Παρά τις κυβερνητικές ανακοινώσεις για νέα οικονομικά μέτρα και παρεμβάσεις στήριξης απέναντι στην ακρίβεια, ολοένα και περισσότερες κοινωνικές ομάδες διαπιστώνουν ότι μένουν εκτός ενισχύσεων, εξαιτίας αυστηρών κριτηρίων, ηλικιακών περιορισμών και εισοδηματικών «κόφτων».
Την ώρα που οι τιμές σε τρόφιμα, ενοίκια, λογαριασμούς και βασικά αγαθά συνεχίζουν να πιέζουν ασφυκτικά τα νοικοκυριά, χιλιάδες πολίτες βλέπουν ότι δεν δικαιούνται καμία οικονομική βοήθεια, ακόμη κι αν στην πράξη δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες.
Οι αποκλεισμοί αφορούν συνταξιούχους, οικογένειες με παιδιά, ενοικιαστές αλλά και οφειλέτες που περίμεναν να ενταχθούν σε πιο ευνοϊκές ρυθμίσεις. Το αποτέλεσμα είναι να εντείνεται το αίσθημα αδικίας, ειδικά σε κατηγορίες πολιτών που θεωρούν πως βρίσκονται «στο όριο», χωρίς όμως να χαρακτηρίζονται τυπικά δικαιούχοι.
Εκτός ενίσχυσης συνταξιούχοι κάτω των 65 ετών
Από τις μεγαλύτερες αντιδράσεις προκαλεί ο αποκλεισμός χιλιάδων συνταξιούχων που δεν έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους. Παρότι πολλοί από αυτούς λαμβάνουν χαμηλές συντάξεις και αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές δυσκολίες, δεν μπορούν να λάβουν τις προβλεπόμενες παροχές λόγω ηλικιακού περιορισμού.
Το πρόβλημα αγγίζει ιδιαίτερα χήρες και χήρους που ζουν αποκλειστικά με σύνταξη θανάτου, αλλά και ασφαλισμένους που αποχώρησαν πρόωρα από την εργασία τους για λόγους υγείας ή ανεργίας. Για πολλούς, το εισόδημα δεν επαρκεί ούτε για τα βασικά έξοδα διαβίωσης, ωστόσο η ηλικία λειτουργεί ως απόλυτος αποκλειστικός παράγοντας.
Στην πράξη, δύο πολίτες με το ίδιο χαμηλό εισόδημα μπορεί να αντιμετωπίζονται διαφορετικά μόνο λόγω ηλικίας, γεγονός που έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.
Ζευγάρια με δύο μικρές συντάξεις χάνουν τα επιδόματα
Σημαντικό πρόβλημα καταγράφεται και στα ζευγάρια συνταξιούχων, τα οποία συχνά εμφανίζονται να ξεπερνούν τα προβλεπόμενα όρια, ακόμη κι αν το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημά τους παραμένει εξαιρετικά χαμηλό.
Τα κριτήρια για τα ζευγάρια δεν αυξάνονται αναλογικά σε σχέση με εκείνα που ισχύουν για τους άγαμους, με αποτέλεσμα πολλά νοικοκυριά να αποκλείονται αυτόματα από τις ενισχύσεις. Έτσι, δύο μικρές συντάξεις μπορεί να θεωρούνται «υψηλό» οικογενειακό εισόδημα στα χαρτιά, παρότι δεν επαρκούν για ενοίκιο, λογαριασμούς, φάρμακα και καθημερινές ανάγκες.
Παράλληλα, αρκετοί ηλικιωμένοι συνεχίζουν να στηρίζουν οικονομικά παιδιά και εγγόνια που αντιμετωπίζουν ανεργία ή χαμηλούς μισθούς, χωρίς αυτό να αποτυπώνεται στα κριτήρια αξιολόγησης.
Οριακά εκτός και οικογένειες με παιδιά
Πολλές οικογένειες με παιδιά διαπιστώνουν επίσης ότι δεν θα λάβουν την έκτακτη οικονομική ενίσχυση, παρότι το κόστος διαβίωσης έχει εκτοξευθεί.
