Σαρωτικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο δηλώνονται, ελέγχονται και διασταυρώνονται τα ακίνητα φέρνει η ενεργοποίηση του νέου Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) από την ΑΑΔΕ, με την αντίστροφη μέτρηση να έχει ήδη ξεκινήσει για εκατομμύρια ιδιοκτήτες σε όλη τη χώρα.
Το νέο ψηφιακό σύστημα, που αναμένεται να τεθεί σε παραγωγική λειτουργία μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιουνίου, αλλάζει πλήρως το τοπίο στην ακίνητη περιουσία, καθώς για πρώτη φορά θα δημιουργηθεί μια ενιαία ηλεκτρονική εικόνα για κάθε ακίνητο στην Ελλάδα.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται κομβικής σημασίας για τη φορολογική διοίκηση, καθώς η Εφορία θα αποκτήσει τη δυνατότητα να πραγματοποιεί άμεσες διασταυρώσεις στοιχείων, να εντοπίζει αποκλίσεις σε τετραγωνικά, χρήσεις ακινήτων, ενοίκια και δηλώσεις ιδιοκτησίας, αλλά και να παρακολουθεί κάθε μεταβολή σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.
Υποχρεωτικός έλεγχος για όλους τους ιδιοκτήτες
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, περισσότεροι από 7 εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων θα κληθούν να μπουν στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του ΜΙΔΑ και να επιβεβαιώσουν ή να διορθώσουν τα στοιχεία που θα έχουν ήδη μεταφερθεί από διαφορετικές κρατικές βάσεις δεδομένων.
Η ΑΑΔΕ θα συγκεντρώσει στοιχεία από:
- το Ε9 και το Περιουσιολόγιο,
- το Εθνικό Κτηματολόγιο,
- τον ΔΕΔΔΗΕ,
- τις δηλώσεις μισθώσεων και μεταβιβάσεων μέσω myProperty,
- αλλά και άλλες κρατικές υπηρεσίες.
Ουσιαστικά, δημιουργείται ένας «ψηφιακός φάκελος» για κάθε ακίνητο, στον οποίο όλα τα δεδομένα θα πρέπει να συμφωνούν απόλυτα.
Για αρκετούς πολίτες η διαδικασία θα περιοριστεί σε μια απλή επιβεβαίωση των στοιχείων. Ωστόσο, χιλιάδες ιδιοκτήτες αναμένεται να βρεθούν αντιμέτωποι με σημαντικές αποκλίσεις, καθώς ήδη έχουν εντοπιστεί διαφορές ανάμεσα στα στοιχεία που εμφανίζονται σε Εφορία, Κτηματολόγιο και ΔΕΔΔΗΕ.
Τι θα ελέγχει η Εφορία
Το νέο σύστημα δίνει τη δυνατότητα στην ΑΑΔΕ να πραγματοποιεί εξονυχιστικούς ελέγχους σε:
- τετραγωνικά μέτρα,
- ποσοστά συνιδιοκτησίας,
- πραγματική χρήση του ακινήτου,
- δηλωμένα ενοίκια,
- γεωγραφική θέση,
- στοιχεία μισθωτών,
- ακόμα και στους τραπεζικούς λογαριασμούς καταβολής ενοικίων.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η σύνδεση του αριθμού ΑΤΑΚ με τον μοναδικό αριθμό ΚΑΕΚ του Κτηματολογίου, ώστε κάθε ακίνητο να αποκτήσει μια ενιαία ηλεκτρονική ταυτότητα σε όλα τα συστήματα του Δημοσίου.
Με αυτόν τον τρόπο, η Εφορία θα μπορεί να εντοπίζει άμεσα περιπτώσεις απόκρυψης εισοδημάτων, αδήλωτων μισθώσεων ή λαθών που μέχρι σήμερα περνούσαν απαρατήρητα λόγω της διάσπασης των πληροφοριών σε διαφορετικές υπηρεσίες.
Νέες δηλώσεις για ενοίκια και βραχυχρόνιες μισθώσεις
Στο πλαίσιο του ΜΙΔΑ, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να δηλώσουν αναλυτικά την πραγματική κατάσταση κάθε ακινήτου.
Συγκεκριμένα θα απαιτείται να δηλωθεί αν:
- το ακίνητο αποτελεί κύρια κατοικία,
- παραμένει κενό,
- ενοικιάζεται,
- ή παραχωρείται δωρεάν.
Στις μισθωμένες κατοικίες θα ζητούνται επιπλέον:
- τα στοιχεία του ενοικιαστή,
- το ύψος του μισθώματος,
- ο τραπεζικός λογαριασμός πληρωμής,
- ενώ για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις θα δηλώνεται και η πλατφόρμα μέσω της οποίας πραγματοποιείται η εκμετάλλευση του ακινήτου.
Η νέα αυτή δομή εκτιμάται ότι θα ενισχύσει σημαντικά τους ελέγχους στις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb, αλλά και στις περιπτώσεις αδήλωτων ενοικίων.
Έρχονται έλεγχοι ακόμη και με δορυφόρους
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στις αγροτικές εκτάσεις, όπου ήδη βρίσκονται στο μικροσκόπιο περίπου 20.000 ΑΦΜ για πιθανές ασυμφωνίες ανάμεσα στις δηλώσεις του Ε9 και στις εκτάσεις που εμφανίζονται σε αιτήσεις επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Η ΑΑΔΕ σχεδιάζει να αξιοποιήσει ακόμα και δορυφορικά συστήματα απεικόνισης, ώστε να ελέγχεται με ακρίβεια:
- η πραγματική θέση αγροτεμαχίων,
- η έκτασή τους,
- αλλά και η χρήση τους.
Στόχος είναι να περιοριστούν οι ψευδείς δηλώσεις και οι περιπτώσεις παράνομης είσπραξης αγροτικών επιδοτήσεων.
Φόβοι για αναδρομικούς φόρους και πρόστιμα
Την ίδια ώρα, έντονη ανησυχία επικρατεί στους ιδιοκτήτες ακινήτων για το ενδεχόμενο επιβολής αναδρομικών φόρων και προστίμων.
Ο προβληματισμός επικεντρώνεται κυρίως στις περιπτώσεις όπου μέσα από τις διορθώσεις θα αποκαλυφθούν μεγαλύτερα εμβαδά ή διαφορετικά στοιχεία από αυτά που είχαν δηλωθεί τα προηγούμενα χρόνια στην Εφορία.
Εκπρόσωποι ιδιοκτητών ζητούν ήδη να υπάρξει μεταβατική περίοδος και δυνατότητα διόρθωσης χωρίς κυρώσεις, υποστηρίζοντας ότι πολλές αποκλίσεις οφείλονται σε παλιά λάθη, ασυμφωνίες μεταξύ υπηρεσιών ή διαφορετικές καταγραφές ανά φορέα.
Παρά τις αντιδράσεις, το οικονομικό επιτελείο θεωρεί το ΜΙΔΑ βασικό εργαλείο για τον πλήρη έλεγχο της ακίνητης περιουσίας και την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι από τον Ιούνιο και μετά, η εικόνα που θα έχει το Δημόσιο για κάθε ακίνητο θα είναι πολύ πιο αναλυτική, διαρκώς ενημερωμένη και – για πρώτη φορά – πλήρως διασυνδεδεμένη.
