Φορολογία: Τι αλλάζει για τους ελεύθερους επαγγελματίες – Έρχονται ελαφρύνσεις, αλλά όχι για όλους!

Μεγάλες ανατροπές στο καθεστώς φορολόγησης των αυτοαπασχολουμένων ετοιμάζει το υπουργείο Οικονομικών, φέρνοντας «ανάσα» σε χιλιάδες φορολογούμενους που μέχρι σήμερα ένιωθαν τον κλοιό των τεκμαρτών εισοδημάτων να τους πνίγει. Οι διορθωτικές παρεμβάσεις που ετοιμάζονται στο σύστημα υπολογισμού τεκμαρτού εισοδήματος δεν αλλάζουν τη βασική φιλοσοφία, αλλά υπόσχονται να διορθώσουν τις πιο κραυγαλέες αδικίες.

Νέοι κανόνες – Νέα λογική

Η συζήτηση έχει ανάψει στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με τον Κυριάκο Πιερρακάκη να δέχεται δεκάδες εισηγήσεις από φορείς και επαγγελματίες. Ο στόχος; Ένα πιο δίκαιο, ευέλικτο και ρεαλιστικό σύστημα, που δεν θα “τιμωρεί” χωρίς λόγο. Οι αλλαγές θα ανακοινωθούν μέσα στο φθινόπωρο, πιθανότατα λίγο μετά τη ΔΕΘ.

Πέντε μεγάλες παρεμβάσεις που ανατρέπουν τα δεδομένα

  1. Τέλος η πολλαπλή φορολόγηση για τον ίδιο επαγγελματία
    Ένα από τα πιο κραυγαλέα προβλήματα του υπάρχοντος καθεστώτος ήταν η επιβολή τεκμαρτού εισοδήματος για κάθε ατομική επιχείρηση που διατηρούσε κάποιος. Έτσι, κάποιος με δύο ή τρεις επιχειρήσεις φορολογούνταν πολλαπλά, ακόμα κι αν ήταν το ίδιο φυσικό πρόσωπο πίσω από όλες. Πλέον, το τεκμαρτό θα προσδιορίζεται με βάση τον φορολογούμενο και όχι τη νομική μορφή ή τον αριθμό των επιχειρήσεων που διαθέτει.

  2. Διεύρυνση των εισοδημάτων που μειώνουν το τεκμαρτό
    Μέχρι τώρα, μόνο εισοδήματα από μισθούς, αγροτικές δραστηριότητες και συντάξεις μπορούσαν να μειώσουν το τεκμαρτό. Αυτό αφήνει εκτός πολλές περιπτώσεις, όπως εισοδήματα από ενοίκια ή τόκους – ακόμα και όταν αυτά φορολογούνται ήδη. Οι νέες ρυθμίσεις αναμένεται να ενσωματώσουν περισσότερες κατηγορίες, καθιστώντας τον υπολογισμό πιο αντιπροσωπευτικό της πραγματικότητας.

  3. Μεγαλύτερη στήριξη στις νέες επιχειρήσεις
    Σήμερα, οι επιχειρήσεις απαλλάσσονται πλήρως από το τεκμαρτό για τα πρώτα τρία χρόνια, ενώ την τέταρτη και πέμπτη χρονιά οι μειώσεις φθίνουν σταδιακά. Ωστόσο, θεωρείται ότι η προστασία αυτή είναι μικρής διάρκειας. Πλέον, εξετάζεται ενίσχυση των εκπτώσεων και μετά το τέταρτο έτος, ώστε να μη «γονατίζουν» επιχειρήσεις που μόλις προσπαθούν να σταθούν στα πόδια τους.

  4. Αλλαγές στο bonus… ποινής για τον «παραγωγικό»
    Με το υπάρχον σύστημα, όσοι επαγγελματίες ξεπερνούν τον μέσο τζίρο του ΚΑΔ τους τιμωρούνται με επιπλέον φόρο (5% επί της υπέρβασης). Ένα μέτρο που στην πράξη λειτουργεί αντικίνητρο για την ανάπτυξη. Οι εισηγήσεις ζητούν την επανεξέταση του μηχανισμού, ώστε οι επιχειρηματίες να μη φοβούνται να έχουν καλύτερες επιδόσεις από τον κλάδο τους.

  5. Μείωση φόρου μέσω νέας φορολογικής κλίμακας
    Πέρα από τις αλλαγές στο τεκμαρτό σύστημα, αναμένεται και ευρύτερη ελάφρυνση μέσω νέας φορολογικής κλίμακας. Συγκεκριμένα, θα καθιερωθεί ένας ενδιάμεσος συντελεστής 15% για εισοδήματα μεταξύ 10.001 και 20.000 ευρώ, κλείνοντας το μεγάλο “άλμα” από το 9% στο 22%. Δεδομένου ότι το τεκμαρτό εισόδημα των περισσότερων εντάσσεται ακριβώς σε αυτό το εύρος, η αλλαγή αυτή θα λειτουργήσει ως επιπλέον ελάφρυνση.

Τέλος τα τεκμήρια; Όχι ακόμα – αλλά έρχεται…

Παρότι οι διορθώσεις κινούνται σε θετική κατεύθυνση, το υπουργείο ξεκαθαρίζει πως ο θεσμός του τεκμαρτού εισοδήματος δεν θα παραμείνει για πάντα. Στόχος είναι να καταργηθεί πλήρως μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, καθώς η ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης θα καταστήσει δυνατή την αναλυτική παρακολούθηση των πραγματικών εσόδων.

⚠️ Προσοχή στην παγίδα: Ο κατώτατος μισθός ανεβάζει τα τεκμήρια

Ένα παράδοξο που εντοπίζεται είναι ότι την ώρα που σχεδιάζονται ελαφρύνσεις, η παράλληλη αύξηση του κατώτατου μισθού οδηγεί αυτόματα σε αύξηση του τεκμαρτού εισοδήματος. Για το 2025, η αύξηση του κατώτατου από τα 830 στα 880 ευρώ σημαίνει άνοδο στη βάση υπολογισμού του τεκμαρτού εισοδήματος από 11.620 στα 12.320 ευρώ ετησίως. Το υπουργείο προσπαθεί να δει πώς αυτό το «ανέβασμα» δεν θα ακυρώσει τα οφέλη από τις υπόλοιπες βελτιώσεις.