Μια βαθιά τομή στον τρόπο με τον οποίο δηλώνονται, ελέγχονται και φορολογούνται τα ακίνητα στην Ελλάδα ετοιμάζεται να φέρει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων με την ενεργοποίηση μιας νέας, φιλόδοξης ψηφιακής πλατφόρμας. Το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων – γνωστό ως ΜΙΔΑ – αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία εντός του πρώτου τριμήνου του 2026 και φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά το τοπίο για ιδιοκτήτες, ενοικιαστές, φιλοξενούμενους αλλά και για όσους μέχρι σήμερα κινούνται στη «γκρίζα ζώνη».
Η νέα πλατφόρμα δεν θα είναι απλώς ένα ακόμη ψηφιακό εργαλείο. Θα αποτελέσει τον κεντρικό κόμβο στον οποίο θα συγκεντρωθούν και θα «κουμπώσουν» τρεις κρίσιμες βάσεις δεδομένων: τα στοιχεία του Κτηματολογίου, τα φορολογικά δεδομένα της ΑΑΔΕ (Ε9, Ε2, Ε1 και δηλώσεις μίσθωσης) και τα αρχεία του ΔΕΔΔΗΕ για όλα τα ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα. Η διασύνδεση αυτή δημιουργεί, για πρώτη φορά, τις προϋποθέσεις για μαζικούς, αυτοματοποιημένους και εξαιρετικά στοχευμένους ελέγχους.
Όλοι στο ΜΙΔΑ – ακόμη και οι φιλοξενούμενοι
Με την έναρξη λειτουργίας του ΜΙΔΑ, όλοι οι πολίτες θα κληθούν να εισέλθουν στην πλατφόρμα με τους κωδικούς TAXISnet. Δεν πρόκειται μόνο για ιδιοκτήτες ακινήτων, αλλά και για ενοικιαστές, άτομα που διαμένουν με δωρεάν παραχώρηση, ακόμη και για όσους δηλώνονται ως «φιλοξενούμενοι». Ο στόχος είναι τα στοιχεία που αφορούν τη χρήση κάθε ακινήτου να επιβεβαιωθούν ή να διορθωθούν από τους ίδιους τους εμπλεκόμενους, με βάση προσυμπληρωμένες πληροφορίες που θα αντλούνται από τις υφιστάμενες βάσεις δεδομένων.
Για κάθε ακίνητο, ο ιδιοκτήτης θα πρέπει να συνδέσει τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου με τον ΑΤΑΚ του Ε9 και να δηλώσει με ακρίβεια πώς χρησιμοποιείται: αν ενοικιάζεται, αν ιδιοκατοικείται, αν είναι κενό, αν παραχωρείται δωρεάν ή αν φιλοξενεί τρίτους. Παράλληλα, θα απαιτείται επιβεβαίωση βασικών στοιχείων, όπως οι παροχές ρεύματος και νερού.
Νέο καθεστώς για τα μισθωτήρια
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις μισθώσεις. Το ΜΙΔΑ θα αντικαταστήσει τον σημερινό τρόπο δήλωσης των μισθωτηρίων, επιβάλλοντας ένα σύστημα διπλής επιβεβαίωσης: ο ιδιοκτήτης θα δηλώνει το μισθωτήριο και ο ενοικιαστής θα το αποδέχεται ηλεκτρονικά. Τα παλιά μισθωτήρια θα μεταφερθούν αυτόματα στη νέα πλατφόρμα, όπου τα δύο μέρη θα καλούνται να επιβεβαιώσουν ποια είναι ενεργά και ποια έχουν λήξει.
Με αυτόν τον τρόπο, η ΑΑΔΕ στοχεύει να εξαλείψει το χάος των ανενεργών ή ξεχασμένων μισθώσεων που εμφανίζονται ακόμη ως ενεργές, δημιουργώντας στρεβλή εικόνα τόσο για τους ελέγχους όσο και για τη φορολογία.
Στο στόχαστρο τα «μαύρα» ενοίκια και τα αδήλωτα ακίνητα
Η ουσία του ΜΙΔΑ, ωστόσο, βρίσκεται στις δυνατότητες διασταύρωσης. Η σύγκριση στοιχείων μεταξύ Κτηματολογίου, φορολογικών δηλώσεων και κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος θα επιτρέψει τον άμεσο εντοπισμό ακινήτων που είτε δεν έχουν δηλωθεί καθόλου είτε εμφανίζονται ως «κενά», ενώ στην πράξη κατοικούνται ή ενοικιάζονται.
Ακίνητα με ενεργή παροχή ρεύματος και κατανάλωση, τα οποία δεν εμφανίζονται ούτε στο Ε9 ούτε στο Κτηματολόγιο, θα ανάβουν αυτομάτως «κόκκινο φως» στους ελεγκτικούς μηχανισμούς. Το ίδιο και περιπτώσεις όπου δηλώνονται μηδενικά εισοδήματα από ακίνητα που στην πραγματικότητα αποφέρουν σημαντικά ενοίκια.
Τα τετραγωνικά που δεν… βγαίνουν
Σε δεύτερο επίπεδο, το ΜΙΔΑ θα λειτουργήσει ως εργαλείο αποκάλυψης διαφορών στα δηλωμένα τετραγωνικά μέτρα. Η ΑΑΔΕ θα μπορεί να συγκρίνει άμεσα τις επιφάνειες που έχουν δηλωθεί στο Κτηματολόγιο με εκείνες που εμφανίζονται στο Ε9. Όπου οι αποκλίσεις παραμένουν αδικαιολόγητες, θα ανοίγει ο δρόμος για ελέγχους που επηρεάζουν τόσο τον ΕΝΦΙΑ όσο και τα τεκμήρια διαβίωσης.
Αυτόματες δηλώσεις και «ανάσα» χωρίς πρόστιμα
Στον αντίποδα της αυστηροποίησης, η νέα πλατφόρμα φέρνει και σημαντικές διευκολύνσεις. Από το 2026 ή το 2027, η ΑΑΔΕ σχεδιάζει την πλήρη προσυμπλήρωση των εντύπων Ε2 και Ε1 για ιδιοκτήτες εκμισθούμενων ακινήτων, με δυνατότητα ακόμη και αυτόματης υποβολής δηλώσεων για όσους έχουν απλά εισοδηματικά προφίλ.
Παράλληλα, σε μεταγενέστερη φάση, εξετάζεται να δοθεί στους ιδιοκτήτες η δυνατότητα να διορθώσουν αποκλίσεις μεταξύ Ε9 και Κτηματολογίου χωρίς πρόστιμα, γραφειοκρατία ή αναδρομικές επιβαρύνσεις. Σε περιπτώσεις που προκύπτει επιπλέον ΕΝΦΙΑ, θα μπορεί να καταβληθεί χωρίς τόκους.
Το ΜΙΔΑ, με λίγα λόγια, δεν έρχεται απλώς να καταγράψει. Έρχεται να ξεκαθαρίσει το τοπίο, να περιορίσει τη φοροδιαφυγή στα ακίνητα και να επιβάλει μια νέα ψηφιακή κανονικότητα που δύσκολα θα αφήνει περιθώρια για «σκιές».
