Σημαντικές αλλαγές στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό από τον Σεπτέμβριο. Νέες ρυθμίσεις για χρέη από 5.000 ευρώ, προστασία πρώτης κατοικίας, μεγαλύτερα κουρέματα και δεύτερη ευκαιρία σε όσους έχασαν παλαιότερες ρυθμίσεις.
Ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο ρύθμισης των οφειλών φέρνει το νέο νομοσχέδιο που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με στόχο να διευρύνει σημαντικά τον αριθμό των πολιτών που μπορούν να αξιοποιήσουν τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό.
Οι νέες παρεμβάσεις αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή από τον Σεπτέμβριο και εκτιμάται ότι θα αλλάξουν τα δεδομένα για εκατοντάδες χιλιάδες οφειλέτες, καθώς δίνουν πρόσβαση σε περισσότερους πολίτες, προσφέρουν αυξημένη προστασία της κύριας κατοικίας και δημιουργούν νέες δυνατότητες για ευνοϊκότερες ρυθμίσεις.
Ανοίγει ο δρόμος για όσους έχουν μικρές οφειλές
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τους πολίτες με σχετικά χαμηλά χρέη προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία. Μέχρι σήμερα, όσοι είχαν βασική οφειλή κάτω από τις 10.000 ευρώ δεν μπορούσαν να ενταχθούν στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό και συνεπώς στερούνταν τις δυνατότητες μακροχρόνιας αποπληρωμής και διαγραφής μέρους των προσαυξήσεων ή των επιβαρύνσεων.
Με το νέο πλαίσιο, η πόρτα ανοίγει και για όσους χρωστούν από 5.000 έως 10.000 ευρώ, γεγονός που αναμένεται να επηρεάσει θετικά έναν τεράστιο αριθμό πολιτών. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, οι δυνητικοί δικαιούχοι μπορεί να φτάσουν ακόμη και το ένα εκατομμύριο οφειλέτες, κυρίως με χρέη προς την ΑΑΔΕ και το ΚΕΑΟ.
Η αλλαγή αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς δίνει τη δυνατότητα σε χιλιάδες επαγγελματίες, εργαζόμενους και συνταξιούχους να αποκτήσουν μία οργανωμένη λύση για τις οφειλές τους.
Προστασία της πρώτης κατοικίας με νέα φιλοσοφία
Το δεύτερο μεγάλο «όπλο» που εισάγει το νομοσχέδιο αφορά την κύρια κατοικία των οφειλετών.
Για πρώτη φορά προβλέπεται η δυνατότητα διαχωρισμού της κύριας κατοικίας από τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία. Μέχρι σήμερα, το σύνολο της ακίνητης περιουσίας εξεταζόταν ενιαία από τον αλγόριθμο του Εξωδικαστικού, χωρίς να υπάρχει η δυνατότητα εξαίρεσης του σπιτιού στο οποίο κατοικεί ο οφειλέτης.
Με τις νέες ρυθμίσεις, όσοι διαθέτουν περισσότερα από ένα ακίνητα θα μπορούν να επιλέγουν ποια περιουσιακά στοιχεία θα αξιοποιηθούν ή θα ρευστοποιηθούν, προκειμένου να διατηρήσουν την κύρια κατοικία τους.
Η συγκεκριμένη αλλαγή αναμένεται να δώσει σημαντική ανάσα σε χιλιάδες οικογένειες που μέχρι σήμερα δίσταζαν να προχωρήσουν σε διαδικασία ρύθμισης λόγω του φόβου απώλειας της πρώτης κατοικίας.
Διπλή πρόταση ρύθμισης μέσω της πλατφόρμας
Η αναβάθμιση του Εξωδικαστικού θα συνοδευτεί και από αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
Από τον Σεπτέμβριο, ο ενδιαφερόμενος δεν θα λαμβάνει μόνο μία πρόταση ρύθμισης, αλλά δύο διαφορετικά σενάρια αποπληρωμής.
Το πρώτο θα βασίζεται στο σύνολο της περιουσιακής του κατάστασης, όπως συμβαίνει σήμερα. Το δεύτερο θα αφορά την περίπτωση όπου ο οφειλέτης επιλέγει να προστατεύσει την κύρια κατοικία του και να διαχειριστεί ξεχωριστά τα υπόλοιπα ακίνητα.
Έτσι, κάθε πολίτης θα μπορεί να συγκρίνει τις δύο επιλογές και να αποφασίζει ποια εξυπηρετεί καλύτερα τις οικονομικές του δυνατότητες.
Μεγαλύτερα «κουρέματα» και χαμηλότερες δόσεις
Η δυνατότητα διαχωρισμού της κύριας κατοικίας δεν προσφέρει μόνο προστασία, αλλά μπορεί να οδηγήσει και σε ευνοϊκότερους όρους ρύθμισης.
Επειδή η περιουσία που λαμβάνεται υπόψη από τον αλγόριθμο μειώνεται, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για μεγαλύτερες μειώσεις οφειλών και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι δόσεις μπορούν να εκτείνονται σε ορίζοντα έως και 420 μηνών, δηλαδή για διάστημα που ξεπερνά τα 35 χρόνια, επιτρέποντας σε νοικοκυριά με περιορισμένα εισοδήματα να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους χωρίς ασφυκτικές οικονομικές πιέσεις.
Παράλληλα, το χαμηλό επιτόκιο των ρυθμίσεων συνεχίζει να αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για τους οφειλέτες που θα ενταχθούν στο σύστημα.
Δεύτερη ευκαιρία για όσους έχασαν τη ρύθμιση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόβλεψη για όσους είχαν ενταχθεί στο παρελθόν στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό αλλά δεν κατάφεραν να τηρήσουν τους όρους της συμφωνίας.
Μέχρι σήμερα, η απώλεια μιας ρύθμισης σήμαινε ουσιαστικά αποκλεισμό από τη διαδικασία για τα ίδια χρέη. Το νέο πλαίσιο όμως δημιουργεί ένα μεταβατικό παράθυρο επανένταξης.
Για διάστημα έξι μηνών, από τον Σεπτέμβριο του 2026 έως τον Μάρτιο του 2027, οι συγκεκριμένοι οφειλέτες θα μπορούν να υποβάλουν νέα αίτηση και να εξετάσουν εκ νέου τις δυνατότητες ρύθμισης που θα προσφέρει το αναβαθμισμένο σύστημα.
Η πρόβλεψη αυτή εκτιμάται ότι μπορεί να δώσει λύση σε χιλιάδες πολίτες που έχασαν τη ρύθμιση λόγω οικονομικών δυσκολιών και σήμερα βρίσκονται ξανά αντιμέτωποι με κατασχέσεις και μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.
Νέα δεδομένα για τη διαχείριση των χρεών
Το υπουργείο εκτιμά ότι οι παρεμβάσεις αυτές θα ενισχύσουν σημαντικά την αποτελεσματικότητα του Εξωδικαστικού Μηχανισμού και θα αυξήσουν τον αριθμό των επιτυχημένων ρυθμίσεων.
Με περισσότερους δικαιούχους, αυξημένη προστασία της κατοικίας και νέες δυνατότητες διαγραφής μέρους των οφειλών, ο Εξωδικαστικός αποκτά έναν πιο ευέλικτο και φιλικό χαρακτήρα για τον πολίτη.
Για χιλιάδες νοικοκυριά και επαγγελματίες που παλεύουν καθημερινά με τα χρέη τους, ο Σεπτέμβριος ενδέχεται να αποτελέσει την αρχή μιας νέας ευκαιρίας οικονομικής επανεκκίνησης.
