Χιλιάδες ιδιοκτήτες οικοπέδων σε όλη τη χώρα θα πρέπει να κινηθούν άμεσα μέσα στους επόμενους μήνες, καθώς ξεκινά και φέτος η υποχρεωτική διαδικασία καθαρισμού ακάλυπτων χώρων ενόψει της αντιπυρικής περιόδου. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, οι εργασίες καθαρισμού πρέπει να ολοκληρωθούν μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, ενώ η παράλειψη μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά πρόστιμα.
Ο Νόμος 5281/2026 προβλέπει ότι οι ιδιοκτήτες οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων οφείλουν να προχωρήσουν σε καθαρισμό των εκτάσεών τους από 1η Απριλίου έως και 15 Ιουνίου, ενώ παράλληλα είναι υποχρεωμένοι να διατηρούν τους χώρους καθαρούς μέχρι τη λήξη της αντιπυρικής περιόδου, δηλαδή έως τις 31 Οκτωβρίου.
Το μέτρο έχει στόχο την πρόληψη πυρκαγιών, καθώς τα ακαθάριστα οικόπεδα αποτελούν σημαντικό κίνδυνο για την εξάπλωση φωτιάς κατά τους θερινούς μήνες.
Ποιοι ιδιοκτήτες πρέπει να καθαρίσουν τα οικόπεδα
Η υποχρέωση δεν αφορά μόνο τους ιδιοκτήτες με την αυστηρή έννοια. Στην κατηγορία των υπόχρεων περιλαμβάνονται επίσης:
-
οι νομείς,
-
οι επικαρπωτές,
-
οι μισθωτές,
-
καθώς και οι υπομισθωτές οικοπέδων ή ακάλυπτων χώρων.
Η υποχρέωση καθαρισμού εφαρμόζεται σε εκτάσεις που βρίσκονται:
• μέσα σε περιοχές με εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο,
• σε οικισμούς που έχουν καθορισμένα όρια ακόμη και αν δεν διαθέτουν ρυμοτομικό σχέδιο,
• σε περιοχές που βρίσκονται σε απόσταση έως 100 μέτρων από τα παραπάνω όρια.
Επιπλέον, η διάταξη αφορά και εκτός σχεδίου γεωτεμάχια που διαθέτουν κτίσμα, εφόσον δεν εμπίπτουν στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας, κάτι που επιβεβαιώνεται από τον αντίστοιχο δασικό χάρτη της περιοχής.
Σε αρκετές περιπτώσεις απαιτείται ενημέρωση της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας για την εφαρμογή των μέτρων.
Τι εργασίες περιλαμβάνει ο καθαρισμός
Ο καθαρισμός ενός οικοπέδου δεν περιορίζεται απλώς στο κόψιμο των χόρτων. Η νομοθεσία ορίζει συγκεκριμένες εργασίες που πρέπει να πραγματοποιηθούν ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος εκδήλωσης πυρκαγιάς.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
Απομάκρυνση ξερών δέντρων και κλαδιών
Πρέπει να κόβονται και να απομακρύνονται τα ξερά ή σπασμένα δέντρα, καθώς και τα κλαδιά που βρίσκονται σε επαφή με κτίρια.
Καθαρισμός καύσιμης ύλης από το έδαφος
Στην κατηγορία αυτή ανήκουν τα ξερά χόρτα, τα φύλλα, αλλά και τα πεσμένα κλαδιά που μπορεί να λειτουργήσουν ως καύσιμη ύλη.
Κλάδεμα δέντρων
Η βάση της κόμης των δέντρων πρέπει να καθαρίζεται και να αυξάνεται το ύψος έναρξής της από το έδαφος, ανάλογα με το είδος και την ηλικία του δέντρου.
Αραίωση της θαμνώδους βλάστησης
Η πυκνή βλάστηση πρέπει να περιορίζεται ώστε να μειώνεται η πιθανότητα εξάπλωσης φωτιάς.
Απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών
Οποιαδήποτε εγκαταλελειμμένα αντικείμενα, απορρίμματα ή υλικά που μπορεί να αναφλεγούν πρέπει να απομακρύνονται από τον χώρο.
