Η αντίστροφη μέτρηση για τη νέα αντιπυρική περίοδο έχει ήδη ξεκινήσει και οι αρχές θέτουν σε εφαρμογή ένα αυστηρό πλαίσιο πρόληψης, με βασικό στόχο τη μείωση του κινδύνου πυρκαγιών. Στο επίκεντρο των μέτρων βρίσκονται για ακόμη μια χρονιά τα ακαθάριστα οικόπεδα, τα οποία συχνά λειτουργούν ως «καύσιμη ύλη» που ευνοεί την εκδήλωση και την ταχεία εξάπλωση φωτιάς.
Από την 1η Απριλίου τίθεται σε ισχύ η περίοδος υποχρεωτικού καθαρισμού οικοπέδων, με τις αρχές να καλούν τους ιδιοκτήτες να απομακρύνουν ξερά χόρτα, κλαδιά και κάθε εύφλεκτο υλικό από τους χώρους τους. Όσοι αμελήσουν την υποχρέωση αυτή κινδυνεύουν με σημαντικά διοικητικά πρόστιμα, καθώς οι έλεγχοι αναμένεται να είναι εντατικοί σε ολόκληρη τη χώρα.
Γιατί ο καθαρισμός οικοπέδων είναι κρίσιμος
Τα ακαθάριστα οικόπεδα αποτελούν έναν από τους βασικούς παράγοντες που ενισχύουν τον κίνδυνο πυρκαγιάς κατά τους θερινούς μήνες. Η παρουσία ξερής βλάστησης και συσσωρευμένων φυτικών υπολειμμάτων μπορεί να μετατρέψει ένα οικόπεδο σε πιθανή εστία ανάφλεξης.
Σε πολλές περιπτώσεις, μια μικρή σπίθα – από ανθρώπινη δραστηριότητα, από κεραυνό ή ακόμη και από τυχαίο συμβάν – μπορεί να προκαλέσει φωτιά που εξαπλώνεται γρήγορα σε περιοχές με πυκνή και ξερή βλάστηση.
Για τον λόγο αυτό, η Πολιτεία έχει καθιερώσει συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο οι ιδιοκτήτες πρέπει να προχωρήσουν στον καθαρισμό των οικοπέδων τους. Η περίοδος αυτή δίνει τον απαραίτητο χρόνο ώστε να ολοκληρωθούν οι εργασίες πριν την έναρξη των υψηλών θερμοκρασιών και των έντονων ανέμων του καλοκαιριού.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν προκύπτουν αντικειμενικές δυσκολίες ή έκτακτες συνθήκες, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να δώσουν παράταση για την ολοκλήρωση των εργασιών.
Τι κινδυνεύουν να πληρώσουν όσοι δεν καθαρίσουν το οικόπεδο
Οι αρχές ξεκαθαρίζουν ότι η υποχρέωση καθαρισμού οικοπέδων δεν αποτελεί απλή σύσταση, αλλά νομική υποχρέωση που συνοδεύεται από κυρώσεις.
Σε περίπτωση που ένα οικόπεδο παραμείνει ακαθάριστο, οι δήμοι και οι αρμόδιες υπηρεσίες μπορούν να επιβάλουν διοικητικά πρόστιμα στους ιδιοκτήτες. Τα πρόστιμα αυτά έχουν ως στόχο να ενισχύσουν την υπευθυνότητα των πολιτών και να περιορίσουν τους κινδύνους πυρκαγιάς σε κατοικημένες περιοχές.
Την προηγούμενη χρονιά πραγματοποιήθηκαν χιλιάδες έλεγχοι σε διάφορες περιοχές της χώρας. Σε αρκετές περιπτώσεις διαπιστώθηκαν παραβάσεις, με αποτέλεσμα την επιβολή προστίμων σε ιδιοκτήτες που δεν είχαν προχωρήσει στον απαραίτητο καθαρισμό των οικοπέδων τους.
Για το 2026, οι αρμόδιες αρχές αναμένεται να εντείνουν ακόμη περισσότερο τους ελέγχους, καθώς ενισχύονται οι μηχανισμοί επιτήρησης και καταγραφής παραβάσεων.
Περισσότερα χρήματα στους δήμους για πρόληψη πυρκαγιών
Η αντιμετώπιση του κινδύνου πυρκαγιών δεν αφορά μόνο τους ιδιοκτήτες οικοπέδων. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και οι δήμοι, οι οποίοι αναλαμβάνουν δράσεις καθαρισμού, συντήρησης και επιτήρησης περιοχών υψηλού κινδύνου.
Τα τελευταία χρόνια η κρατική χρηματοδότηση προς την τοπική αυτοδιοίκηση για δράσεις πολιτικής προστασίας έχει αυξηθεί αισθητά.
Ενδεικτικά:
-
Το 2023 διατέθηκαν περίπου 18,5 εκατομμύρια ευρώ
-
Το 2024 το ποσό αυξήθηκε σε 31 εκατομμύρια ευρώ
-
Το 2025 έφτασε τα 40 εκατομμύρια ευρώ
Για το 2026 προβλέπεται νέα αύξηση της χρηματοδότησης, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση των δήμων και τη βελτίωση της ετοιμότητας απέναντι σε φυσικές καταστροφές.
Παράλληλα, προγραμματίζονται περίπου 350 νέες προσλήψεις σε υπηρεσίες πολιτικής προστασίας, ώστε κάθε δήμος να διαθέτει εξειδικευμένο προσωπικό που θα ασχολείται αποκλειστικά με την πρόληψη και τη διαχείριση κινδύνων.
Νέα εργαλεία στη μάχη κατά των πυρκαγιών
Εκτός από τα παραδοσιακά μέτρα πρόληψης, εξετάζονται και νέες πρακτικές που εφαρμόζονται ήδη σε αρκετές χώρες για τη μείωση της καύσιμης ύλης σε δασικές και αγροτικές περιοχές.
Μεταξύ των πρακτικών που βρίσκονται στο τραπέζι περιλαμβάνονται:
-
Προδιαγεγραμμένες καύσεις βλάστησης, που πραγματοποιούνται με ελεγχόμενο τρόπο
-
Ελεγχόμενη βόσκηση σε περιοχές όπου η πυκνή βλάστηση αυξάνει τον κίνδυνο φωτιάς
-
Επιτήρηση με drones, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα πιθανές εστίες πυρκαγιάς
Ταυτόχρονα ενισχύεται και ο στόλος των μέσων πυρόσβεσης. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, περίπου 50 εναέρια μέσα θα συμμετέχουν στις επιχειρήσεις κατάσβεσης, ενώ αναβαθμίζεται και ο τεχνικός εξοπλισμός που χρησιμοποιείται στις επιχειρήσεις πολιτικής προστασίας.
Η πρόληψη ξεκινά από τους πολίτες
Παρά τις νέες τεχνολογίες και τις αυξημένες κρατικές δαπάνες, οι ειδικοί τονίζουν ότι η πρόληψη ξεκινά από την υπεύθυνη στάση των πολιτών.
Ο έγκαιρος καθαρισμός οικοπέδων, η απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών και η τήρηση των οδηγιών των αρχών μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εκδήλωσης πυρκαγιών.
Με την αντιπυρική περίοδο να πλησιάζει, οι αρμόδιες υπηρεσίες καλούν τους ιδιοκτήτες να κινηθούν άμεσα ώστε να αποφύγουν πρόστιμα αλλά κυρίως να συμβάλουν στην προστασία ανθρώπων, περιουσιών και φυσικού περιβάλλοντος.
