Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή πιέζουν την ελληνική οικονομία και βάζουν σε αμφισβήτηση την αύξηση του κατώτατου μισθού. Τα σενάρια για 920€, οι αντιδράσεις επιχειρήσεων και οι προτάσεις των φορέων.

Το δίλημμα της κυβέρνησης για τον κατώτατο μισθό

Οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή φαίνεται να επηρεάζουν άμεσα και τις οικονομικές αποφάσεις στην Ελλάδα. Η ένταση στην περιοχή και οι συνέπειες στην ενέργεια δημιουργούν νέα δεδομένα για την οικονομία, ανατρέποντας τα σενάρια που είχαν αρχικά σχεδιαστεί για την αύξηση του κατώτατου μισθού.

Το οικονομικό επιτελείο βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη εξίσωση. Από τη μία πλευρά υπάρχει η ανάγκη ενίσχυσης των χαμηλόμισθων εργαζομένων, ενώ από την άλλη η πίεση των επιχειρήσεων που ήδη αντιμετωπίζουν αυξημένα λειτουργικά κόστη.

Περίπου 600.000 εργαζόμενοι αμείβονται με τον κατώτατο μισθό και μια σημαντική αύξηση θα μπορούσε να ενισχύσει αισθητά το διαθέσιμο εισόδημά τους. Ωστόσο, η πραγματικότητα της αγοράς και οι διεθνείς εξελίξεις περιπλέκουν την τελική απόφαση.

Οι πιέσεις από την ενεργειακή κρίση

Η πρόσφατη ένταση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει νέα αναταραχή στις ενεργειακές αγορές, κάτι που επηρεάζει άμεσα το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων.

Ειδικά οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που απασχολούν μεγάλο μέρος των χαμηλόμισθων εργαζομένων, δηλώνουν ήδη ότι το ενεργειακό κόστος έχει αυξηθεί δραματικά. Το πρόβλημα επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο μετά τις στρατιωτικές εξελίξεις που επηρέασαν την αγορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Οι επιχειρηματίες προειδοποιούν ότι μια μεγάλη αύξηση στον κατώτατο μισθό θα επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το συνολικό μισθολογικό κόστος. Και αυτό δεν αφορά μόνο τον βασικό μισθό, αλλά και τις ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλονται παράλληλα.

Σε μια περίοδο όπου η οικονομική δραστηριότητα μπορεί να επιβραδυνθεί, αρκετές επιχειρήσεις φοβούνται ότι θα βρεθούν αντιμέτωπες με μείωση τζίρου και αυξημένα έξοδα.

Το σχέδιο για κατώτατο μισθό στα 920 ευρώ

Πριν από τις τελευταίες εξελίξεις, η κυβέρνηση είχε εξετάσει ένα σενάριο σχετικά γενναίας αύξησης που θα οδηγούσε τον κατώτατο μισθό περίπου στα 920 ευρώ.

Η συγκεκριμένη κίνηση θα είχε διπλό στόχο. Από τη μία πλευρά θα ενίσχυε το εισόδημα των εργαζομένων και από την άλλη θα αποτελούσε ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα ενόψει της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.

Οι εκλογές αναμένεται να πραγματοποιηθούν το αργότερο μέσα στους επόμενους 13 μήνες, χωρίς να αποκλείεται να γίνουν και νωρίτερα. Έτσι, η αύξηση του κατώτατου μισθού θεωρείται από πολλούς και ως ένα μέτρο με έντονη πολιτική διάσταση.

Ο στόχος των 950 ευρώ μέχρι το 2027

Σύμφωνα με προηγούμενη κυβερνητική δέσμευση, ο κατώτατος μισθός θα πρέπει να φτάσει τα 950 ευρώ μέχρι το 2027.

Σήμερα βρίσκεται περίπου στα 880 ευρώ, πράγμα που σημαίνει ότι απομένει μια συνολική αύξηση περίπου 70 ευρώ μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.

Αυτό σημαίνει ότι η μεταβολή θα πρέπει να μοιραστεί μεταξύ 2026 και 2027, κάτι που κάνει ακόμη πιο κρίσιμη την απόφαση για την επόμενη αύξηση.

Αν η κυβέρνηση επιλέξει μικρότερη αύξηση τώρα, τότε θα χρειαστεί μεγαλύτερη προσαρμογή την επόμενη χρονιά.

