Σε μια από τις πιο κρίσιμες φάσεις των τελευταίων ετών μπαίνει η διαδικασία προσδιορισμού του κατώτατου μισθού, καθώς η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην κοινωνική πίεση για ουσιαστικές αυξήσεις και στις ανησυχίες της αγοράς για το κόστος εργασίας. Το μόνο βέβαιο, σύμφωνα με τις έως τώρα κυβερνητικές τοποθετήσεις, είναι ότι ο στρατηγικός στόχος των 950 ευρώ μεικτά έως το τέλος του 2027 δεν αλλάζει.
Οι πληροφορίες που διακινούνται το τελευταίο διάστημα συγκλίνουν στο ότι η αύξηση που θα εφαρμοστεί από την 1η Απριλίου αναμένεται να κινηθεί κοντά στα 50 ευρώ. Αν επιβεβαιωθεί αυτό το σενάριο, ο κατώτατος μισθός θα αυξηθεί από τα 880 στα 930 ευρώ, συνεχίζοντας τη σταδιακή προσέγγιση προς το κυβερνητικό ορόσημο της τετραετίας.
Το βασικό σενάριο και η «ασφαλής» επιλογή
Η αύξηση των 50 ευρώ θεωρείται από πολλούς η πιο «ρεαλιστική» λύση, καθώς συνδυάζει την πολιτική δέσμευση για βελτίωση των εισοδημάτων με μια πιο ελεγχόμενη επίπτωση στο κόστος των επιχειρήσεων. Παρότι οι εισηγήσεις των κοινωνικών εταίρων δεν είναι δεσμευτικές, αποτελούν το θεσμικό πλαίσιο πάνω στο οποίο θα στηριχθεί η τελική απόφαση, η οποία παραμένει καθαρά πολιτική.
Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι το συγκεκριμένο σενάριο επιτρέπει τη διατήρηση της οικονομικής σταθερότητας, ενώ παράλληλα αφήνει «χώρο» για νέες αυξήσεις τα επόμενα χρόνια, χωρίς αιφνιδιασμούς.
Το σενάριο-έκπληξη: 950 ευρώ εδώ και τώρα
Ωστόσο, στο παρασκήνιο κερδίζει έδαφος και μια πιο τολμηρή πρόταση: η άμεση αύξηση κατά 70 ευρώ, που θα εκτόξευε τον κατώτατο μισθό στα 950 ευρώ ήδη από το 2026. Οι υποστηρικτές αυτής της επιλογής υπογραμμίζουν ότι το σημερινό κόστος ζωής έχει διαβρώσει σε μεγάλο βαθμό τα πραγματικά εισοδήματα, καθιστώντας αναγκαία μια ισχυρότερη παρέμβαση.
Παράλληλα, δεν περνά απαρατήρητο ότι η συζήτηση διεξάγεται με φόντο τον εκλογικό κύκλο του 2027, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερο πολιτικό βάρος στις τελικές αποφάσεις. Μια γενναία αύξηση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ισχυρό μήνυμα προς τους εργαζόμενους, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει τις επιφυλάξεις για τις αντοχές της οικονομίας.
Ο ρόλος των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας
Καταλυτική παράμετρος στη φετινή εξίσωση είναι και το νομοσχέδιο για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Η κυβερνητική στόχευση για μεγαλύτερη κάλυψη των εργαζομένων από ΣΣΕ αλλάζει τους συσχετισμούς, καθώς ενισχύει τις προσδοκίες των συνδικάτων όχι μόνο για τον κατώτατο μισθό, αλλά και για αναπροσαρμογές σε ολόκληρη τη μισθολογική κλίμακα.
Τα συνδικάτα εκτιμούν ότι μια ισχυρότερη βάση στον κατώτατο θα λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης και για τους λεγόμενους «μεσαίους μισθούς», οι οποίοι παραμένουν συμπιεσμένοι.
Οι αντιδράσεις των εργοδοτών και οι φόβοι για το κόστος
Στον αντίποδα, οι εργοδοτικοί φορείς εκφράζουν έντονο προβληματισμό. Όπως υποστηρίζουν, οι διαδοχικές αυξήσεις στον κατώτατο μισθό, σε συνδυασμό με την επέκταση των ΣΣΕ, ενδέχεται να εκτινάξουν το συνολικό μισθολογικό κόστος, περιορίζοντας την ευελιξία – κυρίως – των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερη ανησυχία καταγράφεται σε κλάδους εντάσεως εργασίας, όπου το περιθώριο απορρόφησης αυξήσεων είναι περιορισμένο και η διεθνής ανταγωνιστικότητα αποτελεί κρίσιμο παράγοντα επιβίωσης.
Παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα στο μικροσκόπιο
Θεσμικοί παράγοντες και οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι οποιαδήποτε μισθολογική πολιτική θα πρέπει να συνδέεται στενά με την πορεία της παραγωγικότητας. Εκπρόσωποι της Τράπεζας της Ελλάδος έχουν επανειλημμένα τονίσει ότι αυξήσεις που δεν συνοδεύονται από βελτίωση της παραγωγικότητας μπορεί να πλήξουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, ειδικά σε εξαγωγικούς τομείς.
Τι δείχνουν οι αριθμοί της τελευταίας εξαετίας
Αξίζει να σημειωθεί ότι την περίοδο 2019–2025 ο κατώτατος μισθός έχει αυξηθεί συνολικά κατά 35,4%. Οι αυξήσεις που αποφασίστηκαν από τη σημερινή κυβέρνηση ήταν 50 ευρώ τα έτη 2022, 2024 και 2025, ενώ το 2023 καταγράφηκε η μεγαλύτερη ετήσια αύξηση, ύψους 67 ευρώ.
Παρά τις αυξήσεις αυτές, ο διάμεσος μισθός εξακολουθεί να βρίσκεται σε σχετικά μικρή απόσταση από τον κατώτατο, γεγονός που δημιουργεί αλυσιδωτές πιέσεις για αναπροσαρμογές σε όλο το φάσμα των αποδοχών.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να είναι καθοριστικό, καθώς η τελική απόφαση για τον κατώτατο μισθό δεν θα κρίνει μόνο το ύψος των αποδοχών εκατοντάδων χιλιάδων εργαζομένων, αλλά και τη συνολική κατεύθυνση της μισθολογικής πολιτικής τα επόμενα χρόνια.
