Σε μια νέα εποχή απόλυτου ψηφιακού ελέγχου περνά η φορολογική διοίκηση το 2026, καθώς η ΑΑΔΕ ενεργοποιεί ένα γιγαντιαίο σύστημα ηλεκτρονικών διασταυρώσεων που θα «χαρτογραφεί» σε πραγματικό χρόνο την οικονομική δραστηριότητα πολιτών και επιχειρήσεων. Καταθέσεις, κινήσεις POS, ακίνητα, εισοδήματα από Airbnb, τραπεζικοί λογαριασμοί στο εξωτερικό αλλά ακόμη και πληροφορίες από social media και τον παγκόσμιο ιστό θα συνδέονται πλέον σε έναν ενιαίο ψηφιακό φάκελο για κάθε ΑΦΜ.
Το νέο επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ για το 2026 προβλέπει μαζικούς ελέγχους με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, big data και προηγμένων συστημάτων ανάλυσης κινδύνου, με στόχο να εντοπίζονται αδήλωτα εισοδήματα και ύποπτες αποκλίσεις πριν ακόμη ξεκινήσει ο παραδοσιακός φορολογικός έλεγχος.
Η εφορία αλλάζει πλέον μοντέλο λειτουργίας και περνά σε καθεστώς real time παρακολούθησης, όπου όλες οι διαθέσιμες πληροφορίες θα διασταυρώνονται αυτόματα γύρω από το οικονομικό προφίλ κάθε φορολογούμενου.
Ο πλήρης ηλεκτρονικός φάκελος για κάθε ΑΦΜ
Στην πράξη, η ΑΑΔΕ θα δημιουργεί ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό προφίλ για κάθε πολίτη και επιχείρηση. Το νέο σύστημα θα συνδέει δεδομένα από:
- τραπεζικές κινήσεις και καταθέσεις
- POS και ταμειακές μηχανές
- δηλώσεις ΦΠΑ και myDATA
- αγοραπωλησίες και μεταβιβάσεις ακινήτων
- βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb
- ηλεκτρονικές πληρωμές και e-commerce
- τελωνειακά δεδομένα
- πληροφορίες από ιστοσελίδες και social media
Με αυτόν τον τρόπο, η φορολογική διοίκηση θα μπορεί να εντοπίζει περιπτώσεις όπου η πραγματική οικονομική εικόνα ενός φορολογούμενου δεν συμβαδίζει με τα ποσά που εμφανίζονται στις δηλώσεις εισοδήματος.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις περιπτώσεις φορολογουμένων που εμφανίζουν χαμηλά δηλωμένα εισοδήματα αλλά ταυτόχρονα πραγματοποιούν υψηλές τραπεζικές κινήσεις, διαθέτουν σημαντική ακίνητη περιουσία ή εμφανίζουν έντονη καταναλωτική δραστηριότητα.
Στο στόχαστρο καταθέσεις και περιουσίες στο εξωτερικό
Μεγάλο βάρος πέφτει πλέον και στον εντοπισμό αδήλωτων κεφαλαίων εκτός Ελλάδας. Η ΑΑΔΕ θα αξιοποιεί την αυτόματη ανταλλαγή χρηματοοικονομικών πληροφοριών με περισσότερες από 90 χώρες, αποκτώντας πρόσβαση σε στοιχεία για:
- τραπεζικούς λογαριασμούς
- επενδυτικά προϊόντα
- συμμετοχές σε εταιρείες
- ακίνητα και λοιπά περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό
Ουσιαστικά, οι ελληνικές φορολογικές αρχές θα έχουν πλέον τη δυνατότητα να διασταυρώνουν εάν τα εισοδήματα και οι καταθέσεις που εμφανίζονται εκτός Ελλάδας δικαιολογούνται από τα φορολογικά δεδομένα που έχουν δηλωθεί στην Ελλάδα.
Η νέα αυτή στρατηγική θεωρείται κομβική για την αντιμετώπιση της μεγάλης φοροδιαφυγής και της απόκρυψης κεφαλαίων μέσω ξένων τραπεζών ή επενδυτικών σχημάτων.
Έρχεται το σύστημα PARE: Η εφορία θα αξιολογεί τη συμπεριφορά κάθε πολίτη
Παράλληλα, ενεργοποιείται πλήρως και το νέο σύστημα PARE (Payment Capacity – Attitude – Recency – Event), το οποίο θα δημιουργεί ένα αναλυτικό προφίλ φορολογικής συμπεριφοράς για κάθε ΑΦΜ.
