Μια νέα απειλή για χιλιάδες δικαιούχους χηρείας φαίνεται να προετοιμάζεται στο παρασκήνιο, καθώς η κυβέρνηση καλείται να διαχειριστεί ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο και πολιτικά επικίνδυνο θέμα. Το μέλλον των συντάξεων χηρείας παραμένει θολό, με τις αποφάσεις να μετατίθενται συνεχώς, την ίδια ώρα που οι δικαιούχοι ζουν με την αγωνία αν θα χάσουν μέρος ή και ολόκληρη τη σύνταξή τους.
Μια υπόθεση που αγγίζει την κοινωνία
Οι συντάξεις χηρείας αποτελούν σωσίβιο για χιλιάδες οικογένειες που έχουν χάσει τον κύριο οικογενειάρχη. Ωστόσο, τα σενάρια για περικοπές έρχονται να ταράξουν την εύθραυστη ισορροπία. Αν και η κυβέρνηση έχει στα χέρια της έτοιμο πλάνο, προτιμά να καθυστερεί την εφαρμογή του. Η πολιτική φθορά από μια τέτοια απόφαση θεωρείται δεδομένη και για τον λόγο αυτό η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας τηρεί στάση αναμονής.
Τι προβλέπει σήμερα το πλαίσιο
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, τρία χρόνια μετά την έναρξη της συνταξιοδότησης λόγω θανάτου συζύγου, η χορηγούμενη σύνταξη μειώνεται στο μισό για όσους εργάζονται ή έχουν ήδη δική τους σύνταξη. Πιο συγκεκριμένα, η σύνταξη πέφτει από το 70% στο 35%. Αν και αυτό έπρεπε να εφαρμοστεί από το 2020, στην πράξη κάτι τέτοιο συνέβη μόνο για όσους είχαν σύνταξη από το Δημόσιο ή τον ΟΓΑ. Οι δικαιούχοι του ιδιωτικού τομέα δεν έχουν ακόμη υποστεί τις σχετικές μειώσεις.
Ο φόβος για δικαστικά μπλεξίματα και απώλειες
Η κυβέρνηση φοβάται ότι τυχόν άδικες ή άνισες περικοπές θα οδηγήσουν σε κύμα προσφυγών στα διοικητικά δικαστήρια. Αν οι αποφάσεις των δικαστηρίων ευνοήσουν τους συνταξιούχους, το Δημόσιο θα αναγκαστεί να καταβάλει αναδρομικά που ίσως ξεπερνούν τα όρια του κρατικού προϋπολογισμού. Γι’ αυτό και το οικονομικό επιτελείο αναζητά λύσεις που να εξισορροπούν τη νομιμότητα με τις δημοσιονομικές αντοχές.
Τρεις επιλογές στο τραπέζι
Παρά το θολό τοπίο, εξετάζονται τρεις πιθανές λύσεις:
1. Περικοπή μόνο του εθνικού μέρους: Η πιο πιθανή επιλογή προβλέπει να μειωθεί μόνο η εθνική σύνταξη στο 35%, αφήνοντας το ανταποδοτικό σκέλος ανέπαφο.
2. Επιστροφή υπερβάσεων σε δόσεις: Για όσους έχουν λάβει ποσά υψηλότερα από τα νόμιμα, εξετάζεται να επιστρέψουν τη διαφορά σταδιακά και όχι εφάπαξ.
3. Επιλογή ηπιότερης μείωσης: Οι δικαιούχοι που έχουν προσωπική και χηρείας σύνταξη θα μπορούν να επιλέξουν ποια από τις δύο θα υποστεί τη μείωση. Έτσι, περιορίζεται η συνολική απώλεια.
Οι πολιτικές ισορροπίες και το εκλογικό βάρος
Η πίεση αυξάνεται και ο χρόνος λιγοστεύει. Οι αποφάσεις για τις συντάξεις χηρείας δεν μπορούν να καθυστερήσουν επ’ αόριστον. Εν όψει εκλογών, κάθε λάθος υπολογισμός μπορεί να κοστίσει ακριβά στην κυβέρνηση. Οι πολίτες απαιτούν καθαρές κουβέντες και λύσεις που δεν θα τιμωρούν άδικα ανθρώπους που έχουν ήδη πληγεί από την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου.
