Μια ανάσα αξιοπρέπειας και επιβίωσης έρχεται για χιλιάδες ανθρώπους τρίτης ηλικίας που ζουν χωρίς σταθερό εισόδημα, χωρίς σύνταξη και συχνά στο περιθώριο της κοινωνίας. Από την 1η Ιανουαρίου 2025, ένα σημαντικό μέτρο κοινωνικής πολιτικής παίρνει σάρκα και οστά, δίνοντας νέα ελπίδα στους ανασφάλιστους υπερήλικες: Η σύνταξη του ΟΠΕΚΑ για όσους δεν έχουν ένσημα φτάνει πλέον τα 409,13 ευρώ το μήνα.
Η αύξηση αυτή έρχεται ως απόρροια της ανόδου των κύριων συντάξεων και μεταφράζεται σε πολύτιμη οικονομική ενίσχυση για ανθρώπους που έμειναν “εκτός συστήματος”, είτε λόγω ατυχών συγκυριών είτε επειδή εργάστηκαν σε συνθήκες που δεν εξασφάλιζαν ασφαλιστικά δικαιώματα.
Ποιοι είναι οι «αόρατοι» ηλικιωμένοι που δικαιούνται τη σύνταξη;
Δεν πρόκειται για άλλη μια παροχή “φιλοδώρημα”. Η συγκεκριμένη σύνταξη, που ονομάζεται “Σύνταξη Ανασφάλιστων Υπερηλίκων”, απευθύνεται σε ανθρώπους που –παρά το προχωρημένο της ηλικίας τους– δεν λαμβάνουν καμία κανονική σύνταξη από την Ελλάδα ή το εξωτερικό ή λαμβάνουν ένα εξαιρετικά χαμηλό ποσό.
Συγκεκριμένα, το δικαίωμα έχουν όσοι:
-
Έχουν συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας τους
-
Δεν εισπράττουν άλλη σύνταξη ή παίρνουν έως 360 ευρώ μηνιαίως
-
Δεν διαθέτουν τα απαραίτητα ένσημα ή δεν μπορούν να συνταξιοδοτηθούν λόγω χρεών
-
Διαμένουν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα για τουλάχιστον 15 χρόνια (ή 35 χρόνια για να πάρουν ολόκληρο το ποσό)
-
Έχουν περιορισμένα εισοδήματα και χαμηλή περιουσιακή κατάσταση, εντός των ορίων που προβλέπει ο νόμος
⚖️ Απόφαση-σταθμός του ΣτΕ: Ακόμα και οι οφειλέτες μπορούν να πάρουν τα 409€
Η πιο καθοριστική εξέλιξη όμως ήρθε πρόσφατα από το Συμβούλιο της Επικρατείας, που με δικαστική απόφαση-τομή, ξεκαθάρισε ότι ακόμα και όσοι έχουν οφειλές σε ασφαλιστικά ταμεία, οι οποίες τους στερούν τη δυνατότητα σύνταξης, δικαιούνται την παροχή, εφόσον πληρούν τα υπόλοιπα κριτήρια.
Πρόκειται για μια ιστορική απόφαση, καθώς «σπάει» το φράγμα που είχε αποκλείσει χιλιάδες συμπολίτες από βασικά μέσα επιβίωσης.
Η νομική βάση αυτής της σύνταξης θεμελιώνεται στο άρθρο 93 του νόμου 4387/2016, το οποίο είχε θεσπιστεί ως ένα είδος «δίχτυ προστασίας» για εκείνους που δεν μπόρεσαν να χτίσουν ποτέ ασφαλιστικά δικαιώματα.
Δεν είναι προνόμιο – είναι ανάγκη
Σε μια κοινωνία που γερνάει και που ένα μεγάλο ποσοστό ηλικιωμένων παλεύει καθημερινά με τη φτώχεια, η χορήγηση αυτής της σύνταξης δεν είναι πολυτέλεια – είναι αναγκαία συνθήκη για αξιοπρεπή διαβίωση.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, χιλιάδες πολίτες άνω των 67 ετών ζουν χωρίς ούτε ένα ευρώ σταθερού εισοδήματος. Πολλοί απ’ αυτούς είναι γυναίκες που δεν εργάστηκαν ποτέ με ένσημα, μικροέμποροι που δεν πλήρωσαν ΟΑΕΕ, μετανάστες που γύρισαν χωρίς δικαιώματα, ή ακόμα και άνθρωποι με χρόνια ανεργία και αδήλωτη εργασία.
Τι χρειάζεται για να κάνεις αίτηση;
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση στον ΟΠΕΚΑ, συνοδεύοντας την αίτηση με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν τα κριτήρια που πληρούν.
Μεταξύ αυτών είναι:
-
Πιστοποιητικό γέννησης ή ταυτότητα για την ηλικία
-
Βεβαίωση κατοικίας στην Ελλάδα για τα απαραίτητα έτη
-
Εκκαθαριστικά φορολογίας και περιουσιακή κατάσταση
-
Βεβαιώσεις από ασφαλιστικά ταμεία για την απουσία ενσήμων ή ύπαρξη οφειλών
Η διαδικασία είναι σχετικά απλή, ενώ ο ΟΠΕΚΑ παρέχει και ηλεκτρονική πλατφόρμα για την εξυπηρέτηση των αιτούντων.
Τι σημαίνει αυτή η ενίσχυση για τους ίδιους και για την κοινωνία;
Το μηνιαίο ποσό των 409,13 ευρώ μπορεί να φαίνεται μικρό στα μάτια κάποιων, αλλά για έναν άνθρωπο που ζει χωρίς σταθερό εισόδημα, μπορεί να είναι η διαφορά ανάμεσα στην αξιοπρέπεια και την ανέχεια.
Μπορεί να είναι το ενοίκιο, το φάρμακο, η τροφή.
Είναι μια επένδυση κοινωνικής συνοχής και ένα ελάχιστο δείγμα σεβασμού από την Πολιτεία προς εκείνους που έμειναν «πίσω», αλλά δεν πρέπει να αφεθούν στην τύχη τους.
Συμπέρασμα: Ένα βήμα προς την κοινωνική δικαιοσύνη
Η αναπροσαρμογή αυτής της σύνταξης δεν είναι μόνο οικονομική βοήθεια. Είναι αναγνώριση ενός αόρατου πληθυσμού που για χρόνια παρέμενε στο περιθώριο, χωρίς δίχτυ προστασίας.
Η Πολιτεία, με καθυστέρηση, φαίνεται να απλώνει το χέρι σε αυτούς τους ανθρώπους, λέγοντάς τους: “Δεν σας ξεχάσαμε”.
Γιατί κάθε ευρώ που πηγαίνει σε έναν ηλικιωμένο που δεν έχει ούτε σύνταξη ούτε εισόδημα, είναι ευρώ που επενδύεται σε κοινωνική ευαισθησία, ισότητα και σεβασμό.