Σημαντικό είναι επίσης ότι τα υπολείμματα του καθαρισμού δεν επιτρέπεται να εγκαταλείπονται ή να απορρίπτονται ανεξέλεγκτα. Οι ιδιοκτήτες οφείλουν να φροντίζουν για την ασφαλή συλλογή και μεταφορά τους.
Ποιες περιπτώσεις εξαιρούνται
Δεν υποχρεούνται σε εφαρμογή των συγκεκριμένων μέτρων οι καλά συντηρημένοι κήποι ή οι διαμορφωμένες φυτευμένες επιφάνειες που βρίσκονται σε ακάλυπτους χώρους κτιρίων ή πολυκατοικιών.
Σε αυτές τις περιπτώσεις θεωρείται ότι ο χώρος συντηρείται ήδη επαρκώς.
Υποχρεωτική δήλωση έως τις 15 Ιουνίου
Πέρα από τον καθαρισμό, οι ιδιοκτήτες πρέπει να προχωρήσουν και σε μια ακόμη ενέργεια.
Έως τις 15 Ιουνίου είναι υποχρεωτική η υποβολή υπεύθυνης δήλωσης στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών.
Στη δήλωση αυτή καταγράφονται οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν στο οικόπεδο για την πρόληψη πυρκαγιάς.
Η διαδικασία πραγματοποιείται ηλεκτρονικά, ωστόσο σε περιπτώσεις όπου δεν είναι δυνατή η χρήση ψηφιακών υπηρεσιών – για παράδειγμα λόγω ηλικίας, αναπηρίας ή άλλου σοβαρού λόγου – η δήλωση μπορεί να υποβληθεί μέσω ΚΕΠ ή της κατά τόπον αρμόδιας πυροσβεστικής υπηρεσίας.
Τα πρόστιμα για όσους δεν συμμορφωθούν
Η μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις καθαρισμού μπορεί να επιφέρει σημαντικές οικονομικές κυρώσεις.
Ειδικότερα:
-
500 ευρώ πρόστιμο επιβάλλεται σε όσους δεν έχουν καθαρίσει το οικόπεδό τους.
-
100 ευρώ πρόστιμο επιβάλλεται σε όσους έχουν καθαρίσει αλλά δεν υπέβαλαν δήλωση.
Ακόμη αυστηρότερες είναι οι κυρώσεις σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης. Η νομοθεσία προβλέπει χρηματική ποινή 5.000 ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών.
Επιπλέον, εάν διαπιστωθεί ότι ένας ιδιοκτήτης δεν έχει καθαρίσει το οικόπεδο κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, ο δήμος μπορεί να επιβάλει πρόστιμο που υπολογίζεται ανά τετραγωνικό μέτρο.
Το ποσό ανέρχεται σε 1 ευρώ ανά τ.μ., με ελάχιστο πρόστιμο 200 ευρώ και ανώτατο όριο 2.000 ευρώ.
Σε ορισμένες περιπτώσεις ο δήμος μπορεί να προχωρήσει ο ίδιος στον καθαρισμό του οικοπέδου και να χρεώσει το κόστος στον ιδιοκτήτη.
Δυνατότητα καθαρισμού από τον Δήμο Αμαρουσίου
Για όσους δεν μπορούν να πραγματοποιήσουν οι ίδιοι τις εργασίες, υπάρχει η δυνατότητα να ζητήσουν τον καθαρισμό του οικοπέδου από τον Δήμο Αμαρουσίου.
Η σχετική αίτηση πρέπει να κατατεθεί έως την 1η Μαΐου στο γενικό πρωτόκολλο του δήμου ή ηλεκτρονικά.
Το κόστος καθαρισμού διαμορφώνεται ανάλογα με το μέγεθος της έκτασης:
-
έως 500 τ.μ.: 150 ευρώ
-
500 – 700 τ.μ.: 180 ευρώ
-
700 – 1.000 τ.μ.: 230 ευρώ
-
πάνω από 1.000 τ.μ.: 230 ευρώ ανά στρέμμα
Η αίτηση υποβάλλεται στη Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Ποιότητας Ζωής του Δήμου Αμαρουσίου.
