και από την άλλη διευρύνονται οι παροχές για τις πιο ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.
