Η αντίστροφη μέτρηση για την παραγραφή χιλιάδων φορολογικών υποθέσεων έχει ήδη ξεκινήσει και η ΑΑΔΕ κινητοποιεί όλες τις ελεγκτικές της δυνάμεις προκειμένου να αξιοποιήσει το χρονικό περιθώριο που απομένει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Οι υπηρεσίες της φορολογικής διοίκησης καλούνται να εντοπίσουν, να αξιολογήσουν και να προχωρήσουν σε ελέγχους υποθέσεων που παραμένουν ανοιχτές για περισσότερα από δέκα χρόνια, πριν αυτές κλείσουν οριστικά λόγω παραγραφής. Πρόκειται για έναν αγώνα δρόμου που αφορά φυσικά πρόσωπα, ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις, με ιδιαίτερη έμφαση στις περιπτώσεις που παρουσιάζουν αυξημένο φορολογικό ενδιαφέρον.
Ξεσκονίζουν φακέλους από το 2010 έως το 2022
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ΑΑΔΕ, έχει ζητηθεί η πλήρης καταγραφή όλων των ανέλεγκτων υποθέσεων που αφορούν την περίοδο από το 2010 έως και το 2022. Από αυτό το μεγάλο «αρχείο» θα επιλεγούν οι περιπτώσεις που εμφανίζουν ενδείξεις φορολογικών παραβάσεων ή σημαντικές αποκλίσεις στα δηλωθέντα εισοδήματα.
Στόχος είναι να ολοκληρωθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι έλεγχοι πριν λήξουν οι νόμιμες προθεσμίες και χαθεί οριστικά το δικαίωμα του Δημοσίου να καταλογίσει φόρους και πρόστιμα.
Οι τραπεζικοί λογαριασμοί στο μικροσκόπιο
Ένα από τα βασικά εργαλεία των φορολογικών ελεγκτών παραμένουν οι τραπεζικές κινήσεις των φορολογουμένων. Καταθέσεις, αναλήψεις, εμβάσματα και λοιπές συναλλαγές αποτελούν σημαντικές πηγές πληροφοριών για την πραγματική οικονομική εικόνα ενός προσώπου ή μιας επιχείρησης.
Ωστόσο, η νομολογία έχει θέσει σαφή όρια στη χρήση αυτών των δεδομένων. Οι κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών δεν μπορούν να αξιοποιηθούν απεριόριστα στο χρόνο, καθώς η πρόσβαση και ο έλεγχός τους περιορίζεται ουσιαστικά στην πενταετία, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία.
Παράλληλα, οι τραπεζικές καταθέσεις δεν θεωρούνται από μόνες τους «συμπληρωματικά στοιχεία» που θα μπορούσαν να επεκτείνουν την προθεσμία παραγραφής πέραν των προβλεπόμενων χρονικών ορίων.
Πότε παραγράφεται μια φορολογική υπόθεση
Η βασική προθεσμία που διαθέτει η φορολογική διοίκηση για να πραγματοποιήσει έλεγχο και να επιβάλει φόρους ή πρόστιμα είναι πέντε χρόνια από το τέλος του έτους κατά το οποίο έπρεπε να υποβληθεί η φορολογική δήλωση.
Υπάρχουν όμως περιπτώσεις στις οποίες η περίοδος αυτή μπορεί να επεκταθεί. Εφόσον προκύψουν νέα και ουσιώδη στοιχεία που δεν ήταν δυνατό να βρίσκονται στη διάθεση της φορολογικής αρχής κατά την αρχική πενταετία, η παραγραφή μπορεί να φτάσει ακόμη και τα δέκα χρόνια.
Σε ειδικές περιπτώσεις μη υποβολής φορολογικών δηλώσεων, το δικαίωμα ελέγχου μπορεί να διατηρηθεί για χρονικό διάστημα έως και δεκαπέντε ετών.
Οι χρονιές που βρίσκονται στο επίκεντρο
Η ΑΑΔΕ δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα σε συγκεκριμένες χρήσεις που κινδυνεύουν να παραγραφούν στο τέλος του 2026.
Υποθέσεις του 2022
Αφορούν κυρίως επιχειρήσεις και επαγγελματίες που έχουν ενταχθεί στην ηλεκτρονική τιμολόγηση μέσω του συστήματος myDATA. Για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις ισχύει συντομότερη περίοδος παραγραφής, η οποία περιορίζεται στα τρία έτη.
Υποθέσεις του 2020
Στο στόχαστρο βρίσκονται δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ που υποβλήθηκαν εμπρόθεσμα ή εκπρόθεσμα μέχρι το τέλος του 2025. Οι συγκεκριμένες χρήσεις αποτελούν βασική προτεραιότητα των ελεγκτικών υπηρεσιών για το επόμενο διάστημα.
Υποθέσεις του 2018
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιπτώσεις φορολογουμένων που δεν υπέβαλαν εγκαίρως δήλωση και προχώρησαν σε εκπρόθεσμη υποβολή μέσα στο 2025. Σε αυτές τις περιπτώσεις ενεργοποιείται ειδική παράταση της παραγραφής, δίνοντας περισσότερο χρόνο στις φορολογικές αρχές για έλεγχο.
Υποθέσεις του 2015
Η συγκεκριμένη χρονιά θεωρείται κρίσιμη, ειδικά όταν υπάρχουν στοιχεία που συνδέονται με σοβαρές παραβάσεις φοροδιαφυγής, όπως η χρήση πλαστών ή εικονικών τιμολογίων.
Οι έλεγχοι αφορούν περιπτώσεις όπου τα ποσά που αποκρύφθηκαν υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα όρια της νομοθεσίας και μπορούν να στοιχειοθετήσουν ποινικά αδικήματα.
Παράλληλα, ελέγχονται και υποθέσεις ΦΠΑ για τις οποίες δεν είχε υποβληθεί εκκαθαριστική δήλωση, γεγονός που επιτρέπει δεκαετή περίοδο παραγραφής.
Υποθέσεις του 2010
Οι παλαιότερες υποθέσεις που εξακολουθούν να παραμένουν ανοιχτές σχετίζονται κυρίως με περιπτώσεις όπου δεν υποβλήθηκε ποτέ φορολογική δήλωση ή αυτή κατατέθηκε με μεγάλη καθυστέρηση.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η εφορία διατηρεί το δικαίωμα επιβολής φόρων και προστίμων ακόμη και δεκαπέντε χρόνια μετά το έτος που γεννήθηκε η φορολογική υποχρέωση.
Τι πρέπει να προσέξουν οι φορολογούμενοι
Οι επόμενοι μήνες θεωρούνται ιδιαίτερα κρίσιμοι για όσους έχουν ανοιχτές φορολογικές εκκρεμότητες από προηγούμενα χρόνια. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί αναμένεται να εντείνουν τους ελέγχους, δίνοντας προτεραιότητα σε υποθέσεις με υψηλό δημοσιονομικό ενδιαφέρον.
Η ΑΑΔΕ επιδιώκει να κλείσει όσο το δυνατόν περισσότερους φακέλους πριν από το τέλος του 2026, ώστε να μην χαθούν σημαντικά φορολογικά έσοδα λόγω παραγραφής. Για χιλιάδες φορολογούμενους, η επόμενη περίοδος μπορεί να φέρει ειδοποιήσεις, ελέγχους και καταλογισμούς που αφορούν υποθέσεις ακόμη και δεκαπέντε ετών.
