Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων ετοιμάζεται να περάσει σε μια νέα εποχή. Το κλασικό TAXIS, που αποτέλεσε το βασικό εργαλείο της φορολογικής διοίκησης επί δεκαετίες, δίνει τη θέση του σε ένα υπερσύγχρονο πληροφοριακό σύστημα. Το «νέο TAXIS» δεν είναι απλώς μια τεχνολογική αναβάθμιση∙ είναι μια συνολική επανεκκίνηση στη σχέση πολιτών και επιχειρήσεων με το κράτος.
Η μετάβαση αυτή δεν περιορίζεται σε τεχνικό επίπεδο, αλλά αφορά κάτι βαθύτερο: τη διαμόρφωση μιας νέας κουλτούρας φορολογικής διακυβέρνησης, όπου κυρίαρχη θέση έχουν η εξυπηρέτηση, η διαφάνεια και η εμπιστοσύνη.
Τι σημαίνει Φορολογική Διοίκηση 3.0
Στο κέντρο της αλλαγής βρίσκεται η λεγόμενη «Φορολογική Διοίκηση 3.0». Πρόκειται για ένα νέο μοντέλο λειτουργίας, που βασίζεται σε τρεις πυλώνες:
-
Αξιοποίηση δεδομένων για καλύτερες αποφάσεις.
-
Συστηματική διαχείριση κινδύνων.
-
Προτεραιότητα στην εξυπηρέτηση του φορολογούμενου.
Με το νέο TAXIS, κάθε ΑΦΜ αποκτά ένα ολοκληρωμένο προφίλ, στο οποίο συγκεντρώνονται όλα τα σχετικά δεδομένα. Έτσι καταργείται ο παραδοσιακός περιορισμός της τοπικής ΔΟΥ. Ένας πολίτης στην Αθήνα θα μπορεί να εξυπηρετηθεί εξίσου εύκολα από υπηρεσία στη Θεσσαλονίκη, ή και εξ αποστάσεως.
Δηλώσεις χωρίς άγχος και πρόστιμα
Ένα από τα πιο καινοτόμα στοιχεία του νέου συστήματος είναι η αυτοματοποίηση. Οι φορολογικές δηλώσεις θα προσυμπληρώνονται με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, περιορίζοντας δραστικά τα λάθη. Ο πολίτης θα λαμβάνει προσωπικές ειδοποιήσεις και υπενθυμίσεις, ενώ θα μπορεί να διορθώνει τυχόν αστοχίες χωρίς να κινδυνεύει με πρόστιμα.
Παράλληλα, προβλέπονται κίνητρα για τους συνεπείς. Με αυτόν τον τρόπο η ΑΑΔΕ επιχειρεί να καλλιεργήσει μια νέα νοοτροπία, όπου η φορολογική συνέπεια δεν είναι αγγαρεία αλλά ανταμείβεται.
Εξυπηρέτηση σε πραγματικό χρόνο
Η καθημερινή εμπειρία του πολίτη αλλάζει ριζικά. Από chatbots που απαντούν άμεσα σε ερωτήσεις, μέχρι φυσικά ραντεβού σε οργανωμένα κέντρα εξυπηρέτησης, ο φορολογούμενος θα έχει πρόσβαση σε ένα ολόκληρο δίκτυο υπηρεσιών.
Οι επιστροφές φόρων θα ολοκληρώνονται μέσα σε 30 ημέρες για το 95% των περιπτώσεων, ενώ τα αιτήματα των πολιτών θα διεκπεραιώνονται κατά 95% μέσα σε μόλις 24 ώρες. Στα τελωνεία, οι εισαγωγές και εξαγωγές θα εκκαθαρίζονται σχεδόν σε πραγματικό χρόνο – το 90% των εισαγωγών και το 95% των εξαγωγών θα διεκπεραιώνεται σε μία ώρα. Αυτό σημαίνει λιγότερη γραφειοκρατία και χαμηλότερο κόστος για τις επιχειρήσεις.
Η τεχνολογία απέναντι στη φοροδιαφυγή
Η μάχη κατά της φοροδιαφυγής παραμένει κεντρικός στόχος. Ειδικές μονάδες, εξοπλισμένες με σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, θα παρακολουθούν συναλλαγές και κινήσεις κεφαλαίων σε πραγματικό χρόνο. Η τεχνητή νοημοσύνη και η μηχανική μάθηση θα αναλύουν μοτίβα, θα εντοπίζουν ύποπτες δραστηριότητες και θα προβλέπουν παραβατικές συμπεριφορές πριν αυτές εκδηλωθούν.
Το όφελος είναι διπλό: αφενός περιορίζεται το φορολογικό κενό και αυξάνονται τα δημόσια έσοδα, αφετέρου ενισχύεται το αίσθημα δικαιοσύνης για τους συνεπείς φορολογούμενους.
Το νέο DataLab της ΑΑΔΕ
Για να στηρίξει αυτή την αλλαγή, η ΑΑΔΕ δημιουργεί το DataLab, ένα κέντρο ανάλυσης μεγάλων δεδομένων. Εκεί θα αξιοποιούνται προηγμένα μοντέλα πρόβλεψης, που θα επιτρέπουν στην υπηρεσία να παρεμβαίνει άμεσα αλλά και προληπτικά.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην προστασία προσωπικών δεδομένων. Τα αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας και οι συνεχείς έλεγχοι θα διασφαλίζουν ότι η αξιοποίηση των πληροφοριών δεν γίνεται εις βάρος του απορρήτου.
Νέος αέρας μέσα στην ίδια την ΑΑΔΕ
Η αλλαγή δεν αφορά μόνο τους πολίτες, αλλά και τους ίδιους τους εργαζόμενους της Αρχής. Προβλέπεται εκτεταμένη εκπαίδευση, ώστε τουλάχιστον το 30% του ελεγκτικού προσωπικού να αποκτήσει εξειδικευμένες δεξιότητες. Παράλληλα, προωθείται μια πιο συνεργατική κουλτούρα, με σεβασμό στη διαφορετικότητα και έμφαση στην ευημερία των υπαλλήλων.
Once Only και Single Point of Contact
Δύο ακόμα αρχές που ενσωματώνονται είναι το «Once Only» και το «Single Point of Contact». Αυτό σημαίνει ότι οι πολίτες και οι επιχειρήσεις θα καταθέτουν ένα στοιχείο μόνο μία φορά. Από εκεί και πέρα, θα διακινείται αυτόματα μεταξύ των δημοσίων υπηρεσιών χωρίς να χρειάζεται ο πολίτης να ξαναυποβάλει έγγραφα.
Το ενιαίο σημείο επαφής θα λειτουργεί ως «κόμβος», απλουστεύοντας τις διαδικασίες και ενισχύοντας τη διαφάνεια.
Ένα κράτος-σύμμαχος
Ο τελικός στόχος είναι ξεκάθαρος: η ΑΑΔΕ να μετατραπεί σε έναν οργανισμό-πρότυπο, που θα λειτουργεί με διαφάνεια, θα μειώνει το διοικητικό κόστος και θα υπηρετεί αποτελεσματικά το δημόσιο συμφέρον.
Το νέο TAXIS φιλοδοξεί να αποτελέσει τη ραχοκοκαλιά αυτής της προσπάθειας. Όχι μόνο διευκολύνοντας τις καθημερινές συναλλαγές, αλλά και διαμορφώνοντας μια νέα σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στον πολίτη και το κράτος.
