Με την αντιπυρική περίοδο να έχει ήδη ξεκινήσει, οι αρχές περνούν σε αυστηρή εφαρμογή των μέτρων για τα ακαθάριστα οικόπεδα, ενεργοποιώντας νέο πλαίσιο ελέγχων, προστίμων και ποινικών κυρώσεων που αφορά χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων σε όλη τη χώρα.
Το μήνυμα της Πολιτείας είναι σαφές: η πρόληψη των πυρκαγιών αποτελεί πλέον απόλυτη προτεραιότητα και η αμέλεια στον καθαρισμό οικοπέδων μπορεί να οδηγήσει όχι μόνο σε βαριά οικονομικά βάρη, αλλά ακόμη και σε ποινές φυλάκισης.
Η νέα νομοθεσία, που συνοδεύεται από εφαρμοστική ΚΥΑ, αλλάζει σημαντικά το τοπίο και καθορίζει συγκεκριμένες υποχρεώσεις για ιδιοκτήτες, επικαρπωτές, ενοικιαστές και χρήστες ακινήτων, με στόχο τη μείωση του κινδύνου εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών μέσα και γύρω από κατοικημένες περιοχές.
Πρόστιμα έως 2.000 ευρώ για ακαθάριστα οικόπεδα
Σύμφωνα με το νέο καθεστώς, το διοικητικό πρόστιμο για μη καθαρισμό οικοπέδου ορίζεται πλέον στο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ποσό που είναι αυξημένο σε σχέση με το προηγούμενο πλαίσιο.
Το ελάχιστο πρόστιμο διαμορφώνεται στα 200 ευρώ, ενώ σε μεγάλες εκτάσεις μπορεί να φτάσει ακόμη και τις 2.000 ευρώ.
Παράλληλα, εάν ο δήμος αναγκαστεί να παρέμβει και να προχωρήσει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό του οικοπέδου, ο ιδιοκτήτης θα επιβαρυνθεί και με το συνολικό κόστος των εργασιών αποψίλωσης και απομάκρυνσης των υπολειμμάτων.
Το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας επισημαίνει ότι οι φετινοί έλεγχοι θα είναι εντατικοί, ειδικά σε περιοχές υψηλού κινδύνου, καθώς η πρόληψη θεωρείται κρίσιμο εργαλείο απέναντι στις ακραίες συνθήκες του καλοκαιριού.
Φυλάκιση και πρόστιμο 5.000 ευρώ για ψευδή δήλωση
Ακόμη πιο αυστηρές είναι οι προβλέψεις για όσους επιχειρήσουν να δηλώσουν ψευδώς ότι καθάρισαν το οικόπεδό τους.
Σε αυτή την περίπτωση προβλέπεται:
- χρηματική ποινή 5.000 ευρώ,
- φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών.
Οι αρχές ξεκαθαρίζουν ότι οι δηλώσεις θα διασταυρώνονται με επιτόπιους ελέγχους, προκειμένου να αποφεύγονται φαινόμενα εικονικής συμμόρφωσης.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το νέο σύστημα στοχεύει κυρίως στην ενίσχυση της πρόληψης και όχι στην τιμωρία των πολιτών, ωστόσο ξεκαθαρίζει πως η αδιαφορία απέναντι στον κίνδυνο πυρκαγιάς δεν θα γίνεται πλέον ανεκτή.
Ποια οικόπεδα πρέπει υποχρεωτικά να καθαριστούν
Η υποχρέωση καθαρισμού αφορά:
- οικόπεδα εντός σχεδίου πόλης,
- ακίνητα μέσα σε οικισμούς,
- εκτάσεις έως 100 μέτρα από τα όρια οικισμών,
- εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα,
- ακίνητα που δεν εμπίπτουν στη δασική νομοθεσία.
Από την υποχρέωση εξαιρούνται οι περιποιημένοι και συντηρημένοι κήποι κατοικιών και πολυκατοικιών.
Οι υπόχρεοι καλούνται να διατηρούν τα οικόπεδα καθαρά σε όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου και όχι μόνο κατά την αρχική ημερομηνία ελέγχου.
