Όταν σκεφτόμαστε τη σύνταξη, οι περισσότεροι εστιάζουμε στην ηλικία εξόδου ή στον συνολικό χρόνο εργασίας. Όμως, η πραγματικότητα είναι πιο πολύπλοκη. Μια καλή σύνταξη δεν είναι απλώς θέμα… χρόνου. Είναι αποτέλεσμα σωστού σχεδιασμού, στρατηγικών αποφάσεων και, κυρίως, τριών κρίσιμων παραγόντων που συχνά παραβλέπονται.
Αν θέλετε να φτάσετε στη σύνταξη με αξιοπρεπές μηνιαίο ποσό –και όχι να αναρωτιέστε πώς θα τα βγάλετε πέρα– πρέπει να κάνετε τρία βασικά πράγματα σωστά. Κι αν νομίζετε πως πρόκειται για λεπτομέρειες, κάντε υπομονή. Θα καταλάβετε γιατί μια λάθος κίνηση μπορεί να σας κοστίσει ακόμα και 300 ευρώ το μήνα… για μια ζωή!
1. Μην κάνετε το λάθος της πρόωρης εξόδου
Η ιδέα να φύγετε μερικά χρόνια νωρίτερα από την εργασία σας μπορεί να μοιάζει δελεαστική, ειδικά αν έχετε «κουραστεί» ή αν νιώθετε πως τα έχετε δώσει όλα. Όμως, η επιλογή της πρόωρης σύνταξης έχει μεγάλο τίμημα: η εθνική σύνταξη μειώνεται έως και 30%, με ανώτατη απώλεια που αγγίζει περίπου 130 ευρώ κάθε μήνα.
Σκεφτείτε το αλλιώς: μέσα σε πέντε χρόνια, θα έχετε χάσει πάνω από 7.500 ευρώ, και αυτό χωρίς να υπολογίζουμε την απώλεια από την ανταποδοτική σύνταξη.
2. Ο μισθός σας από το 2002 και μετά… μετράει περισσότερο απ’ όσο νομίζετε
Από το 2002 κι έπειτα, το σύστημα αξιολογεί τις αποδοχές σας για να καθορίσει το ανταποδοτικό μέρος της σύνταξης. Κι αυτό σημαίνει ότι:
-
Αν είχατε περιόδους ανεργίας ή δουλειές με πολύ χαμηλές αποδοχές, θα «τραβήξουν» τον μέσο όρο προς τα κάτω.
-
Αν είχατε αναγνωρίσει πλασματικά έτη σε περιόδους χαμηλών αμοιβών (π.χ. στρατός, σπουδές), η μέση αποδοτικότητα επηρεάζεται αρνητικά.
Αν στόχος σας είναι η μέγιστη δυνατή σύνταξη, τότε χρειάζεται στρατηγική: αξιοποιήστε στο έπακρο τα έτη με υψηλότερες αποδοχές και αποφύγετε επιλογές που θα ρίξουν τον μέσο όρο.
3. Ο «χρυσός» κανόνας: 40 έτη ασφάλισης
Το πιο σημαντικό όριο που πρέπει να στοχεύετε είναι τα 40 πλήρη έτη ασφάλισης. Μπορεί να ακούγεται δύσκολο, αλλά τα οφέλη είναι τεράστια. Με 40 χρόνια στην πλάτη σας, λαμβάνετε πλήρη ανταποδοτική σύνταξη, χωρίς περικοπές, και με τον υψηλότερο συντελεστή αναπλήρωσης.
Κάθε πενταετία που λείπει σημαίνει απώλεια περίπου 13 ποσοστιαίων μονάδων, ή, αλλιώς, έως 260 ευρώ μηνιαίως αν είχατε μέσο μισθό 2.000 ευρώ.
Δηλαδή, χωρίς την εξαγορά ή συμπλήρωση των ετών αυτών, θα υποστείτε μόνιμη μείωση που δύσκολα θα αναπληρώσετε με άλλους τρόπους.
Τι μπορείτε να κάνετε για να μη μετανιώσετε αργότερα:
Εξετάστε σοβαρά την εξαγορά πλασματικών ετών (όπως σπουδές ή στρατός). Μπορεί να κοστίζει σήμερα, αλλά αποσβένεται σύντομα – συνήθως σε 6-7 χρόνια λήψης σύνταξης – και εκπίπτει από το φορολογητέο εισόδημα.
Αποφύγετε τις αναγνωρίσεις περιόδων με χαμηλό εισόδημα, ειδικά εάν έγιναν πριν το 2010, όταν οι αμοιβές ήταν αισθητά χαμηλότερες.
Μην αγνοείτε την επιδότηση ανεργίας ή ασθένειας, αλλά να ξέρετε ότι δεν αυξάνει το ποσοστό αναπλήρωσης. Μετρά για τα ένσημα, αλλά όχι στην ίδια βαρύτητα.
Αν είστε δημόσιος υπάλληλος και έχετε κάνει αίτηση αναγνώρισης πριν τον Μάιο του 2016, τότε κερδίζετε διπλά: το κόστος εξαγοράς είναι μόλις 6,67%, έναντι 20% για τους υπόλοιπους.
Ζητήστε προσομοίωση σύνταξης πριν κάνετε την τελική αίτηση. Είναι ίσως η πιο σημαντική κίνηση για να αποφύγετε δυσάρεστες εκπλήξεις.
Η μεγάλη εικόνα
Η σύνταξη που θα πάρετε είναι αντανάκλαση των αποφάσεών σας σήμερα. Μπορεί να μην έχετε τον απόλυτο έλεγχο σε όλα – π.χ. στις περιόδους ανεργίας – αλλά σε πολλά άλλα έχετε.
Μην αφήνετε την τύχη να αποφασίσει για το εισόδημα της τρίτης ηλικίας. Με σωστό προγραμματισμό, γνώση των «παγίδων» και λίγη διορατικότητα, μπορείτε να εξασφαλίσετε μια σύνταξη που θα σας επιτρέπει να ζείτε – όχι απλώς να επιβιώνετε.
