Σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο της οικονομικής στήριξης των χαμηλοσυνταξιούχων εξετάζει το οικονομικό επιτελείο, με στόχο την ενίσχυση των πιο ευάλωτων εισοδηματικών ομάδων σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων στο κόστος ζωής. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται το επίδομα που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο και μέχρι σήμερα ανέρχεται στα 250 ευρώ, το οποίο όμως ενδέχεται να αυξηθεί αισθητά τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με τα σενάρια που βρίσκονται υπό επεξεργασία, η κυβέρνηση εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο αναπροσαρμογής του συγκεκριμένου ποσού, με βασικό στόχο να προσφέρει πιο ουσιαστική ανακούφιση στους συνταξιούχους με χαμηλά εισοδήματα. Το πρώτο σενάριο προβλέπει αύξηση του επιδόματος στα 350 ευρώ, ενώ ένα πιο φιλόδοξο –αλλά όχι εκτός πραγματικότητας– σχέδιο ανεβάζει τον πήχη ακόμη ψηλότερα, στα 400 ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι τα δημόσια οικονομικά θα το επιτρέψουν.
Η τελική απόφαση αναμένεται να ληφθεί με γνώμονα τις δημοσιονομικές αντοχές της χώρας, αλλά και την πορεία της οικονομίας συνολικά. Παράγοντες του υπουργείου Οικονομικών επισημαίνουν ότι κάθε αύξηση θα πρέπει να είναι απολύτως κοστολογημένη, ώστε να μην τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα, αλλά ταυτόχρονα να έχει πραγματικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των δικαιούχων.
Πέρα όμως από την αύξηση του βασικού ποσού, στο τραπέζι έχει πέσει και ένα δεύτερο σενάριο που προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Πρόκειται για τη χορήγηση μιας πρόσθετης οικονομικής ενίσχυσης ύψους 120 ευρώ, η οποία θα μπορούσε να λειτουργήσει συμπληρωματικά στο κύριο επίδομα. Αν αυτό το σχέδιο υλοποιηθεί, τότε το συνολικό ποσό που θα λάβουν οι δικαιούχοι θα είναι αισθητά υψηλότερο σε σχέση με ό,τι ισχύει σήμερα.
Στην πράξη, ο συνδυασμός αύξησης του επιδόματος και της επιπλέον ενίσχυσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε συνολική ωφέλεια που φτάνει ή και ξεπερνά τα 180 ευρώ σε σύγκριση με την αρχική παροχή των 250 ευρώ. Μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε ουσιαστική «ανάσα» για χιλιάδες συνταξιούχους που δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες, ειδικά τους χειμερινούς μήνες όπου τα έξοδα αυξάνονται.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η ενίσχυση αυτή τείνει να αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά. Από τη στιγμή που ξεκίνησε να καταβάλλεται σε σταθερή βάση κάθε Νοέμβριο, πολλοί τη συγκρίνουν πλέον με μια άτυπη «13η σύνταξη» για τους χαμηλοσυνταξιούχους. Αν οι αυξήσεις προχωρήσουν, αυτή η σύγκριση θα γίνει ακόμη πιο έντονη, καθώς το ποσό θα πλησιάζει ή και θα ξεπερνά το ύψος μιας μηνιαίας σύνταξης για αρκετούς δικαιούχους.
Η φιλοσοφία πίσω από το μέτρο είναι ξεκάθαρη: στοχευμένη στήριξη σε όσους έχουν πραγματικά ανάγκη, χωρίς γραφειοκρατικές διαδικασίες και χωρίς να απαιτείται η υποβολή αίτησης. Η καταβολή γίνεται αυτόματα, με βάση τα στοιχεία που διαθέτουν οι αρμόδιες υπηρεσίες, γεγονός που μειώνει τα λάθη και επιταχύνει τη διαδικασία.
Δικαιούχοι του επιδόματος είναι συνταξιούχοι ηλικίας άνω των 65 ετών, οι οποίοι πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια. Συγκεκριμένα, το ετήσιο ατομικό εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 14.000 ευρώ, ενώ το οικογενειακό εισόδημα το όριο των 26.000 ευρώ. Τα κριτήρια αυτά έχουν τεθεί ώστε η ενίσχυση να κατευθύνεται σε εκείνους που δεν διαθέτουν άλλα σημαντικά οικονομικά στηρίγματα.
Στο κυβερνητικό επιτελείο εκτιμούν ότι, εφόσον οι συνθήκες το επιτρέψουν, οι παρεμβάσεις αυτές μπορούν να λειτουργήσουν όχι μόνο ως μέτρο κοινωνικής πολιτικής, αλλά και ως εργαλείο τόνωσης της κατανάλωσης. Τα χρήματα που λαμβάνουν οι χαμηλοσυνταξιούχοι διοχετεύονται σχεδόν άμεσα στην αγορά, καλύπτοντας βασικές ανάγκες και στηρίζοντας την τοπική οικονομία.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να ξεκαθαρίσει ποιο από τα σενάρια θα προκριθεί τελικά. Το μόνο βέβαιο είναι ότι το επίδομα των 250 ευρώ, όπως το γνωρίζαμε μέχρι σήμερα, βρίσκεται σε φάση επανασχεδιασμού. Και αν οι συζητήσεις καταλήξουν σε πράξεις, τότε πολλοί συνταξιούχοι θα δουν τον Νοέμβριο να μετατρέπεται σε μήνα ουσιαστικής οικονομικής ανάσας.