Ένα από τα βασικά προβλήματα αφορά το γεγονός ότι οι υπολογισμοί γίνονται με βάση παλαιότερα εισοδήματα. Αυτό σημαίνει ότι οικογένειες που μέσα στους τελευταίους μήνες είδαν μείωση αποδοχών, απώλεια εργασίας ή αυξημένα έξοδα, εξακολουθούν να εμφανίζονται με υψηλότερα οικονομικά δεδομένα από τα πραγματικά.
Την ίδια στιγμή, τα αυστηρά όρια αφήνουν εκτός χιλιάδες νοικοκυριά που τα υπερβαίνουν για πολύ μικρό ποσό. Έτσι, γονείς με παιδιά, αυξημένες ανάγκες και σημαντικές οικονομικές υποχρεώσεις δεν θα δουν καμία οικονομική ανάσα.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο σε οικογένειες που πληρώνουν ενοίκιο, φροντιστήρια, παιδικούς σταθμούς ή αυξημένα κόστη μετακίνησης και ενέργειας.
Ενοικιαστές χωρίς επιστροφή ενοικίου
Έντονος προβληματισμός επικρατεί και γύρω από την επιστροφή ενοικίου που μπορεί να φτάνει έως και τα 800 ευρώ, καθώς μεγάλος αριθμός ενοικιαστών δεν πληροί τα απαιτούμενα κριτήρια.
Παρά τη σημαντική αύξηση των ενοικίων σε όλη τη χώρα, οι προϋποθέσεις παραμένουν περιοριστικές, αφήνοντας εκτός εργαζόμενους και οικογένειες που δαπανούν μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους μόνο για στέγαση.
Ακόμη και μικρή υπέρβαση των εισοδηματικών ορίων αρκεί για να χαθεί ολόκληρη η ενίσχυση. Αυτό σημαίνει ότι πολίτες με σχετικά χαμηλούς μισθούς, οι οποίοι πληρώνουν υψηλά ενοίκια, δεν θα λάβουν καμία βοήθεια.
Η εικόνα αυτή ενισχύει τις αντιδράσεις, καθώς πολλοί θεωρούν ότι το κόστος στέγασης έχει γίνει πλέον δυσβάσταχτο για τη μεσαία και χαμηλή τάξη συνολικά και όχι μόνο για όσους βρίσκονται κάτω από πολύ χαμηλά όρια εισοδήματος.
Περιορισμένα οφέλη και για όσους έχουν χρέη
Απογοήτευση υπάρχει και σε πολίτες που περίμεναν να αξιοποιήσουν τη νέα ρύθμιση οφειλών για να μειώσουν την οικονομική πίεση.
Παρότι προβλέπονται περισσότερες δόσεις και νέες δυνατότητες ρύθμισης, αρκετοί οφειλέτες διαπιστώνουν ότι δεν μπορούν να ενταχθούν στις νέες ευνοϊκές προβλέψεις, επειδή είχαν ήδη ρυθμίσει τα χρέη τους στο παρελθόν.
Ταυτόχρονα, πολλοί εκτιμούν ότι τα επιτόκια παραμένουν υψηλά, ενώ δεν προβλέπεται ουσιαστικό «κούρεμα» οφειλών, γεγονός που περιορίζει σημαντικά το πραγματικό όφελος για τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις.
Αυξάνεται η δυσαρέσκεια για τα κριτήρια
Καθώς η οικονομική πίεση μεγαλώνει, ολοένα και περισσότεροι πολίτες εκφράζουν δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι τα μέτρα στήριξης δεν καλύπτουν μεγάλο μέρος της κοινωνίας που επίσης δοκιμάζεται καθημερινά.
Η συζήτηση πλέον δεν αφορά μόνο το ύψος των ενισχύσεων, αλλά κυρίως το ποιοι τελικά θεωρούνται δικαιούχοι και ποιοι μένουν εκτός. Για πολλούς, τα νέα μέτρα δημιουργούν πολίτες «δύο ταχυτήτων», με χιλιάδες νοικοκυριά να αισθάνονται ότι βρίσκονται μόνιμα λίγο πάνω από τα όρια, αλλά πολύ κάτω από τις πραγματικές ανάγκες της εποχής.
