Η εικόνα του ληξιπρόθεσμου χρέους προς την Εφορία δείχνει μια σκληρή πραγματικότητα: μια μικρή ομάδα οφειλετών συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος του χρέους, ενώ η πλειονότητα των πολιτών χρωστάει πολύ μικρότερα ποσά. Από τα 110 δισεκατομμύρια ευρώ που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμα, το 76,2% αυτού του ποσού βαραίνει μόλις 9.830 φορολογούμενους – φυσικά και νομικά πρόσωπα. Το κάθε μέλος αυτής της μικρής αλλά υπερ-οφειλέτριας ομάδας έχει αφήσει απλήρωτα πάνω από 8,5 εκατομμύρια ευρώ, διογκώνοντας το συνολικό χρέος κατά περισσότερα από 2 δισ. ευρώ σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Αντίθετα, το 90% των οφειλετών, που χρωστάει ποσά έως 10.000 ευρώ, αντιπροσωπεύει μόλις το 3,6% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου. Αυτό σημαίνει ότι η μεγάλη πλειοψηφία των φορολογουμένων, παρά τις οικονομικές δυσκολίες, δεν συσσωρεύει τεράστια χρέη προς το Δημόσιο, σε αντίθεση με τις επιχειρήσεις και τα νομικά πρόσωπα που ευθύνονται για την πλειονότητα των μεγάλων οφειλών.
Οι αριθμοί αποκαλύπτουν το πρόβλημα
Τα δεδομένα δείχνουν μια ενδιαφέρουσα μεταβολή στη σύνθεση των οφειλετών: ενώ ο συνολικός αριθμός των ανθρώπων που χρωστούν μειώθηκε κατά 90.256 σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, αυτή η μείωση προήλθε κυρίως από εκείνους που όφειλαν μικρά ποσά (κάτω των 500 ευρώ). Συγκεκριμένα, 116.474 φορολογούμενοι που ανήκαν σε αυτήν την κατηγορία είτε εξόφλησαν είτε ρύθμισαν τις οφειλές τους, μειώνοντας έτσι τη συνολική οφειλή τους κατά 17,2 εκατομμύρια ευρώ. Αντίθετα, τα χρέη στις υψηλότερες κατηγορίες αυξήθηκαν, με εκείνα άνω του 1 εκατ. ευρώ να διογκώνονται κατά 2 δισ. ευρώ.
Αναλύοντας τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που χρωστούν, προκύπτει πως οι ιδιώτες ευθύνονται για το 38,5% του συνολικού χρέους (42,5 δισ.), ενώ οι επιχειρήσεις συγκεντρώνουν το 61,5% (68 δισ.). Στα μικρά ποσά, οι ιδιώτες κυριαρχούν: σχεδόν το 98% των χρεών κάτω των 50 ευρώ και το 88% των οφειλών έως 10.000 ευρώ προέρχεται από φυσικά πρόσωπα. Όμως, στα πολύ υψηλά χρέη, οι επιχειρήσεις παίρνουν τα ηνία: στην κατηγορία άνω του 1 εκατ. ευρώ, τα νομικά πρόσωπα ευθύνονται για το 69,5% των οφειλών.
Η αδυναμία είσπραξης και οι προσπάθειες ρύθμισης
Ένα από τα πιο ανησυχητικά στοιχεία είναι ότι σχεδόν το ένα τέταρτο του συνολικού χρέους – περίπου 26,3 δισ. ευρώ – χαρακτηρίζεται ως ανεπίδεκτο είσπραξης. Αυτό σημαίνει ότι το κράτος πιθανότατα δεν θα καταφέρει ποτέ να εισπράξει αυτά τα ποσά. Την ίδια στιγμή, από το πραγματικά εισπράξιμο χρέος, μόλις 3,7 δισ. ευρώ έχουν ενταχθεί σε κάποια ρύθμιση, ποσοστό που φτάνει μόλις το 4,4% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου.
Η τάση είναι σαφής: οι μικρότεροι οφειλέτες καταφέρνουν συχνά να τακτοποιήσουν τις οφειλές τους, ενώ οι μεγάλοι οφειλέτες είτε δεν πληρώνουν είτε αφήνουν τα χρέη τους να συσσωρεύονται. Οι αριθμοί δείχνουν ότι, όσο ανεβαίνει το ποσό της οφειλής, τόσο μειώνονται οι πιθανότητες να ρυθμιστεί. Για παράδειγμα, στα χρέη κάτω των 10.000 ευρώ, ένα σημαντικό ποσοστό βρίσκεται σε ρύθμιση, ενώ στις επιχειρήσεις που χρωστούν πάνω από 150.000 ευρώ, οι ρυθμίσεις είναι ελάχιστες.
Το πρόβλημα παραμένει
Παρά τις όποιες προσπάθειες, το συνολικό ληξιπρόθεσμο χρέος αυξάνεται αντί να μειώνεται, με τις νέες οφειλές να ξεπερνούν τα 8,6 δισ. ευρώ και επιπλέον 2,2 δισ. ευρώ να προκύπτουν από μεταγενέστερες βεβαιώσεις χρεών του 2024. Τα φορολογικά χρέη αποτελούν τη μερίδα του λέοντος (60,6% ή 51,1 δισ.), ενώ σημαντικό είναι και το μερίδιο των προστίμων (29%) και των μη φορολογικών χρεών, όπως τα δικαστικά έξοδα και τα δάνεια (10,4%).
Αν δεν υπάρξουν ριζικές αλλαγές, το πρόβλημα των ληξιπρόθεσμων οφειλών θα συνεχίσει να επιβαρύνει τα δημόσια οικονομικά, αφήνοντας το ερώτημα ανοιχτό: μπορεί το κράτος να ανακτήσει αυτά τα χαμένα έσοδα ή θα παραμείνει εγκλωβισμένο σε έναν φαύλο κύκλο χρεών που δύσκολα μπορούν να εισπραχθούν;
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ


