Χιλιάδες πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρές δυσκολίες στην καθημερινότητά τους, καθώς το νέο σύστημα καταβολής επιδομάτων μέσω προπληρωμένης κάρτας φαίνεται να προκαλεί περισσότερα προβλήματα απ’ όσα υπόσχεται να λύσει. Παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες για μεγαλύτερη ευελιξία και καλύτερο έλεγχο των κοινωνικών παροχών, η πραγματικότητα είναι σκληρή για τους δικαιούχους που καλούνται να τα βγάλουν πέρα με περιορισμούς και καθυστερήσεις.
Καταγγελίες από πολίτες που επικοινώνησαν με το Dnews αναδεικνύουν το βάθος του προβλήματος: η αδυναμία πληρωμής ενοικίων, τραπεζικών δόσεων, λογαριασμών κοινής ωφέλειας και ασφαλιστηρίων συμβολαίων έχει γίνει καθημερινό φαινόμενο. Ο λόγος; Η προπληρωμένη κάρτα που χρησιμοποιείται για την καταβολή των επιδομάτων, δεν υποστηρίζει βασικές οικονομικές συναλλαγές, ενώ πολλοί δικαιούχοι δεν την έχουν καν παραλάβει.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο πιεστική καθώς πλησιάζει η 15η Ιουνίου — η καταληκτική ημερομηνία κατά την οποία η χρήση της κάρτας θα είναι υποχρεωτική για όλους τους δικαιούχους. Μέχρι τότε, όσοι λαμβάνουν επιδόματα όπως το επίδομα παιδιού (Α21), το επίδομα ανεργίας ή το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, πρέπει να έχουν αποκτήσει και ενεργοποιήσει τη νέα κάρτα.
Παρόλο που το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας εξετάζει παρεμβάσεις, προς το παρόν δεν έχει προχωρήσει σε συγκεκριμένες αποφάσεις. Ανάμεσα στις πιθανές αλλαγές περιλαμβάνεται η αύξηση του ποσοστού μετρητών που μπορεί να αναληφθεί από την κάρτα — από το 50% που ισχύει σήμερα στο 75% — τουλάχιστον για τα πιο διαδεδομένα επιδόματα. Παράλληλα, υπάρχουν σκέψεις να επιτραπεί η χρήση των χρημάτων για την πληρωμή ενοικίου κύριας κατοικίας ή την εξυπηρέτηση δανείων, κάτι που μέχρι στιγμής δεν είναι εφικτό.
Το σύστημα σήμερα προβλέπει αυστηρούς περιορισμούς: οι συναλλαγές γίνονται αποκλειστικά εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ εξαιρούνται αγορές που αφορούν τυχερά παιχνίδια ή όπλα. Ο δικαιούχος μπορεί να σηκώσει σε μετρητά μόνο το ήμισυ του ποσού, ενώ το υπόλοιπο πρέπει να καταναλωθεί μέσω της κάρτας σε αγαθά και υπηρεσίες. Δεν επιτρέπεται επίσης να φορτιστεί η κάρτα με επιπλέον χρήματα από τον κάτοχό της ή τρίτους.
Οι περιορισμοί αυτοί έχουν φέρει έντονες αντιδράσεις, τόσο από τους πολίτες όσο και από εργαζόμενους σε δημόσιους φορείς. Χαρακτηριστικό είναι το παράπονο υπαλλήλων της ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ), που κάνουν λόγο για έντονη δυσαρέσκεια από πλευράς ανέργων, οι οποίοι δεν μπορούν να αξιοποιήσουν το επίδομά τους όπως επιθυμούν. Η καταβολή μισού ποσού μετρητοίς και του υπόλοιπου μέσω κάρτας, θεωρείται από πολλούς εξευτελιστική.
Η Ένωση για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους (ΕΝΥΠΕΚΚ) έχει παρέμβει δημόσια στο ζήτημα, κάνοντας λόγο για μέτρο που θίγει την αξιοπρέπεια των δικαιούχων και αναβιώνει μορφές κοινωνικού αποκλεισμού. Όπως τονίζει η Ένωση, το κράτος δεν μπορεί να περιορίζει τη χρήση των επιδομάτων, που από τη φύση τους είναι μέτρα στήριξης προς τις ευπαθείς ομάδες.
Η λίστα των επιδομάτων που καταβάλλονται μέσω της προπληρωμένης κάρτας είναι μακροσκελής και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων: τακτική επιδότηση ανεργίας, βοήθημα μακροχρόνια ανέργων, εποχικά βοηθήματα, επίδομα μητρότητας, επίδομα γονικής άδειας, καθώς και σχεδόν όλες τις παροχές του ΟΠΕΚΑ, όπως το επίδομα παιδιού, το επίδομα αναδοχής και το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα.
Κάθε δικαιούχος, ανεξάρτητα από τον αριθμό των επιδομάτων που λαμβάνει, θα διαθέτει μία και μοναδική προπληρωμένη κάρτα, η οποία εκδίδεται από Πάροχο Υπηρεσιών Πληρωμών (ΠΥΠ). Η κάρτα αυτή θα συνδέεται με τραπεζικό λογαριασμό του δικαιούχου και θα αποστέλλεται ταχυδρομικά. Παρά ταύτα, πολίτες αναφέρουν ότι ακόμη περιμένουν την άφιξή της, με αποτέλεσμα να χάνουν πληρωμές και να αντιμετωπίζουν κίνδυνο διακοπής υπηρεσιών.
Είναι σαφές ότι, ενώ το σύστημα σχεδιάστηκε με στόχο τη διαφάνεια και την ορθότερη κατανομή των κοινωνικών πόρων, η εφαρμογή του, στην παρούσα μορφή, δείχνει να παραβλέπει τις πρακτικές ανάγκες όσων πραγματικά εξαρτώνται από αυτές τις παροχές για να επιβιώσουν.
Το ερώτημα που πλανάται είναι απλό αλλά καίριο: Μπορεί τελικά η προπληρωμένη κάρτα να σταθεί ως εργαλείο κοινωνικής προστασίας ή μετατρέπεται σε έναν ακόμη γραφειοκρατικό μηχανισμό που δυσκολεύει αντί να διευκολύνει;
Οι εξελίξεις μέχρι τα μέσα Ιουνίου θα κρίνουν αν η κυβέρνηση επιλέγει τον δρόμο της προσαρμογής στην πραγματικότητα ή της επιμονής σε ένα σύστημα που ήδη δείχνει τα όριά του.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
