Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούν τον πρωτογενή τομέα παίρνει πλέον σαφή πορεία: οι πολυαναμενόμενες πληρωμές των αγροτών μπαίνουν επίσημα στη γραμμή εκκίνησης, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το Action Plan 2 του ΟΠΕΚΕΠΕ. Με αυτή την εξέλιξη, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ξεκλειδώνει μία σειρά οικονομικών ενισχύσεων που είχαν “παγώσει”, δημιουργώντας πίεση και έντονη ανησυχία στους παραγωγούς.
Σύμφωνα με τον υπουργό Κώστα Τσιάρα, οι πρώτες μεγάλες εκταμιεύσεις είναι προ των πυλών. Μέχρι το τέλος Νοεμβρίου, οι δικαιούχοι θα δουν στους λογαριασμούς τους το 70% της βασικής ενίσχυσης, ποσό που ενδέχεται να αγγίξει τα 550 εκατομμύρια ευρώ. Την ίδια ώρα, το Μέτρο 23 —που αποτελεί κρίσιμο στήριγμα για χιλιάδες αγρότες— βρίσκεται σε απόλυτη προτεραιότητα, με το ύψος του να φτάνει τα 178 εκατ. ευρώ.
Και αυτό είναι μόνο η αρχή. Μέσα στο 2025 προγραμματίζεται να ολοκληρωθούν και οι οκτώ εκκρεμείς δράσεις που δεν έχουν ακόμη πληρωθεί, ενώ για πρώτη φορά ο ΕΛΓΑ θα καταβάλει αποζημιώσεις εντός του ίδιου έτους για ζημιές που έχουν ήδη συντελεστεί. Ένα μέτρο που αλλάζει εντελώς τη μέχρι τώρα εμπειρία των παραγωγών, οι οποίοι περίμεναν συχνά πάνω από έναν χρόνο για τα χρήματα.
Η χρονιά που έρχεται θα φέρει και την έκτακτη ενίσχυση προς τους κτηνοτρόφους των οποίων τα κοπάδια έχουν πληγεί από επιζωοτίες. Ο υπουργός επεσήμανε ότι η εξόφληση της βασικής ενίσχυσης θα ολοκληρωθεί επίσης εντός του 2025, ώστε να υπάρξει πλήρης ομαλοποίηση των πληρωμών.
Γιατί καθυστέρησαν οι πληρωμές;
Ο Κώστας Τσιάρας εξήγησε ότι οι καθυστερήσεις δεν ήταν τυχαίες ούτε αποτέλεσμα αδράνειας. Το υπουργείο προχώρησε σε εξυγίανση του συστήματος πληρωμών, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στους διασταυρωτικούς ελέγχους, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα χρήματα καταλήγουν αποκλειστικά στους πραγματικούς δικαιούχους.
Παράλληλα, το σύστημα ΟΣΔΕ παρέμεινε ανοιχτό έως τις 20 Οκτωβρίου, λόγω των συνεχών διορθώσεων στο ΑΤΑΚ, γεγονός που επιβράδυνε τις διαδικασίες.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι με το νέο πλαίσιο οι πληρωμές θα πραγματοποιούνται με περισσότερη διαφάνεια και μεγαλύτερη δικαιοσύνη. Σημαντική αλλαγή αποτελεί και η ένταξη του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ από 1/1/2026 — μία θεσμική μεταρρύθμιση που θα ψηφιστεί εντός Δεκεμβρίου. Ο στόχος είναι ξεκάθαρος: ένα σύστημα που θα αποτρέπει λάθη, αδικίες και καταχρήσεις.
Μάλιστα, τα ποσά που θα εξοικονομηθούν από παραγωγούς που δεν πληρούν τα κριτήρια θα επιστρέψουν στους πραγματικούς αγρότες, ενισχύοντας όσους δικαιούνται πραγματικά τα χρήματα.
