Η κυβέρνηση φαίνεται να αλλάζει ριζικά στρατηγική όσον αφορά το μέλλον των οικογενειακών επιδομάτων, καθώς απομακρύνεται από τον αρχικό σχεδιασμό που προέβλεπε αυστηρότερα περιουσιακά κριτήρια και γενναίες αυξήσεις για τις οικογένειες της τρίτης εισοδηματικής βαθμίδας. Το φιλόδοξο πλάνο, που έδειχνε να έχει εγκριθεί ήδη από το φθινόπωρο του προηγούμενου έτους, φαίνεται να εγκαταλείπεται – τουλάχιστον προς το παρόν – δημιουργώντας νέα δεδομένα για χιλιάδες δικαιούχους.
Τέλος τα περιουσιακά κριτήρια – πάει περίπατο και η αύξηση 60%
Σύμφωνα με πηγές κοντά στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής, η ιδέα της καθιέρωσης περιουσιακών ορίων για την καταβολή του επιδόματος παιδιού – που θα άφηνε εκτός ένα 15%-20% των σημερινών δικαιούχων – αποσύρεται επ’ αόριστον. Μαζί της παρασύρει και τις αυξήσεις στα ποσά για την τρίτη εισοδηματική κατηγορία, οι οποίες υπολογίζονταν στο εντυπωσιακό 60%.
Το σενάριο αυτό είχε εγκριθεί ήδη από το Υπουργικό Συμβούλιο τον Οκτώβριο, προβλέποντας αύξηση των επιδομάτων της τρίτης κλίμακας στο επίπεδο της δεύτερης. Ωστόσο, η υλοποίηση απαιτούσε 70 εκατομμύρια ευρώ επιπλέον, με την «οικονομία» από τα περιουσιακά φίλτρα να αγγίζει τα 180 εκατομμύρια και τη συνολική αύξηση της δαπάνης να ξεπερνά τα 250 εκατομμύρια. Με το νομοθετικό πλαίσιο να παραμένει στάσιμο για μήνες, η απόφαση ήταν μονόδρομος: το αρχικό πλάνο δεν προχωρά.
Στο μικροσκόπιο νέο σχέδιο με ήπιες αυξήσεις και τιμαριθμική προσαρμογή
Με το παλιό σχέδιο στο συρτάρι, το Υπουργείο στρέφεται πλέον σε πιο «προσγειωμένες» λύσεις. Μία από τις κύριες εναλλακτικές που εξετάζονται είναι η τιμαριθμική αναπροσαρμογή των εισοδηματικών ορίων. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Επέκταση των ορίων με βάση την αύξηση του κόστους ζωής, κάτι που θα επιτρέψει σε περισσότερες οικογένειες – κυρίως από τη μεσαία τάξη – να ενταχθούν στο καθεστώς επιδότησης.
Για παράδειγμα, το όριο για την πρώτη κατηγορία μπορεί να ανέβει από τις 10.500 στις 12.000 ευρώ, ενώ αντίστοιχες αναπροσαρμογές σχεδιάζονται για τις επόμενες κλίμακες. Σημαντική είναι και η πρόθεση να καλυφθούν οικογένειες με υψηλότερα εισοδήματα, χωρίς όμως να προκύπτει η εκτόξευση των ποσών που προέβλεπε το προηγούμενο πλάνο.
Ποιοι μένουν «εκτός» και ποιοι ωφελούνται με το νέο καθεστώς
Η πιθανή διεύρυνση των εισοδηματικών ορίων μπορεί να εντάξει στο επίδομα οικογένειες που μέχρι σήμερα δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις, κυρίως λόγω ελαφρώς αυξημένων αποδοχών. Ενδεικτικά, μια οικογένεια με δύο παιδιά και εισόδημα έως 35.000 ευρώ ενδέχεται να αποκτήσει δικαίωμα στο επίδομα, ενώ για τρεις ή περισσότερους απογόνους το πλαφόν μπορεί να φτάσει τις 40.000 ευρώ.
Ωστόσο, για τις οικογένειες που βρίσκονται ήδη εντός επιδοματικής πολιτικής – κυρίως της τρίτης κατηγορίας – τα νέα δεν είναι τόσο ενθαρρυντικά. Οι ελπίδες για αύξηση του μηνιαίου ποσού από τα 28 ευρώ στα 45 ευρώ ανά παιδί εξανεμίζονται. Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε σημαντικές αυξήσεις και πολλαπλασιασμό των επιδομάτων για πολύτεκνες οικογένειες, φτάνοντας ακόμα και τα 270 ευρώ για τέσσερα παιδιά, έναντι των 168 ευρώ σήμερα. Όλα αυτά, όμως, μένουν – προς το παρόν – στα χαρτιά.
Ανοίγει «πακέτο» με το εγγυημένο εισόδημα – συνολική δαπάνη 400 εκατ. ευρώ
Δεν είναι μόνο το επίδομα παιδιού στο επίκεντρο των αλλαγών. Πηγές αναφέρουν πως εξετάζεται ταυτόχρονα και νέα αναπροσαρμογή του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, ίσως ακόμα μεγαλύτερη από το 8% που δόθηκε για το 2025. Οι ίδιες πηγές κάνουν λόγο για συνολική ενίσχυση ύψους 400 εκατομμυρίων ευρώ και στα δύο αυτά προγράμματα κοινωνικής πολιτικής.
Το ποσό αυτό, αν εξασφαλιστεί, θα παρουσιαστεί συνολικά από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τον Σεπτέμβριο, ως μέτρο στήριξης των οικογενειών ενόψει δύσκολου φθινοπώρου.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για την τσέπη του πολίτη;
Με το νέο πλάνο, περισσότερες οικογένειες ενδέχεται να ενταχθούν στο επίδομα, έστω και με μικρότερα ποσά. Η κυβέρνηση φαίνεται να επιλέγει μια λύση που διαχέει την ενίσχυση σε μεγαλύτερη βάση, αντί να επιδοτήσει γενναία ένα περιορισμένο κομμάτι του πληθυσμού. Ο αντίκτυπος στην τσέπη θα είναι ηπιότερος, αλλά πιο ευρέως κατανεμημένος.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν οι πολίτες θα εκλάβουν αυτή τη στροφή ως κοινωνική δικαιοσύνη ή ως υπαναχώρηση από δεσμεύσεις. Η απάντηση θα φανεί στους επόμενους μήνες – και πιθανόν, στις επόμενες κάλπες.
