Παρά τις αλλεπάλληλες παρεμβάσεις, τις ψηφιακές αναβαθμίσεις και τις πολιτικές δεσμεύσεις για επιτάχυνση των απονομών, οι επικουρικές συντάξεις συνεχίζουν να αποτελούν το πιο προβληματικό κεφάλαιο του ελληνικού συνταξιοδοτικού συστήματος. Ενώ στις κύριες συντάξεις έχει σημειωθεί σαφής πρόοδος, το «μέτωπο» των επικουρικών παραμένει ανοιχτό, με τις εκκρεμότητες όχι μόνο να μη μειώνονται, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις να αυξάνονται.
Η εικόνα που προκύπτει από τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία είναι αποκαλυπτική. Χιλιάδες συνταξιούχοι έχουν ήδη λάβει την κύρια σύνταξή τους, ωστόσο εξακολουθούν να περιμένουν για μήνες –ή και χρόνια– την επικουρική παροχή που συμπληρώνει το εισόδημά τους. Το αποτέλεσμα είναι ένα παρατεταμένο καθεστώς οικονομικής αβεβαιότητας για ανθρώπους που θεωρητικά έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο του εργασιακού τους βίου.
Σύμφωνα με τα δεδομένα που περιλαμβάνονται στην τελευταία έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής, τον Σεπτέμβριο του 2025 οι εκκρεμείς αιτήσεις επικουρικής σύνταξης ανήλθαν σε 42.761. Πρόκειται για φακέλους στους οποίους η κύρια σύνταξη έχει ήδη απονεμηθεί, αλλά η διαδικασία για την επικουρική παραμένει «παγωμένη». Σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν, οι εκκρεμότητες αυξήθηκαν κατά 2.822 αιτήσεις, γεγονός που καταδεικνύει ότι το σύστημα δυσκολεύεται να διαχειριστεί τον σωρευμένο όγκο υποθέσεων.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στις ληξιπρόθεσμες αιτήσεις επικουρικής σύνταξης. Πρόκειται για περιπτώσεις που έχουν ξεπεράσει το όριο των 90 ημερών από την έκδοση της απόφασης κύριας σύνταξης και, βάσει των προβλεπόμενων διαδικασιών, θα έπρεπε ήδη να έχουν ολοκληρωθεί. Τον Σεπτέμβριο του 2025, οι ληξιπρόθεσμες αιτήσεις έφτασαν τις 33.859, αυξημένες κατά 1.749 σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2024. Με απλά λόγια, σχεδόν 8 στις 10 εκκρεμείς επικουρικές θεωρούνται ήδη καθυστερημένες.
Ένα από τα βασικά δομικά προβλήματα είναι η έλλειψη πλήρους δημοσιονομικής εικόνας. Σε αντίθεση με τις κύριες συντάξεις, για τις επικουρικές δεν υπάρχουν συγκεντρωτικά στοιχεία σχετικά με την εκτιμώμενη δαπάνη των εκκρεμών αιτήσεων. Αυτό σημαίνει ότι το κράτος δεν μπορεί να αποτιμήσει με ακρίβεια το πραγματικό οικονομικό αποτύπωμα της καθυστέρησης, γεγονός που δυσχεραίνει τόσο τον προγραμματισμό όσο και την πολιτική διαχείριση του ζητήματος.
Την ίδια στιγμή, το σκηνικό στις κύριες συντάξεις είναι σαφώς πιο θετικό. Τον Σεπτέμβριο του 2025 οι εκκρεμείς αιτήσεις κύριας σύνταξης διαμορφώθηκαν σε 42.176. Αν και καταγράφηκε μικρή αύξηση σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, σε ετήσια βάση σημειώθηκε μείωση κατά 1.698 αιτήσεις. Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στις ληξιπρόθεσμες κύριες συντάξεις, οι οποίες περιορίστηκαν σε 19.424, μειωμένες κατά 6.180 σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι οι μηχανισμοί επιτάχυνσης για τις κύριες συντάξεις αρχίζουν να αποδίδουν καρπούς. Ωστόσο, η βελτίωση αυτή δεν μεταφέρεται αυτόματα και στις επικουρικές, οι οποίες ακολουθούν διαφορετικές, συχνά πιο σύνθετες διαδικασίες, με εμπλοκή πολλαπλών πρώην ταμείων και ελλιπή ψηφιοποίηση ιστορικών δεδομένων.
Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΦΚΑ προχώρησε σε αλλαγή της μεθοδολογίας υπολογισμού της εκτιμώμενης δαπάνης για τις κύριες συντάξεις. Πλέον, στον υπολογισμό δεν λαμβάνονται υπόψη μόνο οι βασικές οφειλές, αλλά και οι κρατήσεις υπέρ ΑΚΑΓΕ, ΕΟΠΥΥ και φόρου. Με τη νέα αυτή προσέγγιση, η εκτιμώμενη δαπάνη για τις εκκρεμείς κύριες συντάξεις τον Σεπτέμβριο του 2025 διαμορφώθηκε σε 115,3 εκατ. ευρώ, μειωμένη κατά 16,3 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση. Για τις ληξιπρόθεσμες κύριες συντάξεις, το αντίστοιχο ποσό ανήλθε σε 101,5 εκατ. ευρώ.
Η απουσία αντίστοιχων στοιχείων για τις επικουρικές συντάξεις εντείνει την αίσθηση ότι πρόκειται για ένα «τυφλό σημείο» του συστήματος. Όσο δεν υπάρχει σαφής εικόνα για το κόστος και τον χρόνο απονομής, οι καθυστερήσεις κινδυνεύουν να παγιωθούν.
Συμπερασματικά, το συνταξιοδοτικό παζλ παραμένει ανολοκλήρωτο. Οι κύριες συντάξεις δείχνουν τον δρόμο της σταδιακής εξομάλυνσης, όμως οι επικουρικές εξακολουθούν να αποτελούν τη μεγαλύτερη πρόκληση. Για χιλιάδες συνταξιούχους, αυτό μεταφράζεται σε μειωμένο εισόδημα και παρατεταμένη αναμονή, με το ερώτημα να παραμένει ανοιχτό: πότε θα πάψει η επικουρική σύνταξη να είναι το μόνιμο «αγκάθι» του συστήματος;
