Οι προθεσμιακές καταθέσεις χάνουν την αξία τους
Η εικόνα που παρουσιάζουν σήμερα οι προθεσμιακές καταθέσεις απέχει κατά πολύ από τις εποχές που προσέφεραν ένα μικρό αλλά σίγουρο κέρδος στους αποταμιευτές. Με τη ραγδαία μείωση των επιτοκίων εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, τα ελληνικά τραπεζικά ιδρύματα έχουν ακολουθήσει την καθοδική τάση, οδηγώντας τις αποδόσεις σε ιστορικά χαμηλά.
Από τις κορυφές του 2024 στη νέα πραγματικότητα
Μέσα στο 2024, και ειδικά τον Αύγουστο, το επιτόκιο προθεσμιακών καταθέσεων είχε φτάσει μέχρι και το 1,88%, αποφέροντας για 20.000 ευρώ τόκους έως 376 ευρώ σε ετήσια βάση. Όμως, η εικόνα αυτή ανατράπηκε στα τέλη του έτους και ιδιαίτερα στο πρώτο τρίμηνο του 2025, όταν το επιτόκιο κατρακύλησε στο 1,40%. Αυτό σημαίνει ότι η ίδια κατάθεση αποδίδει πια μόλις 280 ευρώ τον χρόνο.
Ο πληθωρισμός “τρώει” την πραγματική απόδοση
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι η ονομαστική απόδοση δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Ο πληθωρισμός, ο οποίος παραμένει σταθερά πάνω από το 2%, “ροκανίζει” την αξία του χρήματος. Έτσι, μια κατάθεση μπορεί να αποδίδει τόκους, αλλά η αγοραστική της δύναμη μειώνεται με τον καιρό.
Μια σύντομη ιστορική αναδρομή
Το 2022 οι αποδόσεις ήταν σχεδόν μηδενικές, με επιτόκια της τάξης του 0,16% και μόλις 32 ευρώ τόκους για 20.000 ευρώ. Η άνοδος των επιτοκίων από την ΕΚΤ εκτόξευσε τις αποδόσεις έως και τα 376 ευρώ, όμως η τάση αυτή αποδείχθηκε προσωρινή. Η επαναφορά των επιτοκίων σε χαμηλά επίπεδα οδήγησε τις αποδόσεις και πάλι προς τα κάτω.
Η φορολογία μειώνει κι άλλο τα κέρδη
Οι τόκοι των καταθέσεων φορολογούνται με 15%. Αυτό σημαίνει ότι τα 280 ευρώ που εμφανίζονται ως ονομαστική απόδοση, στην πράξη μεταφράζονται σε καθαρό ποσό 238 ευρώ. Για κατάθεση 10.000 ευρώ, το καθαρό κέρδος δεν ξεπερνά τα 119 ευρώ – και αυτό πριν καν ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός.
Οι προοπτικές είναι ακόμη πιο δυσοίωνες
Με το βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ να έχει υποχωρήσει στο 2% από το 2,5% του Μαρτίου, η πίεση στις αποδόσεις θα συνεχιστεί. Αναλυτές εκτιμούν ότι οι αποδόσεις των προθεσμιακών καταθέσεων σύντομα θα περάσουν κάτω και από το 1%, οδηγώντας την καθαρή απόδοση για ποσά της τάξης των 10.000 ευρώ σε επίπεδα κάτω των 100 ευρώ.
Οι εναλλακτικές και η μείωση των καταθέσεων
Το μόνο επενδυτικό εργαλείο που ακόμα διατηρεί σχετικά ικανοποιητικές αποδόσεις είναι τα έντοκα γραμμάτια του ελληνικού δημοσίου. Ακόμη και εκεί, όμως, η πτώση έχει ξεκινήσει. Οι πολίτες σταδιακά αποσύρουν τις προθεσμιακές καταθέσεις τους: από τα 37,37 δισ. ευρώ του Αυγούστου 2024, αυτές μειώθηκαν στα 35,5 δισ. τον Απρίλιο 2025. Αν υπήρχε σαφής εναλλακτική, η μείωση θα ήταν ακόμα μεγαλύτερη.