Αποζημιώσεις για τα ζώα – Σε εξέλιξη το μεγάλο σχέδιο στήριξης της κτηνοτροφίας
Η κρίση της ευλογιάς έχει αφήσει βαθιές πληγές στον κτηνοτροφικό κλάδο, όμως το κράτος ενεργοποιεί σειρά μέτρων για την άμεση ενίσχυση των πληγέντων. Μέχρι τώρα έχουν καταβληθεί 48 εκατ. ευρώ για ζώα που θανατώθηκαν, ενώ έχουν δοθεί επιπλέον 30 εκατ. για τις ανάγκες που προέκυψαν.
Παράλληλα, 44 εκατομμύρια έχουν εγκριθεί για ζωοτροφές, ενώ έως το τέλος του έτους αναμένεται να δοθεί και η έκτακτη οικονομική ενίσχυση που είχε ανακοινώσει ο πρωθυπουργός για όσους έχασαν το ζωικό τους κεφάλαιο. Όπως δήλωσε ο υπουργός, με την πλήρη εξάλειψη της ζωονόσου θα δρομολογηθεί νέο πρόγραμμα ανασύστασης κοπαδιών, δίνοντας πραγματική ανάσα στους κτηνοτρόφους.
Έρχεται νέος “χάρτης δράσης” για την αντιμετώπιση της ευλογιάς
Την ίδια στιγμή, η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή για τη Διαχείριση και τον Έλεγχο της Ευλογιάς παρουσίασε ένα πλήρες πλαίσιο μέτρων που φιλοδοξεί να θωρακίσει τη χώρα απέναντι στην κρίση.
Οι παρεμβάσεις κατηγοριοποιούνται σε έξι βασικούς άξονες και περιλαμβάνουν:
1. Γενικά μέτρα πρόληψης
αυστηρότερο πλαίσιο κυρώσεων
καμία άρση περιορισμών ενόψει εορτών
ενίσχυση κτηνιατρικού προσωπικού
ίδρυση νέων πιστοποιημένων εργαστηρίων
απαγόρευση κυνηγιού με υποχρεωτική απολύμανση
δειγματοληπτικοί έλεγχοι ακόμη και σε “καθαρές” περιοχές
2. Έλεγχος μετακινήσεων
απαγόρευση εισόδου οχημάτων χωρίς ενημέρωση
υποχρεωτική απολύμανση εκτροφών και μεταφορικών μέσων
τήρηση βιβλίων εισόδου-εξόδου
σταθμοί απολύμανσης σε 24ωρη λειτουργία
αυστηρός έλεγχος στη διακίνηση ζωοτροφών
3. Μέτρα εντός των εκτροφών
εξουσιοδοτημένοι κτηνίατροι για συνεχή παρακολούθηση
υποχρεωτική ενημέρωση και εκπαίδευση των κτηνοτρόφων
πιστοποιητικά εμπορευσιμότητας για ζώα και προϊόντα
4. Παρεμβάσεις σε επίπεδο Περιφέρειας
λειτουργία καραντίνας και σταθμών απομόνωσης
άμεση θανάτωση και ταφή με αυστηρούς υγειονομικούς κανόνες
5. Μέτρα στη γαλακτοβιομηχανία
ορισμός υπεύθυνων κτηνιάτρων
συστηματική δήλωση εκτροφών
τήρηση πρωτοκόλλων βιοασφάλειας σε όλη την παραγωγική αλυσίδα
6. Οικονομική ενίσχυση των κτηνοτρόφων
άμεσες αποζημιώσεις με 50% προκαταβολή
οικονομική υποστήριξη για διάστημα 6+6 μηνών
ειδικό επίδομα σε περιοχές όπου απαγορεύεται η βόσκηση
Το μήνυμα της κυβέρνησης
Μετά από μήνες αβεβαιότητας, το υπουργείο στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα: οι πληρωμές “ξεμπλοκάρουν”, οι αποζημιώσεις επιταχύνονται και ο πρωτογενής τομέας αποκτά επιτέλους σταθερότητα. Το 2025 θα είναι χρονιά ομαλοποίησης — και για πολλούς παραγωγούς, ίσως και μια νέα αρχή.
