Η συζήτηση για νέα κρατική παρέμβαση στην αγορά καυσίμων επιστρέφει δυναμικά. Με τις διεθνείς αγορές ενέργειας να κινούνται νευρικά και τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου να παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναφοράς του γνωστού Fuel Pass.
Το μέτρο, που είχε εφαρμοστεί το 2022 ως απάντηση στο κύμα ανατιμήσεων, φαίνεται πως παραμένει διαθέσιμο ως «εργαλείο άμεσης παρέμβασης» σε περίπτωση νέας ενεργειακής αναταραχής. Προς το παρόν δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση. Ωστόσο, οι συνθήκες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην επανενεργοποίησή του έχουν ήδη τεθεί στο τραπέζι.
Τι θα πυροδοτήσει την επιστροφή του μέτρου
Καθοριστικός παράγοντας θεωρείται η πορεία του αργού πετρελαίου τύπου Brent crude oil. Αν η διεθνής τιμή ξεπεράσει το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων ανά βαρέλι και –κυρίως– παραμείνει σε αυτά τα επίπεδα για διάστημα τουλάχιστον ενός μήνα, τότε αυξάνονται σημαντικά οι πιθανότητες ενεργοποίησης νέας επιδότησης.
Η λογική είναι απλή: βραχυπρόθεσμες αυξήσεις δεν δικαιολογούν άμεση δημοσιονομική παρέμβαση. Αντίθετα, μια παρατεταμένη περίοδος υψηλών τιμών μετακυλίεται αναπόφευκτα στην αντλία, επιβαρύνοντας νοικοκυριά και επαγγελματίες. Σε αυτό το σενάριο, η κρατική στήριξη θα επιχειρήσει να απορροφήσει μέρος των κραδασμών.
Ποιοι θα θεωρηθούν δικαιούχοι
Αν το σχέδιο προχωρήσει, αναμένεται να κινηθεί στα πρότυπα της προηγούμενης εφαρμογής, με συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.
Οι βασικές προϋποθέσεις εκτιμάται ότι θα περιλαμβάνουν:
-
Φορολογική κατοικία στην Ελλάδα.
-
Οικογενειακό εισόδημα έως ένα ανώτατο όριο (ενδεικτικά γύρω στις 30.000 ευρώ, όπως είχε ισχύσει στο παρελθόν).
-
Δήλωση οχήματος σε κυκλοφορία (Ι.Χ. επιβατικό ή μοτοσυκλέτα).
-
Υποχρεωτικά ενεργή ασφάλιση του οχήματος.
Στόχος είναι η ενίσχυση να κατευθυνθεί σε φυσικά πρόσωπα και ελεύθερους επαγγελματίες που επηρεάζονται άμεσα από το αυξημένο κόστος μετακίνησης, χωρίς να λάβει οριζόντιο χαρακτήρα.
Πώς θα καταβάλλονται τα χρήματα
Το πιθανότερο σενάριο προβλέπει δύο εναλλακτικούς τρόπους καταβολής:
-
Ψηφιακή κάρτα (wallet) στο κινητό τηλέφωνο, η οποία θα χρησιμοποιείται αποκλειστικά για αγορές καυσίμων κίνησης σε πρατήρια.
-
Κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό, επιλογή που ενδέχεται να συνοδεύεται από ελαφρώς χαμηλότερο ποσό επιδότησης, όπως είχε συμβεί και προηγουμένως.
Η ενίσχυση θα αφορά αποκλειστικά βενζίνη και πετρέλαιο κίνησης, αποκλείοντας άλλες μορφές καυσίμων ή ενεργειακών προϊόντων.
Η επιλογή της ψηφιακής κάρτας θεωρείται δημοσιονομικά πιο «στοχευμένη», καθώς διασφαλίζει ότι τα χρήματα διοχετεύονται αποκλειστικά στην κατανάλωση καυσίμων.
Πόσα χρήματα εξετάζεται να δοθούν
Με βάση το προηγούμενο μοντέλο, τα ποσά που συζητούνται κινούνται ενδεικτικά μεταξύ 30 και 60 ευρώ για περίοδο τριών μηνών. Το τελικό ύψος θα εξαρτηθεί από τρεις κρίσιμους παράγοντες:
-
Το επίπεδο στο οποίο θα διαμορφωθεί η διεθνής τιμή πετρελαίου.
-
Τη διάρκεια της ακρίβειας στις αγορές ενέργειας.
-
Τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο.
Παράλληλα, δεν αποκλείεται αυξημένη επιδότηση για κατοίκους νησιωτικών ή απομακρυσμένων περιοχών, όπου το μεταφορικό κόστος και οι τελικές τιμές στην αντλία είναι παραδοσιακά υψηλότερες.
Πόσο θα διαρκέσει
Η πιθανή διάρκεια εφαρμογής εκτιμάται σε δύο έως τρεις μήνες, με πρόβλεψη επέκτασης αν οι συνθήκες το επιβάλλουν. Το μέτρο, εφόσον ενεργοποιηθεί, θα έχει χαρακτήρα προσωρινής παρέμβασης και όχι μόνιμης πολιτικής στήριξης.
Η φιλοσοφία του σχεδίου βασίζεται στην ιδέα της «γέφυρας»: να καλύψει δηλαδή ένα διάστημα έντονης αστάθειας έως ότου αποκλιμακωθούν οι τιμές στις διεθνείς αγορές.
Το δημοσιονομικό στοίχημα
Κάθε απόφαση για επιδότηση καυσίμων συνδέεται άμεσα με τις αντοχές του κρατικού προϋπολογισμού. Σε περιβάλλον αυξημένων επιτοκίων και πιέσεων για δημοσιονομική πειθαρχία, η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει μεταξύ κοινωνικής στήριξης και δημοσιονομικής σταθερότητας.
Η ενεργοποίηση του Fuel Pass δεν αποτελεί προεξοφλημένη επιλογή. Αντίθετα, παρουσιάζεται ως εφεδρικό σενάριο που θα υλοποιηθεί μόνο εφόσον οι διεθνείς εξελίξεις το καταστήσουν αναγκαίο.
Τι σημαίνει αυτό για τους οδηγούς
Για τους καταναλωτές, το βασικό ερώτημα παραμένει ένα: θα υπάρξει έγκαιρη παρέμβαση πριν οι αυξήσεις παγιωθούν στις τιμές λιανικής;
Η απάντηση θα δοθεί από τις αγορές ενέργειας. Αν η τιμή του πετρελαίου κινηθεί σταθερά πάνω από το κρίσιμο όριο και μετατραπεί σε διατηρήσιμη τάση, τότε το Fuel Pass ενδέχεται να επιστρέψει ως προσωρινό «μαξιλάρι» απέναντι στην ακρίβεια.
Μέχρι τότε, το μέτρο παραμένει σε ετοιμότητα — ένα σενάριο που μπορεί να ενεργοποιηθεί άμεσα, εφόσον το απαιτήσουν οι συνθήκες.