Πώς αποφασίζεται τελικά ο κατώτατος μισθός

Η διαδικασία καθορισμού του κατώτατου μισθού προβλέπει διαβούλευση με κοινωνικούς, επιστημονικούς και παραγωγικούς φορείς.

Οι οργανισμοί αυτοί καταθέτουν τις προτάσεις τους στο υπουργείο Εργασίας, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως:

• η παραγωγικότητα της οικονομίας

• ο πληθωρισμός

• το επίπεδο των εισοδημάτων

• οι συνθήκες στην αγορά εργασίας

Στη συνέχεια το υπουργείο διαμορφώνει την εισήγησή του προς το υπουργικό συμβούλιο, το οποίο λαμβάνει και την τελική απόφαση.

Με άλλα λόγια, οι προτάσεις των φορέων αποτελούν οδηγό, αλλά το τελικό ποσοστό αύξησης καθορίζεται πολιτικά.

Οι προτάσεις των φορέων για την αύξηση

Οι δέκα φορείς που συμμετείχαν στη διαδικασία κατέθεσαν προτάσεις με πολύ διαφορετικές προσεγγίσεις.

Οι αυξήσεις που προτείνουν κυμαίνονται από 2,5% έως και 19,5%, κάτι που θα μπορούσε να διαμορφώσει τον κατώτατο μισθό από περίπου 902 ευρώ έως και 1.052 ευρώ.

Οι βασικές προτάσεις έχουν ως εξής:

• Η Τράπεζα της Ελλάδος εισηγείται αύξηση περίπου 4%, που οδηγεί τον κατώτατο μισθό στα 915 ευρώ.

• Το ΚΕΠΕ προτείνει αύξηση μεταξύ 3,5% και 5%, δηλαδή μισθό περίπου 911 έως 924 ευρώ.

• Το ΙΟΒΕ εμφανίζεται πιο συγκρατημένο, με αύξηση 2,5% έως 3,5%, δηλαδή 902 έως 911 ευρώ.

• Το ΙΝΣΒΕ προτείνει επίσης αύξηση 4%, που οδηγεί στα 915 ευρώ.

• Το ΙΝΕΜΥ της ΕΣΕΕ προτείνει αύξηση 3,5%, περίπου 911 ευρώ.

• Το ΙΝΣΕΤΕ κινείται στο ίδιο επίπεδο με αύξηση 4%.

Η πιο φιλόδοξη πρόταση έρχεται από το ΙΝΕ της ΓΣΕΕ, το οποίο θεωρεί ότι ο κατώτατος μισθός θα πρέπει να φτάσει στο 60% του διάμεσου μισθού, κάτι που μεταφράζεται σε περίπου 1.052 ευρώ.

Επιφυλάξεις από επαγγελματίες και επιχειρήσεις

Από την πλευρά των μικρών επιχειρήσεων εκφράζονται και έντονες ανησυχίες.

Το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ επισημαίνει ότι πάνω από το 56% των ελεύθερων επαγγελματιών και ατομικών επιχειρήσεων φορολογείται με βάση τεκμαρτό εισόδημα που συνδέεται με τον κατώτατο μισθό.

Αυτό σημαίνει ότι κάθε αύξηση του βασικού μισθού μπορεί να οδηγήσει αυτόματα και σε υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση για χιλιάδες επαγγελματίες.

Παράλληλα, η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει απλώς τις μεταβολές στο μισθολογικό κόστος κατά τη διάρκεια του 2025, χωρίς να εισηγείται συγκεκριμένο ποσοστό αύξησης.

Μια δύσκολη ισορροπία

Το ερώτημα πλέον είναι αν η κυβέρνηση θα επιλέξει μια πιο επιθετική αύξηση για να στηρίξει τα εισοδήματα ή αν θα κινηθεί πιο προσεκτικά λόγω των διεθνών οικονομικών πιέσεων.

Η τελική απόφαση θα πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο βασικές ανάγκες: την προστασία των εργαζομένων και τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων.

Με την παγκόσμια οικονομία να παραμένει αβέβαιη και τις γεωπολιτικές εντάσεις να επηρεάζουν τις αγορές, η επιλογή για τον κατώτατο μισθό ίσως αποδειχθεί μία από τις πιο δύσκολες οικονομικές αποφάσεις των επόμενων μηνών.