Ανατροπές στον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται το εισόδημα των ελεύθερων επαγγελματιών ετοιμάζει η κυβέρνηση, σε μια προσπάθεια να διορθώσει χρόνιες στρεβλώσεις και να αποκαταστήσει αδικίες που έχουν προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων. Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκεται η επίμαχη διάταξη που αφορά την προσαύξηση του φορολογητέου εισοδήματος, όταν τα δηλωμένα έσοδα ξεπερνούν έναν μέσο όρο – έναν μέσο όρο που συχνά δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Η επίμαχη «ποινή» του 5%
Μέχρι σήμερα, η φορολογική διοίκηση εφαρμόζει έναν τεκμαρτό τρόπο υπολογισμού του εισοδήματος για τους επαγγελματίες, ο οποίος προβλέπει προσαύξηση 5% στο φορολογητέο ποσό όταν ο κύκλος εργασιών υπερβαίνει τον μέσο τζίρο του σχετικού ΚΑΔ (Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας). Αυτό έχει οδηγήσει σε περιπτώσεις όπου επιχειρήσεις τιμωρούνται επειδή… πάνε καλά, δηλαδή επειδή δηλώνουν περισσότερα έσοδα από τον υπολογιζόμενο «μέσο όρο».
Για παράδειγμα, αν κάποιος έχει εισπράξεις 35.000 ευρώ σε έναν ΚΑΔ όπου ο μέσος τζίρος είναι 25.000 ευρώ, τότε αυτόματα προστίθενται 500 ευρώ στο εισόδημά του για φορολόγηση. Αυτό γίνεται επειδή η διαφορά των 10.000 ευρώ πολλαπλασιάζεται επί 5%.
Στο τραπέζι ακόμη και η κατάργηση
Οι συζητήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη εντός του οικονομικού επιτελείου δείχνουν πρόθεση ριζικών παρεμβάσεων. Μία από τις βασικές προτάσεις είναι να αφαιρεθεί εντελώς αυτό το ποσοστό προσαύξησης. Ουσιαστικά, η κυβέρνηση μελετά το ενδεχόμενο κατάργησης του μηχανισμού που «τιμωρεί» την υπέρβαση των μέσων εσόδων, κρίνοντας ότι δεν ανταποκρίνεται σε πραγματικές συνθήκες.
Η οριστικοποίηση των μέτρων, ωστόσο, παραμένει σε εκκρεμότητα, καθώς όλα εξαρτώνται από την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, το οποίο καλείται να αποφανθεί επί της συνταγματικότητας του τεκμαρτού προσδιορισμού. Η σχετική απόφαση του ΣτΕ αναμένεται να παίξει καταλυτικό ρόλο στη διαμόρφωση της νέας φορολογικής πολιτικής.
Ενεργοποιήθηκε η πλατφόρμα για ενστάσεις
Μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο, η κυβέρνηση δίνει στους επαγγελματίες τη δυνατότητα να αμφισβητήσουν τον τρόπο υπολογισμού του εισοδήματός τους. Η ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ (Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων) έχει τεθεί ήδη σε λειτουργία, παρέχοντας ένα «παράθυρο» ένστασης για όσους θεωρούν ότι το τεκμαρτό τους εισόδημα είναι άδικο ή υπερβολικό.
Η διαδικασία περιλαμβάνει την υποβολή αίτησης μέσω του εντύπου Ε1, τη συμπλήρωση ενός λεπτομερούς ερωτηματολογίου με στοιχεία για την περιουσιακή και οικογενειακή κατάσταση, καθώς και την παροχή αποδεικτικών εγγράφων. Ο φορολογούμενος θα πρέπει να τεκμηριώσει ότι το δηλωθέν εισόδημα ανταποκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες, και όχι σε κάποιον «γενικό» μέσο όρο.
Η προθεσμία για την υποβολή των αιτήσεων είναι η 15η Σεπτεμβρίου για φυσικά πρόσωπα και η 29η Σεπτεμβρίου για μέλη νομικών προσώπων που τηρούν απλογραφικά βιβλία.
Έλεγχος με προειδοποίηση για… παρελθόν
Όσοι υποβάλουν αίτηση αμφισβήτησης θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η ΑΑΔΕ ενδέχεται να διενεργήσει πιο εκτεταμένους ελέγχους – ακόμα και για προηγούμενα έτη – εφόσον αυτό κριθεί σκόπιμο. Ουσιαστικά, η ενέργεια αυτή μπορεί να ανοίξει ένα παράθυρο φορολογικού ελέγχου στο παρελθόν, κάτι που προκαλεί εύλογη ανησυχία στους επαγγελματίες.
Ωστόσο, σύμφωνα με κύκλους του υπουργείου Οικονομικών, η πρόθεση δεν είναι η τιμωρία, αλλά η δημιουργία ενός πιο δίκαιου, λογικού και διαφανούς φορολογικού συστήματος που δεν βασίζεται σε ασαφή στατιστικά.
Ποιο είναι το διακύβευμα
Η συζήτηση γύρω από τον τεκμαρτό προσδιορισμό δεν είναι νέα, αλλά η παρούσα συγκυρία – με αυξημένες φορολογικές πιέσεις, πληθωρισμό και αναδιάταξη της αγοράς – την έχει φέρει ξανά στην επικαιρότητα με έντονη δυναμική. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, η κατάργηση της προσαύξησης σημαίνει ουσιαστική ελάφρυνση, ειδικά σε ένα περιβάλλον όπου η διαφάνεια και η ορθή καταγραφή των εσόδων αποτελεί στρατηγική επιλογή.
Από την άλλη, το κράτος καλείται να βρει τη χρυσή τομή: να προστατεύσει τα δημόσια έσοδα χωρίς να αδικεί συνεπείς επαγγελματίες, και να ενισχύσει τη φορολογική δικαιοσύνη σε μια κατηγορία που για χρόνια αντιμετωπίζεται με καχυποψία.
Τι να περιμένουμε στη συνέχεια
Το επόμενο κρίσιμο ορόσημο είναι η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Αν το ανώτατο δικαστήριο κρίνει ότι ο τεκμαρτός υπολογισμός είναι αντίθετος στο Σύνταγμα ή οδηγεί σε άνιση μεταχείριση, η κυβέρνηση θα πρέπει άμεσα να θεσπίσει νέο μοντέλο. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει όχι μόνο την κατάργηση της προσαύξησης, αλλά και μια συνολικότερη αναδιάρθρωση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζονται τα εισοδήματα των επαγγελματιών.
Το βέβαιο είναι ότι βρισκόμαστε μπροστά σε σημαντικές αλλαγές. Και το ερώτημα δεν είναι πια αν θα αλλάξει το σύστημα, αλλά πότε και πώς.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
