Η αντίστροφη μέτρηση για χιλιάδες ιδιοκτήτες οικοπέδων έχει ξεκινήσει, καθώς το νέο πλαίσιο πυροπροστασίας που εφαρμόζεται φέτος φέρνει αυστηρότερους ελέγχους, αυξημένες υποχρεώσεις και σημαντικά υψηλότερα πρόστιμα για όσους αμελήσουν τον καθαρισμό των ακινήτων τους.
Με την αντιπυρική περίοδο να βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και τις αρμόδιες αρχές να εντείνουν τα μέτρα πρόληψης, η Πολιτεία ενεργοποιεί ένα νέο σύστημα ελέγχου που στοχεύει στη μείωση του κινδύνου εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα ακαθάριστα οικόπεδα και οι ακάλυπτοι χώροι, οι οποίοι θεωρούνται από τους βασικότερους παράγοντες που συμβάλλουν στην ταχεία εξάπλωση μιας φωτιάς.
Το σημαντικότερο στοιχείο της νέας νομοθεσίας είναι η αύξηση των οικονομικών κυρώσεων για όσους δεν συμμορφωθούν με τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις. Το πρόστιμο για μη καθαρισμό οικοπέδου καθορίζεται πλέον στο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο επιφάνειας, ποσό που είναι διπλάσιο σε σχέση με ό,τι ίσχυε μέχρι σήμερα.
Αυτό σημαίνει ότι για ένα οικόπεδο επιφάνειας 500 τετραγωνικών μέτρων το πρόστιμο μπορεί να ανέλθει στα 500 ευρώ, ενώ προβλέπεται κατώτατο όριο 200 ευρώ και ανώτατο όριο 2.000 ευρώ, ανεξάρτητα από το μέγεθος της ιδιοκτησίας.
Οι ιδιοκτήτες που θα διαπιστώσουν εκ των υστέρων την παράβαση έχουν περιορισμένα περιθώρια μείωσης της επιβάρυνσης. Συγκεκριμένα, εφόσον προχωρήσουν στον απαιτούμενο καθαρισμό κατά τη διαδικασία εξέτασης ένστασης, το επιβληθέν πρόστιμο μπορεί να μειωθεί κατά 50%.
Ποιοι είναι υπόχρεοι
Οι νέες διατάξεις δεν αφορούν μόνο τους ιδιοκτήτες. Υποχρέωση καθαρισμού έχουν επίσης οι νομείς, οι επικαρπωτές αλλά και οι μισθωτές ακινήτων, οι οποίοι οφείλουν να διασφαλίζουν ότι οι χώροι παραμένουν καθαροί και ασφαλείς καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.
Η προθεσμία για την ολοκλήρωση του καθαρισμού έχει οριστεί έως τις 15 Ιουνίου κάθε έτους, ενώ η υποχρέωση συντήρησης των χώρων παραμένει ενεργή μέχρι και τις 31 Οκτωβρίου.
Οι ρυθμίσεις αφορούν κυρίως οικόπεδα και ακίνητα που βρίσκονται εντός σχεδίου πόλης, εντός οικισμών, αλλά και εκτάσεις με κτίσματα που βρίσκονται σε απόσταση έως 100 μέτρων από τα όρια οικισμών, εφόσον δεν υπάγονται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας.
Υποχρεωτική δήλωση στην πλατφόρμα
Η ολοκλήρωση του καθαρισμού δεν αρκεί από μόνη της. Οι πολίτες υποχρεούνται να δηλώνουν ηλεκτρονικά ότι πραγματοποίησαν τις απαιτούμενες εργασίες μέσω της ειδικής πλατφόρμας του Δημοσίου.
Η δήλωση υποβάλλεται στην πλατφόρμα akatharista.apps.gov.gr και αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας συμμόρφωσης.
Για όσους δεν έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν ηλεκτρονικές υπηρεσίες, προβλέπεται η εξυπηρέτηση μέσω των ΚΕΠ ή των κατά τόπους Πυροσβεστικών Υπηρεσιών.
Τι πρέπει να περιλαμβάνει ο καθαρισμός
Ο καθαρισμός δεν περιορίζεται στην κοπή των χόρτων. Αντίθετα, περιλαμβάνει μια σειρά από εργασίες που συμβάλλουν ουσιαστικά στη μείωση της καύσιμης ύλης και στον περιορισμό του κινδύνου πυρκαγιάς.
Μεταξύ άλλων απαιτούνται η απομάκρυνση ξερών χόρτων, κλαδιών και φυτικών υπολειμμάτων, το κλάδεμα δέντρων, η αραίωση θάμνων, η αποκομιδή εύφλεκτων υλικών, καθώς και η μεταφορά όλων των προϊόντων καθαρισμού από τον χώρο.
Παράλληλα, οι ιδιοκτήτες οφείλουν να διατηρούν το οικόπεδο σε ασφαλή κατάσταση καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου υψηλού κινδύνου και όχι μόνο κατά τον αρχικό καθαρισμό.
Αυστηροί έλεγχοι από Δήμους και Πυροσβεστική
Το νέο θεσμικό πλαίσιο ενισχύει σημαντικά τις αρμοδιότητες των Δήμων, οι οποίοι αποκτούν πλέον πρόσβαση σε σύγχρονα εργαλεία ελέγχου μέσω του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας.
Την ίδια στιγμή, το Πυροσβεστικό Σώμα θα πραγματοποιεί στοχευμένους ελέγχους, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις καταγγελιών από πολίτες ή αναφορών για επικίνδυνες ιδιοκτησίες.
Οι κυρώσεις γίνονται ακόμη πιο αυστηρές όταν διαπιστώνεται παράλειψη υποβολής δήλωσης. Εάν δεν έχει πραγματοποιηθεί ούτε καθαρισμός ούτε δήλωση, επιβάλλεται πρόστιμο 500 ευρώ. Αν ο καθαρισμός έχει γίνει αλλά δεν έχει υποβληθεί η σχετική δήλωση, το πρόστιμο περιορίζεται στα 100 ευρώ.
Σε περίπτωση που ο ιδιοκτήτης δεν συμμορφωθεί, ο Δήμος μπορεί να προχωρήσει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό του οικοπέδου, χρεώνοντας στον υπόχρεο το συνολικό κόστος των εργασιών.
Ποινικές ευθύνες για ψευδείς δηλώσεις
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην αξιοπιστία των στοιχείων που υποβάλλονται. Όσοι δηλώνουν ψευδώς ότι έχουν πραγματοποιήσει καθαρισμό ενώ αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, κινδυνεύουν με ποινικές κυρώσεις.
Στις περιπτώσεις αυτές προβλέπεται ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι μηνών και χρηματικό πρόστιμο ύψους 5.000 ευρώ.
Το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας επισημαίνει ότι οι νέες ρυθμίσεις αποσκοπούν στην καλύτερη θωράκιση των οικισμών και των περιουσιών απέναντι στον αυξανόμενο κίνδυνο πυρκαγιών που καταγράφεται κάθε καλοκαίρι.
Με τις υψηλές θερμοκρασίες και τις ακραίες καιρικές συνθήκες να αποτελούν πλέον μόνιμη απειλή, η πρόληψη θεωρείται το σημαντικότερο όπλο για την προστασία ανθρώπινων ζωών, περιουσιών και φυσικού περιβάλλοντος.