Τι περιλαμβάνει ο καθαρισμός
Ο υποχρεωτικός καθαρισμός δεν αφορά μόνο την κοπή χόρτων. Οι εργασίες περιλαμβάνουν:
- απομάκρυνση ξερών χόρτων και ζιζανίων,
- καθαρισμό από κλαδιά και φύλλα,
- αποψίλωση πυκνής βλάστησης,
- απομάκρυνση εύφλεκτων αντικειμένων και απορριμμάτων,
- διαρκή συντήρηση του οικοπέδου καθ’ όλη τη θερινή περίοδο.
Στόχος είναι να δημιουργηθούν ασφαλείς ζώνες γύρω από κατοικίες και οικισμούς, περιορίζοντας την ταχύτητα εξάπλωσης πιθανής φωτιάς.
Προθεσμία έως τις 15 Ιουνίου
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την παράταση της προθεσμίας καθαρισμού και υποβολής δήλωσης.
Οι πολίτες έχουν πλέον περιθώριο από την 1η Απριλίου έως και τις 15 Ιουνίου για να:
- ολοκληρώσουν τον καθαρισμό,
- υποβάλουν τη σχετική δήλωση στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα.
Η συγκεκριμένη αλλαγή προωθήθηκε μετά από παρεμβάσεις της ΠΟΜΙΔΑ, η οποία ζήτησε περισσότερο χρόνο για την ολοκλήρωση των εργασιών, ειδικά σε μεγάλες ιδιοκτησίες ή περιοχές με αυξημένη βλάστηση.
Εφόσον δεν υποβληθεί δήλωση εντός προθεσμίας, θεωρείται ότι ο ιδιοκτήτης αποδέχεται τον αυτεπάγγελτο καθαρισμό από τον δήμο.
Μειωμένα πρόστιμα για όσους ξέχασαν τη δήλωση
Το νέο πλαίσιο διαφοροποιεί πλέον τις περιπτώσεις μη υποβολής δήλωσης.
Έτσι προβλέπονται:
- πρόστιμο 500 ευρώ αν δεν έγινε καθαρισμός,
- πρόστιμο 100 ευρώ αν το οικόπεδο καθαρίστηκε αλλά δεν δηλώθηκε στην πλατφόρμα.
Πρόκειται για αισθητά χαμηλότερες κυρώσεις σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, όπου το πρόστιμο έφτανε οριζόντια τα 1.000 ευρώ.
Ποιοι θεωρούνται υπόχρεοι
Υπεύθυνοι για τον καθαρισμό θεωρούνται:
- οι ιδιοκτήτες,
- οι επικαρπωτές,
- οι ενοικιαστές,
- οι χρήστες ακινήτων,
- φορείς του Δημοσίου για τα ακίνητα που διαχειρίζονται.
Η ευθύνη μεταφέρεται ουσιαστικά σε όποιον έχει τη χρήση ή τη διαχείριση του χώρου.
Δήλωση και μέσω ΚΕΠ για ηλικιωμένους και ΑμεΑ
Για όσους δυσκολεύονται να χρησιμοποιήσουν την ηλεκτρονική πλατφόρμα, δίνεται δυνατότητα φυσικής υποβολής της δήλωσης μέσω ΚΕΠ ή Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.
Η πρόβλεψη αφορά:
- πολίτες άνω των 67 ετών,
- άτομα με αναπηρία,
- περιπτώσεις τεχνικής δυσλειτουργίας της πλατφόρμας,
- περιπτώσεις ανωτέρας βίας ή φυσικών καταστροφών.
Ρόλος των δήμων και απομάκρυνση υπολειμμάτων
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης αυξημένες υποχρεώσεις για τους δήμους, οι οποίοι θα πρέπει να ορίζουν ειδικούς χώρους συγκέντρωσης των υπολειμμάτων καθαρισμού.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να λυθεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των προηγούμενων ετών, καθώς πολλοί πολίτες δεν γνώριζαν πού να μεταφέρουν τα κομμένα χόρτα και τα κλαδιά μετά τον καθαρισμό.
Η Πολιτεία εκτιμά ότι το νέο μοντέλο θα ενισχύσει την πρόληψη και θα μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο μεγάλων πυρκαγιών μέσα στο καλοκαίρι του 2026.
