Ρεκόρ αιτήσεων συνταξιοδότησης καταγράφεται μέσα στο 2026, καθώς χιλιάδες ασφαλισμένοι σπεύδουν να προλάβουν τα ευνοϊκά όρια ηλικίας πριν ανοίξει ξανά η συζήτηση για νέες αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα. Οι παλαιοί ασφαλισμένοι, κυρίως όσοι έχουν ένσημα πριν από το 1993, επιχειρούν να κατοχυρώσουν δικαίωμα εξόδου ακόμη και πριν από τα 62 έτη, φοβούμενοι αυξήσεις στα όρια ηλικίας τα επόμενα χρόνια.
Τα στοιχεία δείχνουν ήδη εκρηκτική αύξηση στις αιτήσεις προς τον ΕΦΚΑ, με περισσότερες από 75.000 αιτήσεις να έχουν υποβληθεί μόνο στο πρώτο τετράμηνο του έτους. Αν συνεχιστεί ο ίδιος ρυθμός, οι νέες συνταξιοδοτήσεις ενδέχεται να ξεπεράσουν φέτος τις 215.000, αριθμός που θα αποτελέσει ιστορικό υψηλό.
Ποιοι μπορούν να βγουν στη σύνταξη πριν από τα 62
Οι διατάξεις που επιτρέπουν συνταξιοδότηση κάτω από τα 62 αφορούν κυρίως ασφαλισμένους του ΙΚΑ, του Δημοσίου, των ΔΕΚΟ και των τραπεζών που είχαν ασφαλιστεί πριν από το 1993. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα όρια ηλικίας παραμένουν χαμηλότερα, ειδικά για μητέρες ανηλίκων και εργαζόμενους με βαρέα ένσημα.
Οι βασικές κατηγορίες που διατηρούν «παράθυρο» εξόδου είναι επτά.
Μητέρες με ανήλικο και 5.500 ένσημα
Ασφαλισμένες που είχαν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο παιδί έως το 2010 ή το 2011 μπορούν ακόμη να αξιοποιήσουν μεταβατικά όρια ηλικίας.
Μητέρες γεννημένες το 1965 που είχαν ανήλικο το 2011 μπορούν μέσα στο 2026 να αποχωρήσουν με μειωμένη σύνταξη στα 58,5 έτη. Αντίστοιχα, όσες γεννήθηκαν το 1966 και είχαν τις ίδιες προϋποθέσεις μπορούν να συνταξιοδοτηθούν λίγο αργότερα, όταν συμπληρώσουν το σχετικό ηλικιακό όριο.
Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις ασφαλισμένων που είχαν ανήλικο ήδη από το 2010 και θεωρείται ότι έχουν κατοχυρώσει ακόμη ευνοϊκότερες προϋποθέσεις, ακόμη και για πλήρη σύνταξη.
Οι ασφαλισμένοι με βαρέα ένσημα
Σημαντικό πλεονέκτημα εξακολουθούν να έχουν όσοι εργάστηκαν σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.
Ανδρες και γυναίκες με 10.500 ημέρες ασφάλισης, από τις οποίες οι 7.500 στα βαρέα, μπορούν να αποχωρήσουν με μειωμένη σύνταξη στα 60 και πλήρη στα 62.
Παράλληλα, εργαζόμενοι με 3.600 βαρέα ένσημα και συνολικά 4.500 ημέρες ασφάλισης έχουν δυνατότητα πλήρους συνταξιοδότησης στο 62ο έτος.
Ειδική κατηγορία αποτελούν οι γυναίκες που συμπλήρωσαν τις απαιτούμενες ημέρες βαρέων μέχρι το 2010, το 2011 ή το 2012, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις μπορούν να συνταξιοδοτηθούν ακόμη και μεταξύ 55 και 57 ετών.
Τι αλλάζει μετά το 2027
Παρότι η κυβέρνηση έχει διαμηνύσει ότι δεν σχεδιάζονται άμεσες αλλαγές στα όρια ηλικίας, η συζήτηση για σύνδεση της συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής προκαλεί μεγάλη ανησυχία στους ασφαλισμένους.
