Από το 2026 και μετά, το τοπίο στη φορολογία αλλάζει ριζικά για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Το νέο σύστημα υπολογισμού εισοδήματος σε συνδυασμό με τις προσαρμογές στη φορολογική κλίμακα φέρνει ανάσα για πολλούς, αλλά και επιβαρύνσεις για άλλους. Οι πρώτοι που θα δουν διαφορά είναι οι νεότεροι επαγγελματίες και οι γονείς, ενώ η «παγίδα» κρύβεται στο τεκμαρτό εισόδημα, το οποίο ανεβαίνει σημαντικά.
Οι αλλαγές θα φανούν πρακτικά στην εκκαθάριση των φορολογικών δηλώσεων του 2027, δηλαδή δύο χρόνια μετά την εφαρμογή του τεκμαρτού. Αυτό σημαίνει ότι οι επαγγελματίες πρέπει να είναι από τώρα προετοιμασμένοι για το τι έρχεται, ώστε να μην βρεθούν προ εκπλήξεων.
Οι κερδισμένοι: Νέοι και γονείς
Η μεγαλύτερη ελάφρυνση αφορά όσους βρίσκονται στην αρχή της επαγγελματικής τους πορείας.
-
Για επαγγελματίες έως 25 ετών, προβλέπεται πλήρης απαλλαγή φόρου για εισοδήματα μέχρι 20.000 ευρώ. Ουσιαστικά, αν ένας 24χρονος δηλώσει κέρδη 15.000 ευρώ, θα πληρώσει 1.283 ευρώ λιγότερο φόρο σε σχέση με σήμερα, ενώ στα 20.000 ευρώ η διαφορά αγγίζει τα 2.483 ευρώ.
-
Για την ηλικιακή κατηγορία 26–30, ο βασικός συντελεστής πέφτει θεαματικά: από 22% μόλις στο 9% για το εισόδημα 10.000–20.000 ευρώ. Έτσι, κάποιος 30χρονος με εισόδημα 20.000 ευρώ θα έχει όφελος περίπου 1.300 ευρώ.
Οι οικογένειες είναι επίσης μέσα στους μεγάλους κερδισμένους. Όσο περισσότερα παιδιά έχει ένας ελεύθερος επαγγελματίας, τόσο μεγαλύτερη είναι η μείωση. Για παράδειγμα, σε εισόδημα 20.000 ευρώ, οι ελαφρύνσεις κυμαίνονται από 200 ευρώ για άτεκνους έως και 1.300 ευρώ για τρίτεκνους. Στα 25.000 ευρώ, η διαφορά φτάνει ακόμη και τα 1.700 ευρώ.
Πώς αλλάζει η κλίμακα
Η νέα κλίμακα διατηρεί τον χαμηλό συντελεστή 9% για εισοδήματα έως 10.000 ευρώ, αλλά μειώνει σταδιακά τους υπόλοιπους συντελεστές μέχρι τα 60.000 ευρώ. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι για τους γονείς οι εκπτώσεις φόρου είναι πιο γενναίες. Για παράδειγμα, οικογένεια με τρία παιδιά θα δει τον συντελεστή για τα εισοδήματα 10.000–20.000 ευρώ να πέφτει στο 9%, ενώ σήμερα βρίσκεται στο 22%.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι τα μεσαία στρώματα, που συχνά σηκώνουν το μεγαλύτερο φορολογικό βάρος, θα ανακουφιστούν σημαντικά, αρκεί να έχουν παιδιά ή να βρίσκονται σε ηλικιακή κατηγορία που δικαιούται ελαφρύνσεις.
Το αγκάθι: το τεκμαρτό εισόδημα
Αντίθετα, το μεγάλο «αγκάθι» είναι το νέο τεκμαρτό. Από το 2026, το ελάχιστο τεκμαρτό θα υπολογίζεται με βάση τον κατώτατο μισθό, ο οποίος ανεβαίνει στα 880 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι το κατώτατο τεκμαρτό εισόδημα εκτοξεύεται στις 12.320 ευρώ, δημιουργώντας πρόσθετες υποχρεώσεις για περίπου 400.000 επαγγελματίες.
Η αλλαγή αυτή μπορεί να ακυρώσει μέρος των φοροελαφρύνσεων, κυρίως για όσους δηλώνουν χαμηλά κέρδη. Οι μικροί επαγγελματίες και όσοι δραστηριοποιούνται σε περιοχές με μικρή οικονομική δραστηριότητα θα είναι οι πιο ευάλωτοι.
Αντισταθμιστικά μέτρα
Για να μειωθεί η επιβάρυνση, θεσπίζονται κάποιες εξαιρέσεις και εκπτώσεις:
-
50% μείωση του τεκμαρτού για όσους εργάζονται σε οικισμούς με έως 1.500 κατοίκους.
-
Εξαίρεση για νέες μητέρες, που ισχύει το έτος γέννησης του παιδιού αλλά και για τα δύο επόμενα χρόνια. Το μέτρο αφορά περίπου 6.000 γυναίκες.
Με τα μέτρα αυτά, το κράτος επιχειρεί να στηρίξει αφενός τη νεανική επιχειρηματικότητα, αφετέρου τις οικογένειες και την περιφέρεια.
Τι θα ισχύσει από το 2027
Το 2027 είναι το κρίσιμο έτος, αφού τότε οι μειώσεις φόρου θα φανούν σε όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες με κέρδη άνω των 10.000 ευρώ, ανεξάρτητα από το αν φορολογούνται τεκμαρτά ή όχι.
Οι μεγαλύτερες ελαφρύνσεις θα κατευθυνθούν σε τρεις βασικές κατηγορίες:
-
Νέους επαγγελματίες κάτω των 30 ετών.
-
Γονείς με ανήλικα παιδιά.
-
Επαγγελματίες με υψηλά εισοδήματα άνω των 40.000 ευρώ.
Αυτό δημιουργεί μια ιδιαίτερη ισορροπία: όσοι μένουν χαμηλά σε τζίρο θα επιβαρυνθούν λόγω τεκμαρτού, ενώ όσοι έχουν μεγαλύτερα κέρδη θα δουν αισθητή μείωση φόρου.
Το χρονοδιάγραμμα των αλλαγών
Το σχέδιο νόμου που φέρνει όλες αυτές τις ρυθμίσεις αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή στα τέλη Οκτωβρίου. Αν ψηφιστεί χωρίς καθυστερήσεις, το νέο πλαίσιο θα ισχύσει από το 2026, με τις επιπτώσεις να αποτυπώνονται για πρώτη φορά στην εκκαθάριση του 2027.
Συμπέρασμα
Οι νέες φορολογικές ρυθμίσεις αλλάζουν τα δεδομένα για εκατοντάδες χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες. Οι νέοι και οι οικογένειες είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι, καθώς οι ελαφρύνσεις μπορούν να φτάσουν χιλιάδες ευρώ ετησίως. Από την άλλη, το αυξημένο τεκμαρτό εισόδημα μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά όσους δηλώνουν μικρά κέρδη.
Εν ολίγοις, το μέλλον της φορολογίας για τους ελεύθερους επαγγελματίες κρύβει τόσο ευκαιρίες όσο και κινδύνους. Όσοι παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και προσαρμόσουν εγκαίρως τη δραστηριότητά τους, θα μπορέσουν να βγουν κερδισμένοι.
