Μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο παρακολούθησης και διαχείρισης των κοινωνικών επιδομάτων δρομολογεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, προχωρώντας στη δημιουργία του Εθνικού Μητρώου Παροχών. Πρόκειται για ένα φιλόδοξο ψηφιακό έργο που αναμένεται να αλλάξει ριζικά το τοπίο των κρατικών ενισχύσεων, καθώς για πρώτη φορά θα συγκεντρωθούν σε μία ενιαία βάση δεδομένων όλα τα επιδόματα και οι παροχές που λαμβάνουν οι πολίτες.
Η νέα πλατφόρμα, η οποία αναπτύσσεται με τη συμμετοχή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), φιλοδοξεί να βάλει τέλος στην αποσπασματική καταγραφή των ενισχύσεων και να προσφέρει στις αρμόδιες αρχές μια πλήρη εικόνα για το σύνολο των παροχών που λαμβάνει κάθε δικαιούχος.
Ψηφιακό «φακέλωμα» όλων των παροχών
Με την ολοκλήρωση του έργου, κάθε πολίτης που λαμβάνει κρατική ενίσχυση θα διαθέτει ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό προφίλ. Σε αυτό θα αποτυπώνονται αναλυτικά όλα τα επιδόματα, οι οικονομικές ενισχύσεις και οι κοινωνικές παροχές που εισπράττει από το Δημόσιο.
Μέχρι σήμερα οι πληροφορίες αυτές βρίσκονται κατακερματισμένες σε διαφορετικούς φορείς και υπηρεσίες. Το νέο Μητρώο έρχεται να ενώσει τα δεδομένα αυτά σε ένα κεντρικό πληροφοριακό σύστημα, προσφέροντας άμεση πρόσβαση και διασταύρωση στοιχείων.
Στόχος της κυβέρνησης είναι να αποκτήσει μια σαφή και αξιόπιστη εικόνα για το πώς κατανέμονται τα δισεκατομμύρια ευρώ που δαπανώνται κάθε χρόνο για κοινωνική πολιτική.
Ποια επιδόματα θα περάσουν στο νέο σύστημα
Στην ηλεκτρονική πλατφόρμα θα ενσωματωθούν σταδιακά όλες οι βασικές κοινωνικές παροχές που καταβάλλονται στους πολίτες.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Το επίδομα παιδιού
- Το επίδομα στέγασης
- Το επίδομα θέρμανσης
- Το επίδομα ανεργίας
- Οι αναπηρικές παροχές
- Τα προνοιακά επιδόματα
- Κάθε άλλη μορφή κρατικής οικονομικής ενίσχυσης
Με αυτόν τον τρόπο οι αρμόδιες υπηρεσίες θα μπορούν να γνωρίζουν με ακρίβεια ποια επιδόματα εισπράττει κάθε νοικοκυριό και ποιο είναι το συνολικό ύψος των παροχών που λαμβάνει.
Τι στοιχεία θα συγκεντρώνει η νέα βάση δεδομένων
Το Εθνικό Μητρώο Παροχών δεν θα περιορίζεται μόνο στην καταγραφή των επιδομάτων. Παράλληλα θα συνδέεται με κρίσιμα οικονομικά και προσωπικά δεδομένα των δικαιούχων.
Συγκεκριμένα θα περιλαμβάνει:
- Τον ΑΦΜ κάθε δικαιούχου
- Την οικογενειακή του κατάσταση
- Τα δηλωμένα εισοδήματα
- Τα περιουσιακά στοιχεία
- Το συνολικό ποσό ενισχύσεων που λαμβάνει
Η σύνδεση όλων αυτών των πληροφοριών θα επιτρέπει αυτοματοποιημένους ελέγχους σε πραγματικό χρόνο, χωρίς την ανάγκη χρονοβόρων διαδικασιών.
Αυστηρότεροι έλεγχοι και ηλεκτρονικές διασταυρώσεις
Ένας από τους βασικούς λόγους δημιουργίας του Μητρώου είναι η ενίσχυση των ελέγχων και η αντιμετώπιση φαινομένων καταχρηστικής λήψης επιδομάτων.
Οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις θα επιτρέπουν τον άμεσο εντοπισμό περιπτώσεων όπου:
- Έχουν αλλάξει τα οικονομικά δεδομένα ενός δικαιούχου αλλά συνεχίζει να λαμβάνει ενίσχυση
- Υπάρχουν αδήλωτα εισοδήματα ή περιουσιακά στοιχεία
- Καταβάλλονται πολλαπλές παροχές χωρίς να πληρούνται οι απαιτούμενες προϋποθέσεις
Το υπουργείο θεωρεί ότι η λειτουργία του νέου συστήματος θα ενισχύσει τη διαφάνεια και θα διασφαλίσει ότι οι κρατικοί πόροι κατευθύνονται σε όσους πραγματικά τους έχουν ανάγκη.
Στο μικροσκόπιο παροχές άνω των 13 δισ. ευρώ
Η σημασία του έργου γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν ληφθεί υπόψη το μέγεθος των χρημάτων που διακινούνται μέσω κοινωνικών παροχών.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το σύνολο των επιδομάτων και ενισχύσεων που καταβάλλονται ετησίως ξεπερνά τα 13 δισεκατομμύρια ευρώ.
Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα τμήματα των δημόσιων δαπανών, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ύπαρξη ενός αξιόπιστου μηχανισμού παρακολούθησης και ελέγχου.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι το νέο Μητρώο θα συμβάλει στην καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, στον περιορισμό πιθανών αδικιών και στην αποτελεσματικότερη άσκηση κοινωνικής πολιτικής.
Ποιοι αναλαμβάνουν την υλοποίηση
Την ευθύνη συντονισμού του έργου έχει αναλάβει ειδική ομάδα εργασίας υπό την εποπτεία της γενικής γραμματέως Δημοσιονομικής Πολιτικής, Παυλίνας Καρασιώτου.
Η ομάδα θα συνεργαστεί στενά με την ΑΑΔΕ και τους εμπλεκόμενους φορείς, έχοντας ως αποστολή την πιλοτική εφαρμογή του συστήματος, την τεχνική του ανάπτυξη αλλά και την προετοιμασία των επόμενων φάσεων επέκτασής του.
Η διάρκεια λειτουργίας της ομάδας έχει οριστεί έως το τέλος του 2026, με πρόβλεψη παράτασης εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο.
Τι σημαίνει για τους πολίτες
Η δημιουργία του Εθνικού Μητρώου Παροχών σηματοδοτεί μια νέα εποχή στη διαχείριση των κοινωνικών επιδομάτων. Για πρώτη φορά το κράτος θα διαθέτει συγκεντρωμένη εικόνα για όλες τις παροχές που λαμβάνει κάθε δικαιούχος, γεγονός που αναμένεται να ενισχύσει τους ελέγχους και να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα του συστήματος.
Το επόμενο διάστημα θα καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργήσει στην πράξη η νέα πλατφόρμα, η οποία θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα έργα ψηφιακού εκσυγχρονισμού της κοινωνικής πολιτικής στη χώρα.