Το ενδεχόμενο αναπροσαρμογής των ηλικιακών ορίων από το 2030 και μετά οδηγεί πολλούς εργαζόμενους στην απόφαση να φύγουν άμεσα, ώστε να αποφύγουν μελλοντικές επιβαρύνσεις ή παράταση του εργασιακού βίου έως τα 67.
Από το 2022 και μετά, το γενικό καθεστώς προβλέπει πλήρη σύνταξη στα 67 ή έξοδο στα 62 μόνο με 40 χρόνια ασφάλισης. Αυτός είναι και ο λόγος που όσοι διατηρούν παλαιά δικαιώματα προσπαθούν να τα αξιοποιήσουν όσο ακόμη ισχύουν.
Το «μπόνους» που αυξάνει τις νέες συντάξεις
Πέρα όμως από τα όρια ηλικίας, σημαντικό ρόλο στις αποφάσεις των ασφαλισμένων παίζει και το ύψος της σύνταξης.
Το 2026 ευνοούνται ιδιαίτερα όσοι αποχωρούν με 36 έως 40 έτη ασφάλισης, καθώς τα ποσοστά αναπλήρωσης αυξάνονται αισθητά μετά τα 35 χρόνια εργασίας. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και ένας επιπλέον χρόνος ασφάλισης μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της μηνιαίας σύνταξης.
Σε αρκετές περιπτώσεις, το επιπλέον ποσό φτάνει ακόμη και τα 70 έως 90 ευρώ τον μήνα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ασφαλισμένος με συντάξιμο μισθό περίπου 2.700 ευρώ. Με 39 έτη ασφάλισης η σύνταξη διαμορφώνεται περίπου στα 1.735 ευρώ μικτά, ενώ με 40 έτη ξεπερνά τα 1.800 ευρώ.
Αντίστοιχα, εργαζόμενος με 35 χρόνια ασφάλισης και μέσο μισθό 1.637 ευρώ μπορεί να αυξήσει τη σύνταξή του κατά περίπου 40 ευρώ τον μήνα εφόσον παραμείνει ακόμη έναν χρόνο στην εργασία.
Γιατί αυξάνονται μαζικά οι αιτήσεις στον ΕΦΚΑ
Τρεις βασικοί λόγοι εξηγούν το κύμα φυγής προς τη σύνταξη.
Ο πρώτος αφορά τον φόβο για νέες αλλαγές στα όρια ηλικίας και στις προϋποθέσεις εξόδου. Παρά τις διαβεβαιώσεις του υπουργείου Εργασίας, οι ασφαλισμένοι θεωρούν πιθανό να υπάρξουν αυστηρότερα μέτρα τα επόμενα χρόνια.
Ο δεύτερος σχετίζεται με τα πλασματικά έτη ασφάλισης. Στο τραπέζι βρίσκεται το σενάριο αλλαγών στον τρόπο υπολογισμού τους, με αποτέλεσμα πολλοί να επιδιώκουν να κατοχυρώσουν τώρα δικαίωμα σύνταξης.
Ο τρίτος λόγος έχει να κάνει με τη δυνατότητα απασχόλησης μετά τη συνταξιοδότηση. Πλέον οι συνταξιούχοι μπορούν να συνεχίσουν να εργάζονται χωρίς περικοπή της σύνταξης, ενώ παράλληλα αποκτούν και προσαύξηση από τα επιπλέον ένσημα.
Πώς διαμορφώνεται πλέον το νέο τοπίο
Το ασφαλιστικό σύστημα εισέρχεται σε μία νέα περίοδο, όπου οι ασφαλισμένοι καλούνται να αποφασίσουν αν τους συμφέρει να αποχωρήσουν άμεσα ή να παραμείνουν στην εργασία για υψηλότερη σύνταξη.
Για χιλιάδες παλαιούς ασφαλισμένους, το 2026 φαίνεται να αποτελεί ίσως την τελευταία μεγάλη ευκαιρία για έξοδο πριν από τα 62, με κατοχυρωμένα δικαιώματα και ευνοϊκότερους όρους.
Την ίδια στιγμή, η αύξηση των αιτήσεων δείχνει ότι η ανασφάλεια γύρω από τις μελλοντικές αλλαγές παραμένει ισχυρή, παρά τις επίσημες διαβεβαιώσεις ότι δεν επίκειται νέα ασφαλιστική μεταρρύθμιση άμεσα.
