Ένα νέο «σωσίβιο» για χιλιάδες ασφαλισμένους που έχουν βυθιστεί στα χρέη προς τον ΕΦΚΑ ετοιμάζει η κυβέρνηση. Με στόχο την ανακούφιση μικροοφειλετών και την τόνωση της εισπραξιμότητας, έρχεται άμεσα μια φρέσκια ρύθμιση, που αναμένεται να αλλάξει τα δεδομένα στο τοπίο των ασφαλιστικών υποχρεώσεων. Πηγές με γνώση των εξελίξεων αποκαλύπτουν ότι θα δοθεί η δυνατότητα για εξόφληση παλαιών οφειλών σε έως και 120 δόσεις, δίνοντας βαθιά ανάσα σε δεκάδες χιλιάδες φυσικά πρόσωπα και επαγγελματίες.
Αύγουστος με «δώρο» τη ρύθμιση
Οι πληροφορίες δείχνουν ότι το νέο σχήμα ρύθμισης θα ενεργοποιηθεί εντός του Αυγούστου, με τη σχετική προκήρυξη να αναμένεται από μέρα σε μέρα. Η πρωτοτυπία του εγχειρήματος είναι η συμμετοχή ιδιωτικών φορέων –κυρίως λογιστικών και τεχνολογικών εταιρειών– που θα συμβάλουν ενεργά στον σχεδιασμό και την υποστήριξη της διαδικασίας.
Στόχος του νέου συστήματος είναι η ουσιαστική αξιολόγηση των οφειλετών, με βάση το εισόδημα, τα περιουσιακά στοιχεία και τη γενικότερη οικονομική τους κατάσταση. Έτσι, κάθε ενδιαφερόμενος θα λαμβάνει εξατομικευμένη πρόταση ρύθμισης, προσαρμοσμένη στις δυνατότητές του, κάτι που –μέχρι σήμερα– δεν εφαρμοζόταν.
Χρέη που «καίνε» τον ΕΦΚΑ
Το πρόβλημα των ληξιπρόθεσμων οφειλών έχει πάρει εκρηκτικές διαστάσεις. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, οι συνολικές οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία έχουν εκτοξευθεί πάνω από τα 49,7 δισεκατομμύρια ευρώ. Από αυτά, λιγότερο από το 10% βρίσκεται σε κάποια ενεργή ρύθμιση.
Το μεγαλύτερο μέρος των χρεών έχει προκύψει από ανεξόφλητες εισφορές, στις οποίες προστίθενται τσουχτερές προσαυξήσεις και επιτόκια ύψους 8,5%, με αποτέλεσμα το τελικό ποσό να διογκώνεται τόσο πολύ που καθίσταται πρακτικά ανεπίδεκτο είσπραξης.
Ποιοι κερδίζουν – Ποιοι μένουν εκτός
Η νέα ρύθμιση δεν θα είναι καθολική, αλλά στοχευμένη. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το νέο πλαίσιο θα επικεντρώνεται κυρίως σε:
-
Επαγγελματίες και ελεύθερους εργαζόμενους, που σήμερα αδυνατούν να ανταποκριθούν σε σχήματα με 12 ή 24 δόσεις.
-
Επιχειρήσεις με βιώσιμο προφίλ, οι οποίες όμως βρέθηκαν σε οικονομικό αδιέξοδο τα τελευταία χρόνια.
-
Οφειλέτες με ιστορικό ασυνέπειας, στους οποίους θα παρέχεται μία τελευταία ευκαιρία ένταξης, υπό προϋποθέσεις.
Αντίθετα, εκείνοι που έχουν εκμεταλλευτεί κατά το παρελθόν πολλές ρυθμίσεις χωρίς να τις τηρήσουν ή που κρίνονται αφερέγγυοι βάσει δεδομένων, πιθανότατα δεν θα ενταχθούν στο νέο πλαίσιο.
Δημόσιο & ιδιώτες σε συνεργασία-έκπληξη
Μια από τις πιο καινοτόμες πτυχές της νέας διαδικασίας είναι η σύμπραξη του Δημοσίου με τον ιδιωτικό τομέα. Εξειδικευμένες εταιρείες τεχνολογίας και μεγάλα λογιστικά γραφεία θα «τρέξουν» τον μηχανισμό αξιολόγησης, δημιουργώντας μια πιο ευέλικτη και αποτελεσματική διαδικασία.
Ο ρόλος τους δεν θα περιοριστεί απλώς σε υποστήριξη. Θα αναπτύξουν αυτοματοποιημένα εργαλεία, βάσει των οποίων θα δημιουργούνται προσωποποιημένα πλάνα αποπληρωμής. Ένα είδος «credit scoring» για ασφαλιστικά χρέη, που στόχο έχει να συνδυάσει τη δυνατότητα πληρωμής με τις ανάγκες του Ταμείου για είσπραξη.
Ρύθμιση με προοπτική – Όχι απλώς «μπάλωμα»
Το νέο σχήμα φιλοδοξεί να είναι κάτι περισσότερο από μια ακόμη προσωρινή ρύθμιση. Βασίζεται στην αρχή της βιωσιμότητας, τόσο για τον οφειλέτη όσο και για το ασφαλιστικό σύστημα. Αντί να δίνει αδιάκριτα δόσεις που τελικά δεν τηρούνται, επιδιώκει να προτείνει πλάνα που μπορούν πραγματικά να εξυπηρετηθούν.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν κύκλοι του Υπουργείου Εργασίας, «θέλουμε ένα σύστημα που δεν θα παράγει νέους ασυνεπείς, αλλά που θα δίνει λύση στους συνεπείς με δυσκολίες».
Τι να περιμένουν οι οφειλέτες
Μόλις ενεργοποιηθεί η νέα ρύθμιση, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση σε ειδική πλατφόρμα που θα λειτουργεί με βάση το ΑΦΜ και τα φορολογικά στοιχεία του κάθε πολίτη. Η διαδικασία αναμένεται να είναι πλήρως ψηφιακή, χωρίς φυσική παρουσία στις υπηρεσίες του ΕΦΚΑ.
Η προκαταβολή πιθανόν να παραμείνει προαιρετική, ενώ εξετάζεται να υπάρξουν και κίνητρα για όσους εντάσσονται άμεσα, όπως μείωση προσαυξήσεων ή διαγραφή μέρους των τόκων για συνεπείς πληρωτές.