Το σύστημα θα αναλύει:
- την ικανότητα αποπληρωμής οφειλών
- τα δηλωμένα εισοδήματα
- τις τραπεζικές κινήσεις
- την περιουσιακή κατάσταση
- τη συνέπεια στις φορολογικές υποχρεώσεις
- οικονομικά γεγονότα που επηρεάζουν τη δυνατότητα πληρωμών
Με απλά λόγια, η ΑΑΔΕ θα προσπαθεί να αξιολογεί όχι μόνο τι δηλώνει ένας φορολογούμενος, αλλά και κατά πόσο ο τρόπος ζωής και η συνολική οικονομική του εικόνα «ταιριάζουν» με τα φορολογικά στοιχεία που εμφανίζει.
Οι ΔΕΟΣ και οι έλεγχοι με big data
Κομβικό ρόλο στο νέο μοντέλο ελέγχων αναλαμβάνουν οι ΔΕΟΣ — οι Δυνάμεις Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών — που θα πραγματοποιήσουν δεκάδες χιλιάδες στοχευμένους ελέγχους αξιοποιώντας επιχειρησιακή νοημοσύνη και big data.
Οι έλεγχοι θα εστιάσουν κυρίως σε:
- κυκλώματα φοροδιαφυγής
- απάτες ΦΠΑ
- λαθρεμπόριο
- αδήλωτη οικονομική δραστηριότητα
- ύποπτες ενδοκοινοτικές συναλλαγές
- ηλεκτρονικό εμπόριο υψηλού ρίσκου
Την ίδια στιγμή, η online διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών περνά σε νέα φάση. Με νέο λογισμικό παρακολούθησης, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να εντοπίζει σχεδόν σε πραγματικό χρόνο ασυνήθιστες μεταβολές τζίρου, ύποπτες αποκλίσεις και πιθανές περιπτώσεις απόκρυψης εσόδων.
Airbnb, ακίνητα και ηλεκτρονικές συναλλαγές στο μικροσκόπιο
Στο επίκεντρο των νέων ηλεκτρονικών διασταυρώσεων βρίσκονται επίσης:
- αδήλωτα εισοδήματα από Airbnb και βραχυχρόνιες μισθώσεις
- μη δηλωμένες αγοραπωλησίες ακινήτων
- ύποπτες τραπεζικές καταθέσεις
- επιχειρήσεις με μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ αλλά υψηλή δραστηριότητα
- περιπτώσεις αμφισβήτησης τεκμαρτού εισοδήματος
- συναλλαγές μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου
Παράλληλα ενεργοποιείται και το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το οποίο θα συγκεντρώνει όλα τα στοιχεία για ιδιοκτησίες, μισθώσεις, μεταβολές περιουσίας και χρήσεις ακινήτων, δημιουργώντας ουσιαστικά πλήρη ηλεκτρονική εικόνα της ακίνητης περιουσίας κάθε φορολογούμενου.
Οι αριθμοί που δείχνουν το μέγεθος της επιχείρησης
Το σχέδιο της ΑΑΔΕ για το 2026 προβλέπει συνολικά:
- 26.000 φορολογικούς ελέγχους
- 25.400 επιτόπιους ελέγχους πρόληψης
- 75.000 τελωνειακούς ελέγχους δίωξης
- 11.000 ελέγχους μέσω συστημάτων X-Ray
- 11.060 ελέγχους με drones και σκύλους ανιχνευτές
- 3.468 ειδικούς ελέγχους μέσω POS και myDATA
- 6.350 στοχευμένους ελέγχους βάσει ανάλυσης κινδύνου
Η φορολογική διοίκηση έχει θέσει για το 2026 στόχο συνολικών εισπράξεων ύψους 75,45 δισ. ευρώ, με περισσότερα από 29 δισ. ευρώ να προέρχονται μόνο από τον ΦΠΑ.
Παράλληλα, μέσω των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων και των νέων ψηφιακών εργαλείων, επιδιώκεται η βεβαίωση επιπλέον 1,5 δισ. ευρώ από φορολογικές παραβάσεις και αποκρυβείσα ύλη.
