Μια νέα εποχή ελέγχων και ψηφιακής παρακολούθησης των συναλλαγών ετοιμάζεται να τεθεί σε εφαρμογή από την ΑΑΔΕ, φέρνοντας σαρωτικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων σε ολόκληρη τη χώρα. Με το νέο σύστημα που σχεδιάζεται να λειτουργήσει πλήρως έως το τέλος του 2026, η φορολογική διοίκηση θα αποκτήσει τη δυνατότητα να βλέπει σχεδόν σε πραγματικό χρόνο κάθε συναλλαγή που πραγματοποιείται μέσω ταμειακών μηχανών και POS.
Στην πράξη, κάθε απόδειξη που εκδίδεται από καταστήματα, επαγγελματίες και επιχειρήσεις θα μεταφέρεται αυτόματα στο ψηφιακό σύστημα MYDATA, δίνοντας στην Εφορία άμεση εικόνα για τον ημερήσιο τζίρο, τις κινήσεις των επιχειρήσεων και πιθανές αποκλίσεις που θα θεωρούνται ύποπτες για φοροδιαφυγή.
Η ΑΑΔΕ περνά σε ελέγχους “ζωντανής μετάδοσης”
Το νέο ψηφιακό μοντέλο σηματοδοτεί το τέλος των παραδοσιακών φορολογικών ελέγχων που πραγματοποιούνταν μήνες ή ακόμη και χρόνια μετά την έκδοση των αποδείξεων. Πλέον, η φορολογική διοίκηση θα μπορεί να παρακολουθεί άμεσα τη ροή των συναλλαγών, δημιουργώντας ένα διαρκές ηλεκτρονικό αποτύπωμα της εμπορικής δραστηριότητας.
Η διασύνδεση ταμειακών μηχανών, POS και πληροφοριακών συστημάτων θα επιτρέπει στην ΑΑΔΕ να συγκεντρώνει δεδομένα τη στιγμή που πραγματοποιείται κάθε πληρωμή ή έκδοση παραστατικού. Οι πληροφορίες θα ταξινομούνται αυτόματα μέσω του MYDATA και θα αναλύονται από ειδικά ψηφιακά εργαλεία εντοπισμού αποκλίσεων.
Στόχος του σχεδίου είναι να εντοπίζονται αμέσως περιπτώσεις όπου εμφανίζονται ασυνήθιστες μεταβολές στον κύκλο εργασιών μιας επιχείρησης ή ύποπτες διακοπές στη ροή δεδομένων.
Αυτόματες ειδοποιήσεις για ύποπτες κινήσεις
Κεντρικό ρόλο στο νέο μοντέλο θα έχει ένα εξελιγμένο σύστημα “έγκαιρης προειδοποίησης”, το οποίο θα ενεργοποιεί αυτόματα σήματα προς τις ελεγκτικές υπηρεσίες όταν εντοπίζονται προβλήματα ή ύποπτες συμπεριφορές.
Για παράδειγμα, εάν σταματήσει ξαφνικά η αποστολή δεδομένων από μια επιχείρηση προς την ΑΑΔΕ ή αν παρουσιαστεί απότομη πτώση στις συναλλαγές που δεν δικαιολογείται από τη συνήθη λειτουργία της, το σύστημα θα ενεργοποιεί ειδοποίηση για άμεσο έλεγχο.
Οι ελεγκτικές αρχές θα μπορούν τότε να εξετάζουν αν πρόκειται για τεχνική δυσλειτουργία, διακοπή λειτουργίας της επιχείρησης ή πιθανή απόπειρα παρέμβασης στα συστήματα καταγραφής συναλλαγών.
Με αυτόν τον τρόπο, η φορολογική διοίκηση επιχειρεί να περιορίσει δραστικά τα περιθώρια απόκρυψης εσόδων και μη έκδοσης αποδείξεων, αξιοποιώντας πλέον τεχνολογία συνεχούς παρακολούθησης της αγοράς.
Τέλος στο παλιό μοντέλο ελέγχων
Η νέα ψηφιακή αρχιτεκτονική αλλάζει πλήρως και τη φιλοσοφία των φορολογικών ελέγχων στην Ελλάδα. Μέχρι σήμερα, οι περισσότερες παραβάσεις εντοπίζονταν εκ των υστέρων, μέσα από διασταυρώσεις στοιχείων ή επιτόπιους ελέγχους που πραγματοποιούνταν αρκετό χρονικό διάστημα μετά τη συναλλαγή.
Με το νέο σύστημα, η ΑΑΔΕ θα αποκτά διαρκή εικόνα της αγοράς, έχοντας τη δυνατότητα να παρακολουθεί σχεδόν ζωντανά τις οικονομικές κινήσεις επιχειρήσεων και επαγγελματιών.
Οι πληροφορίες που θα συλλέγονται από τα POS και τις ταμειακές μηχανές θα επιτρέπουν τη δημιουργία αυτοματοποιημένων προφίλ συναλλαγών για κάθε επιχείρηση, ώστε να εντοπίζονται πιο εύκολα αποκλίσεις από τη συνηθισμένη εμπορική δραστηριότητα.
Καταργείται το e-send για τις αποδείξεις
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή που φέρνει το νέο μοντέλο είναι η κατάργηση της διαδικασίας διαβίβασης αποδείξεων μέσω του e-send.
Η ενημέρωση της φορολογικής διοίκησης θα γίνεται πλέον αυτόματα μέσα από την απευθείας σύνδεση των συστημάτων με το MYDATA, περιορίζοντας σημαντικά το διοικητικό βάρος για τις επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η αυτοματοποίηση αυτή αναμένεται να μειώσει λάθη, καθυστερήσεις και τεχνικά προβλήματα που παρατηρούνταν τα προηγούμενα χρόνια κατά τη διαδικασία αποστολής δεδομένων.
Παράλληλα, η ΑΑΔΕ φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα πλήρως ψηφιακό περιβάλλον εποπτείας της αγοράς, όπου οι φορολογικές υποχρεώσεις θα ενημερώνονται αυτόματα και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί θα λειτουργούν με άμεση πρόσβαση στα δεδομένα των συναλλαγών.
Τι αλλάζει για επιχειρήσεις και επαγγελματίες
Οι επιχειρήσεις θα χρειαστεί να προσαρμοστούν στα νέα τεχνολογικά δεδομένα, καθώς η συνεχής και απρόσκοπτη διαβίβαση στοιχείων θα αποτελεί βασική προϋπόθεση λειτουργίας.
Οποιαδήποτε διακοπή σύνδεσης, καθυστέρηση αποστολής ή ασυνήθιστη μεταβολή στον τζίρο ενδέχεται να ενεργοποιεί αυτοματοποιημένους ελέγχους από την ΑΑΔΕ.
Παράλληλα όμως, το νέο σύστημα αναμένεται να περιορίσει τη γραφειοκρατία για τις συνεπείς επιχειρήσεις, καθώς πολλές διαδικασίες θα γίνονται χωρίς χειροκίνητες παρεμβάσεις και επιπλέον υποβολές στοιχείων.
Η φορολογική διοίκηση εκτιμά ότι με το νέο ψηφιακό περιβάλλον θα ενισχυθεί η διαφάνεια στην αγορά, θα αυξηθούν τα δημόσια έσοδα και θα περιοριστούν οι πρακτικές φοροδιαφυγής που για χρόνια αποτελούσαν βασικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας.
